Έξι θεμελιώδεις πλάνες για τη διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Εντάξει, η αρχαιολαγνεία του Νεοέλληνα είναι διαγνωσμένη και βρίσκεται σε επίπεδο παθολογικό. Εντωμεταξύ ο μέσος Έλληνας, συχνά δίχως να καταλαβαίνει τα στοιχειώδη της γλώσσας (και π.χ. οι περισσότεροι ταυτίζουν στο μυαλό τους γλώσσα και γραφή όταν κατακρίνουν τα γκρίκλις με αφοριστικές προτάσεις του τύπου «καταστρέφεται η γλώσσα») έχει πολύ έντονη άποψη και μπορεί να χτυπιέται όταν π.χ. πάνε να ελαττωθούν μία ώρα τα αρχαία στο Λύκειο (αλλά δεν χτυπιέται καθόλου που δεν υπάρχει ούτε μια ώρα για σύγχρονα μαθήματα όπως δημιουργία εφαρμογών σε Android, ρομποτική, αστρονομία ή ό,τι άλλο θα μπορούσε να βάλει επιτέλους την χώρα μας στην σύγχρονη παραγωγή), δήθεν πως καταστρέφεται η γλώσσα κτλ. Σύμπτωμα της γενικότερης παθολογίας.

Δεν έχω καμία αμφιβολία πως εάν ήταν οι αρχαίοι στην θέση μας θα είχαν ένα τελείως διαφορετικό εκπαιδευτικό σύστημα που θα κοιτούσε κυρίως μπροστά και όχι πίσω, όπως κάνει το δικό μας. Κανείς δεν θυμάται αυτόν που αντί να φτιάχνει χασομεράει απ’ το πρωί μέχρι το βράδυ να προσκυνάει την φωτογραφία του παππού του. Ο κόσμος θυμάται τους δημιουργικούς, τους τολμηρούς και ρηξικέλευθους. Εξού και θυμόμαστε τους αρχαίους αλλά κανείς δεν θα θυμάται εμάς.

Όπως και να έχει, έχουν πάρει θέση κάποιοι άνθρωποι της γλώσσας (γλωσσολόγοι, παιδαγωγοί, κλασικοί φιλόλογοι, νεοελληνιστές, βυζαντινολόγοι) επάνω στο θέμα της διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών και σε παρεξηγήσεις που υπάρχουν σχετική στην γενικότερη αντίληψη των Νεοελλήνων.

Έχω την βεβαιότητα πως κάμποσοι άσχετοι με τα γλωσσικά θα δουν εδώ σκοπιμότητα και κάποια σκοτεινό σχέδιο από ακαθόριστα κέντρα του εξωτερικού να καταστραφεί το έθνος. Ομοίως, έχω την βεβαιότητα πως πολύς κόσμος θα βοηθηθεί από το κείμενο και θα αρχίσει να ξεχωρίζει κάπως καλύτερα τα πράγματα μέσ' στο μυαλό του.

Το κείμενο (πηγή) :


Η αρχική παρέμβαση πολλών από εμάς στο κείμενο των 56 (βλ. https://goo.gl/aORrN3) αφορούσε το πάγιο αίτημα της ελληνικής γλωσσολογικής κοινότητας και των ειδικών της εκπαίδευσης αλλά και της ελληνικής κοινωνίας να αναβαθμιστεί η διδασκαλία της πρώτης γλώσσας στο γυμνάσιο, με αποσύνδεση της διδασκαλίας της νέας ελληνικής από τη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής. Το θέμα τέθηκε επ’ ευκαιρία του εθνικού διαλόγου για την παιδεία και ενόψει των κυοφορούμενων αλλαγών.
Αμέσως μετά τη δημοσιοποίηση του κειμένου των 56 ακολούθησε πλήθος επιστολών, άρθρων, παρεμβάσεων, συλλογών υπογραφών κ.λπ. στα έντυπα και στα ηλεκτρονικά ΜΜΕ, στο διαδίκτυο και ειδικότερα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, από φορείς ή μεμονωμένα άτομα που έχουν επαγγελματικό, ακαδημαϊκό, ερασιτεχνικό, εθνικό ή άλλου είδους ενδιαφέρον για τη διατήρηση της διδασκαλίας των αρχαίων στο δημόσιο σχολείο. Καθώς τα κείμενα αυτά περιλαμβάνουν ποικίλους ανυπόστατους ισχυρισμούς, που συχνά υπερβαίνουν τα όρια του ευτράπελου, ως μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας με αρμοδιότητα στα γλωσσικά θέματα οφείλουμε να ενημερώσουμε την κοινή γνώμη για την επιστημονική αλήθεια.

Τα επιστημονικά ζητήματα που αφορούν τη διδασκαλία της πρώτης γλώσσας έχουν εξεταστεί και συνεχίζουν να εξετάζονται με πλήθος θεωρητικών και εφαρμοσμένων ερευνών από διαφορετικές οπτικές στην Ελλάδα και το εξωτερικό και τα επιστημονικά πορίσματα έχουν διατυπωθεί με σαφήνεια. Με βάση αυτά τα πορίσματα, εκθέτουμε παρακάτω τις αρχές των ειδικών κλάδων της γλωσσικής επιστήμης για τη δομή, την ιστορία, την κατάκτηση και τη διδασκαλία της γλώσσας, σε αντιδιαστολή προς τις διαδεδομένες πλάνες και μύθους γύρω από τη φύση της γλώσσας και τη γλωσσική διδασκαλία που ανασύρθηκαν και πάλι, με αφορμή το φλέγον ζήτημα της διδασκαλίας της νέας και αρχαίας ελληνικής γλώσσας στο γυμνάσιο.

Α. Η πρώτη θεμελιώδης πλάνη είναι ότι την πρώτη γλώσσα τη μαθαίνουμε μέσω διδασκαλίας και ότι, για να την κατακτήσουμε «σε βάθος» και «ολοκληρωμένα», πρέπει να διδαχθούν παλαιότερες μορφές της (αρχαία, καθαρεύουσα…), οι οποίες αποτελούν και τη βάση για την κατάκτηση της νεοελληνικής «γραμματικής» (μορφολογίας και σύνταξης).

Στην πραγματικότητα, η (μη συνειδητή) γνώση της γραμματικής της πρώτης γλώσσας αναπτύσσεται με φυσικό τρόπο πολύ πριν την είσοδο των παιδιών στο σχολείο. Στο πλαίσιο της σχολικής εκπαίδευσης, του λεγόμενου σχολικού εγγραμματισμού, δεν μαθαίνεται η γραμματική της γλώσσας. Αυτό που ονομάζουμε διδασκαλία της γραμματικής στο σχολείο στοχεύει στην απόκτηση συνειδητής γλωσσικής επίγνωσης της ήδη φυσικά και διαισθητικά ανεπτυγμένης δομής της γλώσσας, με σκοπό την εκμάθηση της γραμματικής ορολογίας. Με απλά λόγια, ένα παιδί χρησιμοποιεί τέλεια π.χ. τον αόριστο ή τη γενική πληθυντικού με φυσικό τρόπο από τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Στο σχολείο όμως μαθαίνει ότι λέγεται «αόριστος» ή «γενική πληθυντικού», πώς χρησιμοποιείται, πώς γράφεται κ.λπ. Τα όποια κενά, οι εξαιρέσεις σε σχηματισμούς γραμματικών τύπων, μπορεί όντως να αφορούν επιβιώσεις στοιχείων από παλιότερες φάσεις της ελληνικής (π.χ. τα περίφημα τριγενή και δικατάληκτα επίθετα). Τέτοια στοιχεία όμως μπορεί και πρέπει να διδάσκονται πιο αποτελεσματικά με την ένταξή τους στο μάθημα της νεοελληνικής γλώσσας. Αυτό μπορεί να γίνει με κατάλληλη εξήγηση του τρόπου με τον οποίο αποκλίνουν από το σύγχρονο σύστημα, παρά με την ανάμεικτη διδασκαλία των εν χρήσει και παρωχημένων γλωσσικών μορφών, όπως γίνεται στο σημερινό μάθημα των αρχαίων ελληνικών στο γυμνάσιο. Η τρέχουσα φιλοσοφία του γλωσσικού μαθήματος μοιάζει να μην αναγνωρίζει το αυτονόητο, ότι δηλαδή η γραμματική της νέας ελληνικής είναι ένα αυθύπαρκτο σύστημα με τις δικές του κανονικότητες και δυναμικές. Αντιθέτως, σε μεγάλο βαθμό το γλωσσικό μάθημα σήμερα αντικατοπτρίζει την απαράδεκτη προκατάληψη ότι η σύγχρονη ομιλούμενη γλώσσα είναι ατελής και ότι απαιτεί διαρκή αναδρομή στο παρελθόν για κάλυψη των ατελειών.

