Search results

  1. Δρ Μωσέ

    "ήγουν" και "ήτοι"

    Αγαπητέ μου, έχετε πάντοτε ενδιαφέρουσες απορίες. Τα δύο αυτά λεξίδια, που σήμερα χρησιμοποιούνται μόνο σε αρχαιοπρεπή γραπτό λόγο, είχαν διαφορετική αφετηρία, αλλά σταδιακά συνέπεσαν στη σημασία «δηλαδή». Συγκεκριμένα: Το αρχ. ἤγουν προήλθε από τη φράση ἢ γ' οὖν, που αρχικά σήμαινε «ή μάλλον...
  2. Δρ Μωσέ

    Ήθελον αντιληφθή

    Αγαπητέ, ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον ζήτημα που θέσατε, όπως και για τη γόνιμη ανταλλαγή απόψεων που ακολούθησε. Ας μου επιτραπεί να απαντήσω σύντομα: Η περίφραση «ἤθελον + απαρέμφατο αορίστου» είναι τρόπος σχηματισμού τής πιθανολογικής έγκλισης (όπως αποκαλείται), ο οποίος συναντάται στη...
  3. Δρ Μωσέ

    τὤκανα

    Κατανόητο, αγαπητέ, το ερώτημά σας σχετικά με την κράση στην αρχαία Ελληνική. Η υπογεγραμμένη (δηλ. ο φθόγγος -ι-) διατηρείται μόνο όταν το δεύτερο συμβαλλόμενο στοιχείο είναι δίφθογγος. Όταν μεταξύ των συγκερασμένων συλλαβών η πρώτη περιείχε -ι-, αυτό απαλείφεται χωρίς να αφήσει ίχνος στη νέα...
  4. Δρ Μωσέ

    τὤκανα

    Αγαπητοί, η περίπτωση που σας απασχόλησε εδώ είναι αρκετά σύνθετη και ίσως δεν περιττεύουν μερικά σχόλια. Εν πρώτοις, αξίζει να διευκρινιστεί ότι το φαινόμενο /u/ + /e/ > /o/, που έχει ήδη μεσαιωνική αρχή, δεν είναι συναίρεση, διότι δεν πρόκειται για συγχώνευση των αρθρωτικών χαρακτηριστικών με...
  5. Δρ Μωσέ

    Απορία για τον τονισμό τής λέξεως "γλώσσα"

    Ευχαριστούμε, αγαπητέ, για την ενδιαφέρουσα απορία. Στην αρχαία Ελληνική η λέξη γλῶσσα περισπάται, διότι προέρχεται από τύπο *γλῶχ-ya, στον οποίο το τελικό φωνήεν είναι βραχύ. Γενικά, έχετε υπ' όψιν ότι το τελικό -α είναι βραχύ σε όσα ουσιαστικά τής αρχαίας πρώτης κλίσεως παρουσιάζουν στη...
  6. Δρ Μωσέ

    Δάνεια από "εξωτικές" γλώσσες στα Ελληνικά

    Ευχαριστούμε, αγαπητέ, για την ενδιαφέρουσα ερώτηση. Το αρχ. ἀρραβών είναι σημιτικό δάνειο, όπως μπορεί να φανεί και από το αντίστοιχο εβρ. 'ērābōn (עֵרָבוֹן‎), που σημαίνει «εγγύηση, ενέχυρο - προκαταβολή». Εικάζεται ότι η ίδια η εβραϊκή λέξη, όπως και οι συγγενείς όροι των σημιτικών γλωσσών...
  7. Δρ Μωσέ

    Απορία για το άρθρο της ονομαστικής του πληθυντικού των θηλυκών

    Ευχαριστούμε, αγαπητέ, για την ενδιαφέρουσα ερώτηση. Η εξομοίωση του άρθρου των θηλυκών με το αρσενικό οφείλεται στην πανίσχυρη ιδιότητα της αναλογίας και δεν πρόκειται για τροπή. Καθώς τα δύο γένη ταυτίζονταν ως προς τα ληκτικά μορφήματα σε διάφορες πτώσεις και κατηγορίες (π.χ. α΄ κλίση: οἱ...
  8. Δρ Μωσέ

    αιμοκαθαιρόμενοι

    Ευχαριστούμε τους αγαπητούς φίλους για το ενδιαφέρον ερώτημα και είναι αξιέπαινο το λεπτό αισθητήριο των σχολιαστών και σε αυτό το θέμα. Στις κατάλληλες παρατηρήσεις τής αγαπητής φίλης ήθελα να προσθέσω μόνο ότι ο λόγος τής αμφιβολίας είναι η εσφαλμένη εντύπωση που ίσως υπάρχει, ότι δηλαδή το...
  9. Δρ Μωσέ

    Απορία για τον αόριστο «εμπερδεύθην»

    Αγαπητέ μου, η παρατήρησή σας είναι σωστή. Η αναλογία όντως βασίζεται στην αντίληψη ομοιότητας, η οποία με τη σειρά της στηρίζεται σε μία από τις βασικές γνωσιακές (cognitive) αρχές τής γλώσσας, που είναι η εικονικότητα (συνήθως αναφέρεται στην ακουστική εικόνα, αλλά μελέτες έχουν δείξει ότι...
  10. Δρ Μωσέ

    Απορία για τον αόριστο «εμπερδεύθην»

    Αγαπητέ μου, επιτρέψτε μου να επανέλθω στο ερώτημά σας, επειδή έχει ενδιαφέρον. Η απορία σας είναι δικαιολογημένη για δύο σημαντικούς λόγους: 1) Το ρήμα μπερδεύω (μεσαιωνικό) προέρχεται από τύπο *ἐμπεριδέω, ο οποίος όμως είναι αμάρτυρος, δηλαδή υποθετικός. Επομένως, δεν υπήρξαν ποτέ...
  11. Δρ Μωσέ

    -αις (Δέν ξέρω τί άλλον τίτλο να βάλω :Ρ)

    Αγαπητέ, η γραφή που ξετρυπώσατε έχει μεγάλο ενδιαφέρον, διότι απηχεί μια πεπαλαιωμένη και γλωσσολογικώς αβάσιμη θεωρία, η οποία είχε διαδοθεί μεταξύ των λογίων τον 19ο κυρίως αιώνα: Πρόκειται για την αποκαλούμενη αιολοδωρική θεωρία, την οποία δίδασκαν και προωθούσαν πολυμαθείς λόγιοι, όπως ο...
  12. Δρ Μωσέ

    Ἡ δίκη θέλει συνεχισθῇ καὶ σήμερον.

    Ευχαριστούμε τον αγαπητό φίλο για την ενδιαφέρουσα ερώτηση, η οποία έχει πολύ μεγαλύτερο βάθος από όσο εκ πρώτης όψεως φαίνεται. Η ουσία τού ζητήματος έγκειται στον τρόπο σχηματισμού τού μέλλοντα, όταν έπαψε να είναι μονολεκτικός κατά την ύστερη ελληνιστική εποχή. Τότε άρχισαν να...
  13. Δρ Μωσέ

    Τοῦ λαλοῦντὸς μοι

    Ασφαλώς, αγαπητέ, σωστή η παρατήρησή σας. Αν και τον καιρό τής ελληνιστικής Κοινής (της Κ.Δ.) είχαν ήδη συμβεί μεγάλες αλλαγές προς τον ιωτακισμό και την ισοχρονία, έχει καθιερωθεί να τονίζονται τα κείμενα με το σύστημα που βασίζεται στην αρχαία κλασική προφορά. Σύμφωνα με αυτό, υποθέτουμε ότι...
  14. Δρ Μωσέ

    Τοῦ λαλοῦντὸς μοι

    Ευχαριστούμε, αγαπητέ, για την ενδιαφέρουσα ερώτηση. Κατ' αρχάς, έχετε δίκιο ότι η βαρεία στη συγκεκριμένη θέση είναι εσφαλμένη, διότι δεν πρόκειται για τον κύριο τόνο τής λέξης. Στην πραγματικότητα, υπάρχει έγκλιση τόνου, η οποία σημειώνεται πάντοτε με οξεία: τοῦ λαλοῦντός μοι. Υποπτεύομαι...
  15. Δρ Μωσέ

    Των, τους

    Πρόκειται για πραγματικά ενδιαφέρουσα ερώτηση και είναι ευκαιρία να αντιληφθούμε ότι τα πράγματα δεν είναι όπως εκ πρώτης όψεως φαίνονται. Ευχαριστούμε τον αγαπητό φίλο για αυτή την καίρια απορία. Ίσως φανεί παράξενο, αλλά το εγκλιτικό (κτητικό) τους, ήδη μεσαιωνικό, δεν προέρχεται από το...
  16. Δρ Μωσέ

    Τρείς πέντε, δεκαπέντε

    Καλημέρα, αγαπητέ, οπωσδήποτε υπάρχει και αυτή η εκδοχή, που μας θυμίζει τα παιδικά μας χρόνια... Ήθελα μόνο να παρατηρήσω ότι σε αυτή την προφορική παρουσίαση του πολλαπλασιασμού δεν έχουμε διάζευξη, αλλά απλώς πληθυντικό: δύο (ενν. φορές) οι πέντε δέκα, τρεις οι τέσσερεις δώδεκα, έξι οι επτά...
  17. Δρ Μωσέ

    Ιδιωματικές λέξεις και φράσεις

    Το τερλίκι (ή τιρλίκι) προέρχεται από το τουρκ. terlik «παντόφλα (κυρίως πλεχτή)» και δεν σχετίζεται με τη λέξη τουρλού. Καλημέρα.
  18. Δρ Μωσέ

    Σηκώνω ή Σηκόνω;

    Καλημέρα σας, αγαπητέ μου, και ευχαριστούμε για την ενδιαφέρουσα ερώτηση. Είναι γνωστό ότι τα αρχαία συνηρημένα ρήματα σε -όω μεταπλάστηκαν σε -ώνω (π.χ. ὀρθῶ, -όω > ορθώνω, βεβαιῶ, -όω > βεβαιώνω κτλ.). Εντούτοις, πριν από την ανάπτυξη της ιστορικοσυγκριτικής γλωσσολογίας ως επιστήμης και την...
  19. Δρ Μωσέ

    Βασιληάς

    Αγαπητέ, ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον ερώτημα, που μας δίνει την αφορμή να εκτιμήσουμε τη σταδιακή σταθεροποίηση της νεοελληνικής ορθογραφίας τον προηγούμενο αιώνα. Σε πολλά κείμενα του πρώιμου δημοτικισμού δεν ήταν ασυνήθιστη η γραφή βασιληάς, όπως και γραφές τού τύπου δίκηο, παληός, εληά...
  20. Δρ Μωσέ

    ξενητειά ή ξενιτιά;

    Ευχαριστώ, αγαπητέ, για το σχόλιό σας. Είναι λογικό ότι κάπως έχετε μπερδευτεί και δεν καταλήξατε στο σωστό συμπέρασμα. Οι τρεις γραφές δεν είναι ισοδύναμες ούτε υποστηρίζονται εξίσου από τη βιβλιογραφία. 1) Η γραφή ξενητ(ε)ιά είναι εξολοκλήρου εσφαλμένη· δεν υποστηρίζεται από πουθενά. 2) Η...
Top