Ως προς τους απώτερους στόχους της γλωσσικής διδασκαλίας στη μέση εκπαίδευση και την επαφή με τα κείμενα, αρχαία και νέα, θα πρέπει να σημειώσουμε τα εξής. Στο σχολείο η μαθήτρια/ο μαθητής εξασκείται: (α) στην πραγματοποίηση κατάλληλων γραμματικών και λεξιλογικών επιλογών για τη δημιουργία συγκεκριμένου νοήματος σε δεδομένο επικοινωνιακό και κοινωνικό πλαίσιο (π.χ. να ζητάει κάτι με ευγένεια ή χωρίς, να παρουσιάζει κάτι ως βέβαιο ή ως πιθανό, να δηλώνει κάτι με απόλυτο ή συγκρατημένο τρόπο), (β) στη γνώση της γραμματικής ορολογίας και κανόνων, ώστε να είναι σε θέση να ανακαλεί τους γραμματικούς κανόνες κατά τη διαδικασία βελτίωσης ή αναθεώρησης των κειμένων που έχει συνθέσει.

Επιπλέον, σε κάθε σύγχρονο πρόγραμμα εγγραμματισμού διερευνάται με κριτικό τρόπο η λειτουργία των γραμματικών δομών ως μέσων δόμησης νοημάτων και ως μηχανισμών ύφους. Εξετάζονται δηλαδή κριτικά οι γλωσσικές επιλογές των ομιλητριών/ομιλητών (π.χ. ενεργητική ή παθητική φωνή, παρατακτική ή υποτακτική σύνταξη) που χαρακτηρίζουν διάφορα είδη γραπτών και προφορικών κειμένων και τα επικοινωνιακά αποτελέσματα αυτών των επιλογών όσον αφορά τις νοηματικές αποχρώσεις που προσδίδουν στο κείμενο (π.χ. σαφήνεια, ενάργεια, επισημότητα, αυθεντία, λογοτεχνικότητα κ.λπ.). Το απώτερο ζητούμενο είναι ο κριτικός συσχετισμός με τις κοινωνικές και πολιτισμικές συμβάσεις και συνήθειες που καθορίζουν την παραγωγή και την ερμηνεία του λόγου σε διάφορα περιβάλλοντα χρήσης, η υποψιασμένη, κριτική ανάγνωση των κοινωνικών και πολιτιστικών νοημάτων που φέρουν τα κείμενα και που κωδικοποιούνται μέσα από τις γραμματικές δομές και το λεξιλόγιό τους.

Για την επίτευξη αυτού του στόχου, δηλαδή της στέρεης γλωσσικής καλλιέργειας με κριτική διάσταση, χρειάζεται επομένως αναλυτική ενασχόληση με κείμενα και γλωσσικές δομές που εξετάζονται κριτικά σε σχέση με τα περιβάλλοντα εμφάνισης και χρήσης τους. Η αποπλαισιωμένη γραμματοκεντρική διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής, μέσα από ασύνδετα μεταξύ τους αποσπάσματα και χωρίς εποπτεία του συνολικού κειμένου, του είδους και του συγκειμένου του, δεν είναι δυνατόν να εξυπηρετήσει τον στόχο αυτό. Αντιθέτως, μαθήτριες και μαθητές εξοπλισμένες/οι με τις παραπάνω γλωσσικές και κριτικές δεξιότητες στη νέα ελληνική μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, να προσπελάσουν πολύ πιο εύκολα, αποτελεσματικά και κριτικά σε μεταγενέστερο στάδιο την αρχαία ελληνική γραμματεία.

Β. Η δεύτερη θεμελιώδης πλάνη αφορά την καλλιέργεια του λεξιλογίου μέσω της αρχαίας ελληνικής.

Εξυπακούεται πως μεγάλο μέρος του λόγιου λεξιλογίου της νέας ελληνικής έχει αρχαιοελληνικές ρίζες ή έχει παραχθεί στη βάση αρχαιοελληνικών ριζών, ακόμα και όταν πρόκειται για νεολογισμούς όπως «σιδηρόδρομος», μεταφραστικά δάνεια όπως «βιοτεχνία» και διεθνισμούς όπως «μικροσκόπιο». Η εξοικείωση με τη λόγια γλωσσική παράδοση είναι αναγκαία, εφόσον στη σύγχρονη ελληνική γλώσσα χρησιμοποιούνται και στοιχεία προερχόμενα από το γλωσσικό της παρελθόν. Δεν εξασφαλίζεται όμως με τη διδασκαλία της γραμματικής και του συντακτικού της αρχαίας. Αντίθετα, θα ήταν πολύ αποτελεσματικότερη –παράλληλα με τη διδασκαλία της παραγωγής και της σύνθεσης των λέξεων– η ενσωμάτωση της ετυμολογίας στη διδασκαλία του λεξιλογίου της νέας ελληνικής, με ρητή και σαφή εξήγηση των μηχανισμών που διέπουν τον σχηματισμό και τον δανεισμό λεξικών στοιχείων και εκφράσεων από παλαιότερες μορφές της ελληνικής, αλλά και των αλλαγών που αυτές έχουν υποστεί στο ταξίδι τους μέσα στον χρόνο.

Γ. Η τρίτη θεμελιώδης πλάνη αφορά την ταύτιση της γλώσσας με τα κείμενα, του κώδικα με το περιεχόμενο.

Αν στόχος είναι η κατανόηση και η αποτίμηση του πολύτιμου πολιτισμικού κεφαλαίου που περιέχει η αρχαία ελληνική γραμματεία, αυτός ο στόχος δεν μπορεί να επιτευχθεί με την ενασχόληση με αποσπάσματα σε επίπεδο γραμματικής και με τη μετατροπή τους σε κείμενα θεματογραφίας. Αντίθετα, ο συγκεκριμένος στόχος μπορεί να επιτευχθεί με την κριτική και πολιτισμικά προσανατολισμένη ανάγνωση ολόκληρων κειμένων σε γλώσσα απόλυτα κατανοητή στους μαθητές – επομένως, από μετάφραση, η οποία κάλλιστα μπορεί να συνοδεύεται και από το πρωτότυπο αρχαίο κείμενο στη διπλανή σελίδα.
Όσον αφορά το σαθρό επιχείρημα ότι μόνο από το πρωτότυπο κατανοείται το ακριβές και πλήρες νόημα των κειμένων και ότι οι νοηματικές αποχρώσεις «χάνονται στη μετάφραση», υπενθυμίζουμε ότι, για να γίνουν κατανοητές οι νοηματικές και υφολογικές λειτουργίες των γλωσσικών επιλογών, προϋποτίθεται σύνδεση της γλώσσας με τα κοινωνικά και πολιτισμικά περιβάλλοντα χρήσης της. Μόνο εφόσον καλλιεργηθεί στη ζωντανή γλώσσα αυτή η δεξιότητα, μπορεί να βοηθήσει και στην κριτική, στοχαστική προσπέλαση της γλώσσας και του ύφους των κειμένων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας.

Δ. Η τέταρτη θεμελιώδης πλάνη αφορά τις υποτιθέμενες ευεργετικές ιδιότητες της αρχαίας ελληνικής στην «όξυνση του νου» και στη βελτίωση της γλωσσικής ικανότητας.

Υπάρχουν πολλές εμπεριστατωμένες έρευνες που δείχνουν ότι η εκμάθηση διαφόρων γλωσσών ή και διαλέκτων –και μάλιστα η συνύπαρξή τους και η αντιπαραβολική επεξεργασία τους– μπορεί να συντείνει στη γλωσσική καλλιέργεια αλλά και γενικότερα στη γνωστική συγκρότηση του ατόμου, πάντοτε με την κατάλληλη παιδαγωγική προσέγγιση. Αυτό άλλωστε αποτελεί ένα από τα συστατικά της γλωσσικής επίγνωσης, στην οποία πρέπει να στοχεύει η σχολική εκπαίδευση.

Ωστόσο, ακόμα και σε πρόσφατες παρεμβάσεις, οι ισχυρισμοί που διατυπώνονται για την αρχαία ελληνική δεν είναι αυτού του τύπου. Αντίθετα, φτάνουν να αποδίδουν την υποτιθέμενη βελτίωση της γλωσσικής ικανότητας των μαθητριών και των μαθητών, ακόμα και τη θεραπεία της δυσλεξίας (!), στην «ανωτερότητα» της αρχαίας ελληνικής γλώσσας ή στην υποτιθέμενη μοναδική στον κόσμο «μαθηματική» ή «λογική» δομή της, θέματα για τα οποία δεν έχει υπάρξει ποτέ και πουθενά καμία επιστημονική έρευνα. Συνεπώς, τέτοιες θέσεις ανήκουν στον χώρο της παραφιλολογίας και της ψευδοεπιστήμης και πρέπει να αντιμετωπίζονται όχι μόνο ως κωμικά αφηγήματα, αλλά και ως επικίνδυνα μυθεύματα. Ισχυρισμοί που δεν είναι βασισμένοι στη διεθνώς καθιερωμένη γλωσσολογική και παιδαγωγική έρευνα αλλά στη διαίσθηση, στη φαντασίωση και στην ακραία ιδεολογία δεν μπορούν να αποτελούν τη βάση των εκπαιδευτικών πολιτικών ενός σύγχρονου κράτους.
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Ε. Η πέμπτη διαδεδομένη θεμελιώδης πλάνη και διαστρέβλωση της πραγματικότητας αφορά τη θέση του μαθήματος των αρχαίων ελληνικών στο εκπαιδευτικό σύστημα άλλων, κυρίως ευρωπαϊκών, χωρών.

Η «διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών» σε άλλες χώρες, όπως π.χ. η Αγγλία και η Γαλλία, δεν έχει τον χαρακτήρα της τυπικής και ολοκληρωμένης εκμάθησης του γραμματικοσυντακτικού συστήματος, όπως συμβαίνει, δυστυχώς, στο ελληνικό γυμνάσιο.

Αφορά τα στοιχεία της αρχαίας ελληνικής, αλλά ισότιμα και της λατινικής, που είναι πιο αναγνωρίσιμα στις οικείες κουλτούρες και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά ούτε «υποβοηθά» τη διδασκαλία της γραμματικής στην πρώτη γλώσσα. Επιπλέον, στις χώρες αυτές, η διδασκαλία/εκμάθηση των αρχαίων ελληνικών είναι προαιρετική ή/και διαθέσιμη σε ειδικά, π.χ. κλασικά, σχολεία, που αξίζει μάλιστα να αναρωτηθεί κανείς γιατί δεν υπάρχουν στην Ελλάδα. Το μάθημα αυτό αφορά κυρίως τον πολιτισμό, με έμφαση σε εμβληματικά μοτίβα και πολιτισμικές πτυχές του αρχαίου κόσμου και είναι πλαισιωμένο με διακειμενικές αναφορές και καλλιτεχνικές ή άλλες δημιουργικές δραστηριότητες. Ο κεντρικός μαθησιακός στόχος του μαθήματος των αρχαίων ελληνικών στις χώρες αυτές είναι η γνωριμία των μαθητριών και των μαθητών με τον αρχαίο (ελληνικό) πολιτισμό, η ανάπτυξη του δημοκρατικού τους αισθήματος και η κατανόηση της έννοιας του πολίτη. Για του λόγου το αληθές, παραπέμπουμε στους αντίστοιχους αγγλικούς και γαλλικούς ιστότοπους (βλ. π.χ. http://www.arretetonchar.fr). Θα ήταν ευχής έργο αν κάτι τέτοιο αποτελούσε τον κύριο στόχο του μαθήματος των αρχαίων ελληνικών και στο ελληνικό σχολείο, κάτι που προτάθηκε άλλωστε και στο κείμενο της παρέμβασης των 56.

ΣΤ. Η έκτη πλάνη αφορά την άποψη ότι η διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής στο γυμνάσιο θα αποτελέσει φραγμό στην υποτιθέμενη ξενομανία και στη χρήση των greeklish.

Πρόκειται για το σύνηθες κωμικό επιχείρημα, συνδεδεμένο με τη φοβική αντίδραση απέναντι στα greeklish, τα οποία δεν είναι, βέβαια, γλώσσα αλλά ένα σύστημα απεικόνισης/γραφής της ελληνικής γλώσσας με λατινικούς χαρακτήρες σε συγκεκριμένα περιβάλλοντα (διαδίκτυο, sms) και για συγκεκριμένους λόγους (ταχύτητα, έλλειψη ελληνικών χαρακτήρων σε ορισμένα πληκτρολόγια κ.λπ.), ένα σύστημα που ούτε βλάπτει ούτε βελτιώνει τη γλώσσα και δεν αποτελεί καν μέρος της φυσικής ομιλούμενης γλώσσας. Ωστόσο, ακόμα κι αν δεν μιλήσουμε για τα greeklish αυτά καθαυτά, αλλά θεωρήσουμε ότι η έγνοια των υπερασπιστών της διδασκαλίας της αρχαίας αφορά την υποτιθέμενη τάση για ξενομανία στη γλώσσα, πρέπει να παρατηρήσουμε ότι δεν υπάρχει καμία σοβαρή ένδειξη ότι η διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής αποτελεί φραγμό. Αντίθετα, η απαξίωση της νέας ελληνικής, που επιτυγχάνεται μέσω του ιδεολογήματος ότι δεν μαθαίνεται πλήρως αν δεν υπάρχει το δεκανίκι της διδασκαλίας της αρχαίας, ότι, δηλαδή, δεν αποτελεί γλώσσα όπως όλες οι υπόλοιπες, μπορεί να οδηγήσει σε τέτοιου είδους φαινόμενα.

Κάθε φορά που ξεσπά σάλος για ένα θέμα γλωσσικού ενδιαφέροντος, δημοσιεύονται κείμενα στα οποία εκφράζονται επιστημονικά παντελώς ατεκμηρίωτες απόψεις. Η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών είναι μόνο ένα από τα πολλά θέματα για τα οποία διατυπώνονται επιστημονικά αβάσιμοι ισχυρισμοί. Ας θυμηθούμε, π.χ., την υποτιθέμενη κατάργηση γραμμάτων στη νέα γραμματική της πέμπτης και έκτης δημοτικού, ένα θέμα που συζητήθηκε πολύ το καλοκαίρι του 2012. Ακόμη και σε εφημερίδες που θεωρούνται έγκριτες αναλύονται γλωσσικά θέματα ερήμην των επιστημών της γλώσσας και των εκπροσώπων τους που υπηρετούν σε πανεπιστήμια ή ερευνητικά κέντρα στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Είναι απαράδεκτο τα πορίσματα των επιστημών της γλώσσας να μη γίνονται γνωστά στην κοινή γνώμη, ενώ υποστηρίζονται τόσες ανακρίβειες. Οι αρχές και οι θέσεις των επιστημών της γλώσσας και των λειτουργών τους δεν είναι δυνατόν να απουσιάζουν από το δημόσιο διάλογο για τη γλώσσα ή να απαξιώνονται από μεμονωμένα άτομα, ομάδες ή φορείς που αυτοανακηρύσσονται ως (οι μόνοι) ειδικοί για κάθε θέμα που αφορά το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της γλώσσας μας.

Το κείμενο υπογράφουν:
Πανεπιστημιακοί – ερευνητές (γλωσσολόγοι, παιδαγωγοί, κλασικοί φιλόλογοι, νεοελληνιστές, βυζαντινολόγοι)
Holton David, Καθηγητής, Univ. of Cambridge · Horrocks Geoffrey, Καθηγητής, Univ. of Cambridge · Vis Jeroen, Λέκτορας, Univ. of Amsterdam · Αγαθοπούλου Ελένη, Αναπλ. Καθηγήτρια, ΑΠΘ · Αγγελάκος Κώστας, Αναπλ. Καθηγητής, Ιόνιο Πανεπιστήμιο · Αθήνη Στέση, Επίκ. Kαθηγήτρια, Πανεπ. Πατρών · Αλβανούδη Αγγελική, Διδάσκουσα, James Cook Univ. · Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Άννα, Ομ. Καθηγήτρια, ΑΠΘ · Ανδρέου Μάριος, Ερευνητής, Heinrich-Heine-Univ. Duesseldorf · Ανδρούσου Αλεξάνδρα, Αναπλ. Καθηγήτρια, ΕΚΠΑ · Ανδρουτσόπουλος Γιάννης, Καθηγητής, Univ. Hamburg · Αρβανίτη Αμαλία, Καθηγήτρια, Univ. of Kent · Αρμοστής Σπύρος, Διδάσκων, Ευρωπαϊκό Πανεπ. Κύπρου & ΑΠΚυ · Αρχάκης Αργύρης, Καθηγητής, Πανεπ. Πατρών · Βαλάκας Κωνσταντίνος, Αναπλ. Καθηγητής, Πανεπ. Πατρών · Βαλετόπουλος Φρειδερίκος, Καθηγητής, Univ. de Poitiers · Βασιλάκη Ευγενία, Λέκτορας, Πανεπ. Θεσσαλίας · Βασιλάκη Σοφία, Καθηγήτρια, INALCO · Βλάχος Χρήστος, Δρ., Ερευνητής, Univ. of London (QMC) · Βούλγαρη Σοφία, Επίκ. Καθηγήτρια, ΔΠΘ · Γαβριηλίδου Ζωή, Καθηγήτρια, ΔΠΘ · Γαβριηλίδου Μαρία, Ερευνήτρια, ΙΕΛ-Ε.Κ. Αθηνά · Γαραντούδης Ευριπίδης, Καθηγητής, ΕΚΠΑ · Γεωργακόπουλος Θανάσης, Ερευνητής, Univ. of Kassel · Γεωργαλίδου Μαριάνθη, Επίκ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Αιγαίου · Γεωργιάδου Αριστούλα, Αναπλ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Πατρών · Γιαννακοπούλου Βάσω, Λέκτορας, Πανεπ. Κύπρου · Γιούλη Παρασκευή, Ερευνήτρια, ΙΕΛ-Ε.Κ. Αθηνά · Γκανά Ελένη, Λέκτορας, Πανεπ. Θεσσαλίας · Γραβάνη Μαρία, Επίκ. Καθηγήτρια, Ανοικτό Παν. Κύπρου · Γραμμενίδης Σίμος, Καθηγητής, ΑΠΘ · Δελβερούδη Ρέα, Αναπλ. Καθηγήτρια, ΕΚΠΑ · Θωμαδάκη Ευαγγελία, Αναπλ. Καθηγήτρια, ΔΠΘ · Θώμου Παρασκευή, Επίκ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Κρήτης · Ιορδανίδου Άννα, Καθηγήτρια, Πανεπ. Πατρών · Ιωαννίδου Έλενα, Επίκ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Κύπρου · Καζαντζίδης Γιώργος, Επίκ. Καθηγητής, Πανεπ. Πατρών · Καϊλή Χασάν, Διδάσκων, Πανεπ. Άγκυρας · Κακανά Δόμνα, Καθηγήτρια, ΑΠΘ · Κακογιάννη-Ντοά Φρύνη, Επίκ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Κύπρου · Κακουλλου Ρένα, Καθηγήτρια, Penn State Univ. · Κακριδή Μάρω, Επίκ. Καθηγήτρια, ΕΚΠΑ · Καμπάκη-Βουγιουκλή Πηνελόπη , Καθηγήτρια, ΔΠΘ · Κανάκης Κώστας, Αναπλ. Καθηγητής, Πανεπ. Αιγαίου · Καπετανγιάννη Ντίνα, Λέκτορας, Univ. of North Texas · Καπλάνης Τάσος, Επίκ. Καθηγητής, ΑΠΘ · Καπογιάννη Ελένη, Λέκτορας, Univ. of Kent · Καρακαντζά Ευφημία, Επίκ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Πατρών · Καραλή Μαρία, Επίκ. Καθηγήτρια, ΑΠΘ · Καρασίμος Αθανάσιος, Ερευνητής, Ακαδημία Αθηνών · Καρατσαρέας Πέτρος, Λέκτορας,, Univ. of Westminster · Καρβούνης Χρήστος, Υφηγητής, Univ. Mainz · Καρναβά Άρτεμις, Επιστημ. Συνεργάτιδα, Berlin-Brandenb. Ak. Der Wiss. · Καρυολαίμου Μαριλένα, Αναπλ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Κύπρου · Κατή, Δήμητρα, Καθηγήτρια, ΕΚΠΑ · Κατσαρού Ελένη, Επίκ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Κρήτης · Κατσογιάννου Μαριάννα, Αναπλ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Κύπρου · Κεχαγιάς Αξιώτης, Λέκτορας, Univ. of Salford & UCL · Κονδύλη Μαριάννα, Αναπλ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Πατρών · Κορδώνη Βάλια, Καθηγήτρια, Humboldt-Univ. Berlin · Κοτζόγλου Γιώργος, Επίκ. Καθηγητής, Πανεπ. Αιγαίου · Κουτσούκος Νίκος, Ερευνητής, Univ. Catholique de Louvain · Κριμπάς Παναγιώτης, Αναπλ. Καθηγητής, ΔΠΘ · Κωστίου Κατερίνα, Καθηγήτρια, Πανεπ. Πατρών · Λαμπρόπουλος Απόστολος, Καθηγητής, Univ. Bordeaux-Montaigne · Λάμπρου Έφη, Επίκ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Κύπρου · Λεκάκου Μαρίκα, Επίκ. Καθηγήτρια, Πανεπιστ. Ιωαννίνων · Λιόσης Νίκος, Ερευνητής, ΙΝΣ – Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη · Λομπάρντο Ευτυχία, Επιστ. Συνεργάτιδα, Πανεπ. Κύπρου & Λευκωσίας · Μακρή-Τσιλιπάκου Μαριάνθη, Ομ. Καθηγήτρια, ΑΠΘ · Μανουηλίδου Χριστίνα, Επίκ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Πατρών · Μαρκαντωνάτου Στέλλα, Ερευνήτρια Α’, ΙΕΛ-Ε.Κ. Αθηνά · Μαρκόπουλος Θοδωρής, Επίκ. Καθηγητής, Πανεπ. Πατρών · Μαστροπαύλου Μαρία, Επίκ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Ιωαννίνων · Μελισσαροπούλου Δήμητρα, Διδάσκουσα, Πανεπ. Πατρών · Μιχάλης Αθανάσιος, Επίκ. Καθηγητής, ΕΚΠΑ · Μιχελιουδάκης Δημήτρης, Ερευνητής, Univ. of York · Μότσιου Ελένη, Λέκτορας, Πανεπ. Θεσσαλίας · Νάκας Θανάσης, Καθηγητής, ΕΚΠΑ · Νάκου Ειρήνη, Καθηγήτρια, Πανεπ. Θεσσαλίας · Νεοκλέους Θεώνη, Ειδ. Επιστήμονας, Πανεπ. Κύπρου · Νικολού Καλομοίρα, Λέκτορας, Πανεπ. Αιγαίου · Ντίνας Κώστας, Καθηγητής, Πανεπ. Δυτικής Μακεδονίας · Ξενοφώντος Κωνσταντίνος, Λέκτορας, Πανεπ. Λευκωσίας · Ξυδόπουλος Γιώργος, Αναπλ. Καθηγητής, Πανεπ. Πατρών · Οικονομάκου Μαριάνθη, Διδάσκουσα, Πανεπ. Αιγαίου · Οικονομοπούλου Αικατερίνη, Λέκτορας, Πανεπ. Πατρών · Παναγιωτίδης Φοίβος, Αναπλ. Καθηγητής, Πανεπ. Κύπρου · Παπαδοπούλου Δέσποινα, Αναπλ. Καθηγήτρια, ΑΠΘ · Παπαδοπούλου Χρυσούλα, Μέλος Ε.Ε.Π, Πανεπ. Αιγαίου · Παπαζαχαρίου Δημήτρης, Αναπλ. Καθηγητής, Πανεπ. Πατρών · Παπαναστασίου Γιώργος, Αναπλ. Καθηγητής, ΑΠΘ · Παπανδρέου Μαρία, Επίκ. Καθηγήτρια, ΑΠΘ · Παππάς Παναγιώτης, Αναπλ. Καθηγητής, Simon Fraser Univ. · Παυλίδου Θεοδοσία-Σούλα, Ομ. Καθηγήτρια, ΑΠΘ · Πετεινού Κάκια, Αναπλ. Καθηγήτρια, Τεχνολογικό Πανεπ. Κύπρου · Πλιάτσικας Χρήστος, Επίκ. Καθηγητής, Univ. of Reading · Πολίτης Περικλής, Αναπλ. Καθηγητής, ΑΠΘ · Πρωτόπαπας Αθανάσιος, Αναπλ. Καθηγητής, ΕΚΠΑ · Ράλλη Αγγέλα, Καθηγήτρια, Πανεπ. Πατρών · Ρούσσου Άννα, Καθηγήτρια, Πανεπ. Πατρών · Σακελλαρίου Αγγελική, Επίκ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Δυτ. Μακεδονίας · Σελίμης Στάθης, Διδάσκων, Πανεπ. Θεσσαλίας · Σηφάκις Νίκος, Αναπλ. Καθηγητής, ΕΑΠ · Σολομών Εσθήρ, Επίκ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Ιωαννίνων · Σπαντιδάκης Ιωάννης, Καθηγητής, Πανεπ. Κρήτης · Στάμου Αναστασία, Επίκ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Δυτ. Μακεδονίας · Σταυρακάκη Σταυρούλα, Αναπλ. Καθηγήτρια, ΑΠΘ · Τάντος Αλέξανδρος, Επίκ. Καθηγητής, ΑΠΘ · Ταξιτάρη Λουκία, Ερευν. Συνεργάτιδα, Τεχνολογικό Πανεπ. Κύπρου · Τερζή Αρχόντω, Καθηγήτρια, ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας · Τζακώστα Μαρίνα, Επίκ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Κρήτης · Τοπιντζή Νίνα, Επίκ. Καθηγήτρια, ΑΠΘ · Τσαγγαρή Ντίνα, Επίκ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Κύπρου · Τσάφος Βασίλης, Επίκ. Καθηγητής, ΕΚΠΑ · Τσιπλάκου Σταυρούλα, Αναπλ. Καθηγήτρια, ΑΠΚυ · Τσολάκη Σοφία, Δόκ. Ερευνήτρια, ΙΝΣ-Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη · Τσολακίδης Συμεών, Επιστ. Συνεργάτης, Πανεπ. Πατρών · Τσούλας Γιώργος, Επίκ. Καθηγητής, Univ. of York · Φλιάτουρας Ασημάκης, Λέκτορας, ΔΠΘ · Φλώρος Γιώργος, Αναπλ. Καθηγητής, Πανεπ. Κύπρου · Φραγκουδάκη Άννα, Ομ. Καθηγήτρια, ΕΚΠΑ · Φτερνιάτη Άννα, Επίκ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Πατρών · Φυνδάνης Βαλάντης, Ερευνητής, Univ. i Oslo · Χαριτωνίδης Χαρίτων, Διδάσκων, Univ. zu Koln · Χατζηδάκη Ασπασία, Αναπλ. Καθηγήτρια, Πανεπ. Κρήτης · Χατζηιωάννου Ξένια, Αναπλ. Καθηγήτρια, Penn State University · Χατζηκυριακίδης Στέργιος, Ερευνητής, Univ. of Gothenburg & Διδ. ΑΠΚυ · Χατζοπούλου Κατερίνα, Διδάσκουσα, New York College · Χειλά-Μαρκοπούλου, Δέσποινα, Καθηγήτρια (τ.), ΕΚΠΑ · Χονδρογιάννη Μαρία, Επίκ. Καθηγήτρια, Univ. of Westminster · Χριστοφίδου Χριστίνα, Μέλος ΕΔΠ, Πανεπ. Κύπρου
Μάχιμοι εκπαιδευτικοί – επαγγελματίες (φιλόλογοι, γλωσσολόγοι, μεταφραστές, λεξικογράφοι)
Ανδρέου Παναγιώτης, Γλωσσολόγος · Αργυρόπουλος Βασίλης, Λεξικογράφος · Βαδάση Κωνσταντίνα, Γλωσσολόγος (Υποψ. Δρ.) · Βακαλοπούλου Άννα, Λεξικογράφος · Βασιλείου Βενέδικτος, Γλωσσολόγος (Υποψ. Δρ.) · Γαζάκης Αντώνης, Φιλόλογος · Γιακουμέλου Μαρία, Γλωσσολόγος (Υποψ. Δρ.) · Γκαρμπούνης Σωτήρης, Φιλόλογος · Γκίνκο Μαρινέλλα-Σοφία, Φιλόλογος ΝΕ (Υποψ. Δρ.) · Δεσποτίδη Βιργινία, Καθηγήτρια γαλλικών · Δρατζίδου Μαριάνθη, Φιλόλογος – Γλωσολόγος (ΜΔΕ) · Ελνταχάν-Απέργη Πόπη, Γλωσσολόγος · Ζέκας Χριστόδουλος, Φιλόλογος (Δρ.) · Ιωάννου Στυλιανός, Φιλόλογος – Γλωσσολόγος · Καζάκος Αντώνης, Φιλόλογος · Καλογεροπούλου Ευαγγελία, Γλωσσολόγος · Καλφαδοπούλου Βαλεντίνη, Γλωσσολόγος – Μεταφράστρια · Καμόπουλος Δημήτρης, Φιλόλογος · Καμπύλης Νικόλαος, Διευθ. Πειραματικού Γυμνασίου Πατρών · Καπουρκατσίδου Μαρία, Φιλόλογος – Γλωσσολόγος · Καρναβά Άννα, Φιλόλογος · Κατρινάκη Εμμανουέλα, Φιλόλογος – Ανθρωπολόγος (Δρ.) · Κιούρτη Ελισάβετ, Γλωσσολόγος (Υποψ. Δρ.) · Λαμπίδης Μάνος, Γλωσσολόγος · Μαθιουδάκης Νίκος, Γλωσσολόγος (Δρ.) · Μάτος Αναστάσιος, Φιλόλογος · Μελικίδου Βασιλική, Φιλόλογος – Ερευνήτρια · Μητσιάκη Μαρία, Φιλόλογος – Γλωσσολόγος (Δρ.) · Μιχάλη Μαρία, Φιλόλογος – Γλωσσολόγος (Υποψ. Δρ.) · Μνηματίδου Μαρία, Φιλόλογος · Μπακαλόπουλος Χρήστος, Φιλόλογος – Γλωσσολόγος (ΜΔΕ) · Μπακούλα Χριστίνα, Μεταφρασιολόγος (Δρ.) · Ναλμπάντη Ευτέρπη Στέλλα, Φιλόλογος · Νιώτη Νικολέττα, Εκπαιδευτικός · Ξεφτέρη Μαρία, Γλωσσολόγος (Υποψ. Δρ.) · Ουντίλα Άνα, Φιλόλογος (ΜΔΕ) · Παντίδου Γεωργία, Φιλόλογος (Υποψ. Δρ.) · Παντούση Χριστίνα, Φιλόλογος · Παπαγγελή Χριστίνα, Φιλόλογος (συνταξ.) · Παπαγεωργάκης Δημήτρης, Φιλόλογος · Παπαδόπουλος Γεράσιμος-Σοφοκλής, Φιλόλογος – Γλωσσολόγος · Παπαδοπούλου Πολυτίμη, Φιλόλογος · Παπαμανώλη Ελευθερία, Φιλόλογος · Παπαργυρίου Ελένη, Φιλόλογος (DPhil) · Πασχαλίδου Αντωνία, Φιλόλογος · Παυλάκου Μαρία, Γλωσσολόγος · Πετρίδου Ελένη, Φιλόλογος · Πολίτης Χάρης, Φιλόλογος · Πούλου Ελένη, Φιλόλογος · Πούτος Παναγιώτης, Λεξικογράφος · Πραγκαστή Μαρία, Φιλόλογος · Σκούπρας Χρήστος, Φιλόλογος · Σταθάτος Βασίλης, Φιλόλογος (συνταξ.) · Σταματίνης Νίκος, Γλωσσολόγος · Σταματογιάννης Νικόλας, Γλωσσολόγος (Υποψ. Δρ.) · Σταράκη Ελένη, · Στουρνάρας Γιώργος, Φιλόλογος · Συμεωνίδης Βασίλης, Φιλόλογος · Τερζή Βασιλική, Γλωσσολόγος · Τζαρδή Μαρία, Φιλόλογος · Τσιάμη Βάσια, Γλωσσολόγος (Υποψ. Δρ.) · Τσίτσου Κυριακή, Φιλόλογος (Υποψ. Δρ.) · Τσαμπούκας Αλέξανδρος, Φιλόλογος – Γλωσσολόγος · Τσιλίγκου Ευσταθία, Γλωσσολόγος (ΜΔΕ) · Φλώρου Άννα, Φιλόλογος · Φραγκιαδάκης Γιάννης, Φιλόλογος-Γλωσσολόγος · Φραγκοπούλου Κατερίνα, Γλωσσολόγος · Χαλισιάνη Ιωάννα, Γλωσσολόγος (ΜΔΕ) · Χαριζόπουλος Βασίλης, Μαθηματικός-πολιτικός επιστήμονας · Χατζηκωνσταντίνου Τάσος, Γλωσσολόγος (Υποψ. Δρ.) · Χατζοπούλου Νάντια, Φιλόλογος – Γλωσσολόγος (Υποψ. Δρ.) · Χριστοπούλου Κατερίνα, Φιλόλογος – Γλωσσολόγος (Υποψ. Δρ.)
 
Εγώ θα μιλήσω για τις δικές μου προσωπικές εμπειρίες...

Στο γυμνάσιο είχα διδαχθεί την Ιλιάδα και την Οδύσσεια από μετάφραση. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να μην υπάρχει ο σκόπελος της αρχαίας ελληνικής και έτσι να μπορέσουμε να εστιάσουμε στα νοήματα και την ομορφιά των κειμένων.

Αλίμονο αν είχαμε διδαχθεί τα ομηρικά έπη στο πρωτότυπο.... Θεωρώ πως χαμένοι μέσα στην γραμματική και το συντακτικό της ΑΕ δεν θα μπορούσαμε ούτε καν να πλησιάσουμε στο τι πραγματικά ήθελε να μας πει ο γερό-Όμηρος!!:)
Τα Ομηρικά Έπη θα ήταν απλά μια κακή ανάμνηση όπως είναι για μένα ότι διδάχθηκα στο Λύκειο στο πρωτότυπο... Στις 2 πρώτες τάξεις του Λυκείου κάναμε διάσπαρτα κομμάτια από τραγωδίες και κείμενα στο πρωτότυπο και το μόνο που θυμάμαι είναι τους τριτοδεσμίτες να συμμετέχουν μηχανικά (Λόγω εντατικών φροντιστηριακών μαθημάτων) στο μάθημα ενώ οι υπόλοιποι απλά λουφάζαμε!!! :))))

ΥΓ: Ωραίο θέμα Φάρε... Σε συζητήσεις με φίλους έχω ακούσει και το αμίμητο " Η ΑΕ γλώσσα δεν είχε δανειστεί καμια λέξη από άλλες γλώσσες ενώ αντίθετα σήμερα η γλώσσα μας έχει κατακλυστεί από ξενόφερτες λέξεις...":τσκτσκ:
 

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Στο γυμνάσιο είχα διδαχθεί την Ιλιάδα και την Οδύσσεια από μετάφραση. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να μην υπάρχει ο σκόπελος της αρχαίας ελληνικής και έτσι να μπορέσουμε να εστιάσουμε στα νοήματα και την ομορφιά των κειμένων.
Εγω να σου πω την αληθεια ουτε απο τη μεταφραση τα καταλαβαινα, λογω ποιητικων και λυρικων τεχνασματων και του διαλεκτικου λεξιλογιου που χρησιμοποιουσε ο Καζαντζακης. Ανοιγα ενα παιδικο βιβλιο με περιληψη του επους για να καταλαβω το κειμενο που επρεπε να μαθ.. εμ... αποστηθισω

" Η ΑΕ γλώσσα δεν είχε δανειστεί καμια λέξη από άλλες γλώσσες ενώ αντίθετα σήμερα η γλώσσα μας έχει κατακλυστεί από ξενόφερτες λέξεις...":τσκτσκ:
Επισης οι Πολυνησιακες γλωσσες, επι αιωνες, δεν ειχαν καμια ξενοφερτη λεξη :))))
 
Ο Καζαντζάκης;;; Δλδ την δεκαετία του '90 τις μεταφράσεις των Ομηρικών Επών για το γυμνάσιο τις είχε κάνει ο Καζαντζάκης;;;

Είσαι σίγουρος Αντέρωτα;;;:χμχμ:

Επίσης δεν θυμάμαι το μάθημα να περιείχε αποστήθιση!!
Ανάλυση, πραγματολογικά στοιχεία, νοήματα και εργασίες θυμάμαι εγώ!!:)
 

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Βγαινουμε εκτος θεματος, αλλα εμεις καναμε απο αυτο το βιβλιο
 

Κουκουβάγιας

Όμορφο Νιάτο
...άθλια, κατά την γνώμη μου, η μετάφραση της Οδύσσειας από τους Καζαντζάκη Κακριδή...μιά σχεδόν ακατάληπτη ψευδοδημοτική γεμάτη νεολογισμούς...

Προσωπικά συμφωνώ με την παρακάτω προσέγγιση της Καίτης Βασιλάκου που είναι διακεκριμένη λογοτέχνις- διαβάστε διηγήματα στην ιστοσελίδα της...άπαιχτα!- και, για χρόνια,φιλόλογος στην μέση εκπαίδευση.
 
Το διάβασα το άρθρο της κας. Βασιλάκου και καταλαβαίνω πως εστιάζει εκεί που θέλει η ίδια... Τα βλέπει μονόπατα τα πράγματα...

Εδώ συνέβη να γεννηθούμε και ποιες ήταν οι πρώτες λέξεις που μάθαμε, όταν σταματήσαμε να λέμε μαμ, νάνι, νταντά, φτου κακά;

Ιδού μερικές στα πρόχειρα:

Παίζω, παιχνίδι, γελώ, γέλιο, τραγουδώ, τραγούδι, χορεύω, χορός, ζωγραφίζω, ζωγράφος, πεινώ, πείνα, διψώ, δίψα, θέλω, θέληση, κλαίω, κλάμα, φωνάζω, φωνή, ονειρεύομαι, όνειρο, λυπάμαι, λύπη, λέω, λέξη, ζω, ζωή, πολεμώ, πόλεμος, πατέρας, πατρίδα, μητέρα, αδελφός, φίλος, εχθρός, πόλη, νησί, ποταμός, – σταματώ εδώ, γιατί ο κατάλογος δεν τελειώνει.Όλες αυτές οι λέξεις που μαθαίνουμε να ψελλίζουμε από τα πρώτα χρόνια της ζωής μας είναι λέξεις που μας ήρθαν από τα βάθη της Ιστορίας.
Και δεν ανέφερα και κάτι άλλες ακόμα πιο αρχαίες λέξεις που τις μίλησαν σ’ αυτόν εδώ τον τόπο οι Προέλληνες και μετά τις πήραν οι Έλληνες και από στόμα σε στόμα, από γενιά σε γενιά έφτασαν σε μας: θάλασσα, λαβύρινθος, πλίνθος, υάκινθος, κισσός, τύραννος, Λυκαβηττός, Παρνασσός, Υμηττός, Κόρινθος, Ζάκυνθος.
Οι πρώτες έναρθρες φράσεις ενός παιδιού στην Ελλάδα αποτελούνται από αρχαιότατες λέξεις, λέξεις που ακούγονται σ’ αυτόν τον τόπο εδώ και μερικές χιλιάδες χρόνια.
Τι σόι επιχείρημα είναι αυτό;;; Ειλικρινά μου φαίνεται αστείο!! Δλδ τα μωρά ξεκινάν να μιλάν αρχαία και στην συνέχεια τα καταστρέφουμε μαθαίνοντας τους ΝΕ;;; Επίσης η κα. Βασιλάκου θα έπρεπε να ξέρει πως οι λέξεις που αναφέρει δεν είναι λέξεις των ΑΕ αλλά των Νέων... Επίσης τα νήπια μαθαίνουν ταυτόχρονα με το κλάμα και την φωνή λέξεις όπως πιπίλα, μπιμπερό, κρέμα, κούνελος κλπ κλπ.

Δεν το καταλαβαίνουμε, δεν το συνειδητοποιούμε, αλλά μιλάμε μια γλώσσα πολύτιμη, στην οποία γράφτηκαν κάποτε μερικά από τα ωραιότερα κομμάτια της παγκόσμιας λογοτεχνίας, της φιλοσοφίας, της ιστορίας, του θεάτρου.
Με αυτή την λογική πρέπει να μάθουμε και Ρωσικά, Ισπανικά, Γαλλικά, Γερμανικά γλώσσες στις οποίες επίσης έχουν γραφτεί αριστουργήματα...

Ισχυρίζονται κάποιοι (εξ ειδικής ιδεολογίας ορμώμενοι) ότι η αρχαία ελληνική γλώσσα είναι μια ξένη γλώσσα και ότι εμείς μιλάμε σήμερα μια άλλη γλώσσα. Πόσο ξένη είναι η γλώσσα αυτού εδώ του κειμένου:«Και κατά μεν την θάλατταν παραχρήμα πειρατάς εξέπεμψαν, οι (οι οποίοι) περιτυχόντες πλοίω βασιλικώ των εκ Μακεδονίας περί Κύθηρα, τούτο τε εις Αιτωλίαν καταγαγόντες αύτανδρον, τους τε ναυκλήρους και τους επιβάτας, συν τούτοις δε και την ναυν απέδοντο».
Εγώ σε αυτό το κείμενο τουλάχιστο βλέπω διάσπαρτες γνωστές λέξεις αλλά το νόημα παραμένει άγνωστο....

Όμως, επειδή είμαστε ένας αμόρφωτος λαός
Αναρωτιέμαι πως έφτασε σε αυτό το συμπέρασμα η κυρία;;;:χμ:
 

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Καταρχας δεν ακουσα ποτε να τιθεται καποιο θεμα μη διδασκαλιας των Αρχαιων, μονο μειωση των ωρων διδασκαλιας.

Απο κει και περα, το συγκεκριμενο αρθρο αποτελειται απο προσωπικες σκεψεις και αξιολογήσεις της Βασιλακου, και οχι καποια εκθεση ή επιχειρηματολογια. Για τον καθενα καποιες μικρες λεπτομερειες κανουν την ειδοποιο διαφορα, και καποιες πληροφοριες φερουν ενα συναισθματικο χρωμα. Πως να το κανουμε, η σκεψη οτι λεγεσαι Αλεξανδρος και οτι το ονομα σου εμφανιζεται στις πινακιδες της Γραμμικης Β... εχει καποιο βαρος. Δεν αποτελει αντικειμενικό επιχειρημα ή αποδειξη για κατι, αλλα μπορει για καποιον να εχει αξια σε ενα ηθικο ή συναισθηματικό επιπεδο.

Συμφωνω οτι ειναι καπως ατυχης η παραθεση αποσπασματων. Αν ηθελε να "αποδειξει" οτι μπορουμε να καταλαβουμε ΑΕ, θα μπορουσε με καλυτερα παραδειγματα, πχ. της Ελληνιστικης περιοου.
 

Κουκουβάγιας

Όμορφο Νιάτο
1)οι λέξεις που αναφέρει είναι αρχαίες που άλλαξαν κάπως στην νέα ελληνική αλλά ετοιμολογικά είναι αρχαίες : λόγος/λέω κλπ
2) η γλώσσα εναι μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς μας και ζωντανό εργαλείο εκπαίδευσης, απόλαυσης και σκέψης: η Κινεζική στους Κινέζους, η Ελληνική στους Έλληνες.
Δεν θα γίνουμε Κινέζοι , δεν χρειάζεται -και δεν γίνεται- να αλλάξουμε την ιστορία μας.
Η σχέση με τους προγόνους μας περνάει και μέσα από την γλώσσα: η αναλφάβητη γιαγιά μου στην Κρήτη έλεγε την κατσίκα , "αίγα" και τις κότες, "όρθες" (όρνιθες)
Χιλιάδες χρόνια τώρα, χωρίς παρέμβαση καθαρευουσιάνων ή ελληνόπληκτων...
Μια αρχαία γλώσσα , ζωντανή στα στόμα του λαού...οι λέξεις αυτές είναι σαν άθικτα αρχαία αγάλματα.
Εκτός εάν δεν θέλουμε να έχουμε ταυτότητα και πολιτιστική κληρονομιά και να γίνουμε "διεθνείς"...με άθλια ελληνοαγγλικά..οπως οι Ινδοί με την μικτή χρήση Αγγλικών- Σανσκριτικών.
Ένα τσίρκο, δηλαδή, με κοντή μνήμη.
 

Λεξιθήρ

Όμορφο Νιάτο
Ενδιαφέρον θέμα που άνοιξες Φάρε , όπως και το άρθρο . Να σας πω τη δική μου εμπειρία ως αποφοιτήσας σχετικά πρόσφατα και ως παιδί των θετικών που παραδόξως όμως του άρεσαν τα αρχαία . Νομίζω αυτό στο οποίο συμφωνούμε όλοι -και το οποίο δεν έχει συζητηθεί όσο σοβαρά θα 'πρεπε στο υπουργείο- είναι ότι πρέπει να αλλάξει η μέθοδος της διδασκαλίας των γλωσσικών μαθημάτων στο σχολείο . Πρέπει φυσικά να διδάσκονται γραμματική και συντακτικό των αρχαίων και δε διαφωνώ μ' αυτό που αναφέρεται <<Τα όποια κενά, οι εξαιρέσεις σε σχηματισμούς γραμματικών τύπων, μπορεί όντως να αφορούν επιβιώσεις στοιχείων από παλιότερες φάσεις της ελληνικής . Τέτοια στοιχεία όμως μπορεί και πρέπει να διδάσκονται πιο αποτελεσματικά με την ένταξή τους στο μάθημα της νεοελληνικής γλώσσας>> . Επιβάλλεται να αλλάξει αυτή η φιλοσοφία της παπαγαλίας , να 'σαι δευτέρα ή τρίτη λύκειου (και οποιαδήποτε άλλη τάξη βέβαια , αλλά πόσω μάλλον τότε ) και να λέει η καθηγήτρια μάθε απέξω τη μετάφραση της αντιγόνης (2α λυκείου) , του επιταφίου (3η λυκείου) και το αποτέλεσμα φυσικά είναι η αδιαφορία και η βαριεμάρα των μαθητών . Αντ' αυτού δε θα ήταν πολύ καλύτερο , αν ο καθηγητής/-τρια (ο οποίος προϋποτίθεται ότι έχει λίγη ψυχή μέσα , λίγο μεράκι ) να απαγγείλει σωστά το κείμενο κατ' αρχάς κι ύστερα να αναλύει κάποια πράγματα επί της ουσίας , ώστε να κρατήσει το ενδιαφέρον των μαθητών , ώστε να θελήσουν ορισμένοι απ' αυτούς να αγοράσουν μια καλή μετάφραση (ανάθεμα κι αν υπάρχει στα νέα ελληνικά) και να το διαβάσει το καλοκαίρι από μόνοι τους . Δεν πρέπει να συνειδητοποιήσει έστω λίγο ο μαθητής τι το ιδιαίτερο έχει πχ η Αντιγόνη που συντάχθηκε από το Σοφοκλή πριν 25 αιώνες και ακόμη το παίζουν στα θέατρα και το διδάσκουν αυτό το έργο στην Ευρώπη , στην Αμερική κι αλλού .
Στην πρώτη λυκείου στο μάθημα των αρχαίων κάναμε για τον πελοποννησιακό πόλεμο μέσα από τα κείμενα των θουκυδίδη, Ξενοφώντα . Εμένα προσωπικά μου άρεσε πάρα πολύ που διδασκόμαστε από το πρωτότυπο (ίσως συνέβαλλε και η οποία δεν ασχολούταν τόσο πολύ με το φορμαλιστικό μέρος), δεν ήταν η αποσπασματική γνώση όπως στο γυμνάσιο και εκτός αυτού υπάρχει καλή μετάφραση του Θουκυδίδη στα νέα ; Μέχρι πριν μερικά χρόνια η καλύτερη θεωρείτο του Βενιζέλου , ο οποίος όμως απέδωσε ένα αυστηρό νομικό ύφος καμμίασχέση με του θ. , δεν ξέρω αν θεωρείται καλή αυτή του Σκουτερόπουλου...
Στο γυμνάσιο διδάχτηκα Όμηρο από μετάφραση Μαρωνίτη , ευτυχώς όχι των Καζαντζάκη-Κακριδή (το μάθημα λεγόταν <<αρχαία ελληνική γραμματεία>>) . Στο μάθημα των αρχαίων είχε σε κάθε κεφάλαιο απόσπασμα κειμένου σε πρωτότυπο , λεξιλογικά , ομόρριζα , παράγωγα κτλ , γραμματική και σύνταξη . Προσωπικά η γραμματική και το συντακτικό μου αρέσουν , με εκνεύριζε όμως που διαδασκόμασταν απόσπασματα από διάφορα κείμενα και στο τέλος δεν αφομοίωναμε τίποτα . Καλύτερα να είχαμε λιγότερα κείμενα και μεγαλύερα σε έκταση για να καταλαβαίναμε και περισσότερα .
Αυτό που πρέπει να μας απασχολήσει εξίσου είναι και η διδασκαλία των νέων ελληνικών και της λογοτεχνίας στο σχολέιο . Διδάσκονται στο σχολείο τα αξια κείμενα της νεοελληνικής , ώστε να εκτιμήσουν οι νέοι τη γλώσσα , αλλά και ότι υπάρχουν πνευματικά αποκυήματα και αξίες και στο σύγχρονο ελληνικο πολιτισμό . Δε θυμάμαι ποτέ να διδαχτήκαμε Κάλβο , Παπατσώνη , αλλά ακόμη κι αν υπάρχουν στα σχολικά εγχειρίδια ο Καβάφης , ο Ελύτης , ο Ρίτσος , ο Σεφέρης , ο Παπαδιαμάντης .... υπάρχουν τα καλύτερα εξ αυτών;
 
Last edited:

Κλασικιστής

Όμορφο Νιάτο
...άθλια, κατά την γνώμη μου, η μετάφραση της Οδύσσειας από τους Καζαντζάκη Κακριδή...μιά σχεδόν ακατάληπτη ψευδοδημοτική γεμάτη νεολογισμούς...

Προσωπικά συμφωνώ με την παρακάτω προσέγγιση της Καίτης Βασιλάκου που είναι διακεκριμένη λογοτέχνις- διαβάστε διηγήματα στην ιστοσελίδα της...άπαιχτα!- και, για χρόνια,φιλόλογος στην μέση εκπαίδευση.
Δεν θα συμφωνήσω μαζί σου, αγαπητέ φίλε. Θυμάμαι, ως φοιτητής της κλασικής φιλολογίας, πόσο αυτή η μετάφραση, η ακριβέστατη μετάφραση, με είχε βοηθήσει στην κατανόηση του ομηρικού κειμένου, όταν διάβαζα στίχο προς στίχο, λέξη προς λέξη, ραψωδίες ολόκληρες από την Ιλιάδα, με τη βοήθεια, βεβαίως, του ομηρικού λεξικού του Πανταζίδου και της ομηρικής Γραμματικής. Το εκπληκτικό με τη μετάφραση αυτή είναι ότι οι συγγραφείς - μέγας λογοτέχνης ο ένας και μέγας φιλόλογος ο άλλος - δεν παραλείπουν καμία, μα καμία, λέξη ή φράση του ομηρικού κειμένου αμετάφραστη, σε αντίθεση με προγενέστερες μεταφράσεις στις οποίες χάνονταν πολλά νοήματα. Με τη μετάφραση των Καζαντζάκη-Κακριδή χάρηκα τον Όμηρο όσο ποτέ άλλοτε.

Δεν θα επεκταθώ σε άχρηστες φιλολογικές λεπτομέρειες γύρω από την ποιότητα της μετάφρασης αυτής. Θα επισημάνω μόνο δύο πράγματα: πρώτα την επιλογή του μέτρου για την απόδοση του δακτυλικού εξάμετρου του Ομήρου: με δεδομένο ότι, σύμφωνα με την έρευνα, ο δακτυλικός εξάμετρος δεν ήταν γνήσιος ελληνικός στίχος, αλλά είχε ξενική καταγωγή, οι συγγραφείς όντως πρωτοτύπησαν εισηγούμενοι τον δεκαεπτασύλλαβο, ο οποίος φαντάζει ξένος σε σχέση με τον παραδοσιακό δεκαπεντασύλλαβο (της δημοτικής ποίησης), στον οποίο έγραψε π.χ. ο Πάλλης· ήταν μια άριστη επιλογή· και κατά δεύτερον θα επισημάνω τους νεολογισμούς, στους οποίους αναφέρθηκες πολύ σωστά. Όντως πρόκειται για νεολογισμούς, αλλά, στη συντριπτική πλειονότητά τους, αποδίδουν και αντίστοιχους ομηρικούς νεολογισμούς. Έτσι πρέπει να κάνει κάθε μεταφραστής που σέβεται το πρωτότυπο και τον δημιουργό του.
 
Top