Α. Κάλβου Ιωαννίδου: "Το ψαλτήριον του Δαυίδ"



Τίτλος: Το Ψαλτήριον του Δαυίδ
Συγγραφέας: Ανδρέας Κάλβος Ιωαννίδης (απόδοση στα νέα ελληνικά)
Γλώσσα: Ελληνική
Εκδόσεις: Ίκαρος
Έτος έκδοσης: 2011
Διαστάσεις: 20,5 x 13,5 εκ.
Αριθμός σελίδων: 485
ISBN: 978-960-9527-09-5


Να παρουσιάσω εγώ το "Ψαλτήριο του Δαυίδ" είναι τουλάχιστον οξύμωρο. Τόσα έχουν γραφτεί για το βιβλίο αυτό. Έτσι, θα πω μόνο την μικρή μου ιστορία.
Στο πατρικό μου υπήρχε ένα "Ψαλτήρι" και καμιά φορά διάβαζα κομμάτια που μου άρεσαν για τη λογοτεχνική τους αξία κυρίως. Πριν μερικά χρόνια, η πατρική βιβλιοθήκη μοιράστηκε στα δύο και το Ψαλτήρι το πήρε ο αδερφός μου. Ήθελα λοιπόν να αγοράσω ένα αντίτυπο των ψαλμών και έψαχνα μια καλή έκδοση. Κατέληξα σε αυτή που παρουσιάζω εδώ.

Το έτος 1821, στο Λονδίνο, κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Samuel Bagster το "Βιβλίο των Δημόσιων Προσευχών και της υπηρεσίας των Μυστηρίων..." στο οποίο προστέθηκε "Το ψαλτήριο του Δαβίδ". Η έκδοση ήταν πολύγλωσση. Το κείμενο του βιβλίου παρουσιαζόταν σε πολλές γλώσσες: Αγγλικά, Γαλλικά, Ιταλικά, Γερμανικά, Ισπανικά, Ελληνικά (αρχαία και νέα) και Λατινικά. Οι ψαλμοί στην "αρχαία" ελληνική γλώσσα (στην αλεξανδρινή κατ' ουσίαν) παρουσιαζόταν κατευθείαν από τη μετάφραση των εβδομήκοντα του τρίτου προ Χριστού αιώνα. Η απόδοση των ψαλμών στην "μοντέρνα" ελληνική γλώσσα, ανατέθηκε από τον εκδότη στον 29χρονο τότε Ανδρέα Κάλβο. Το βιβλίο εκδόθηκε πολλές φορές και γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία, θεωρήθηκε μάλιστα προπαγανδιστικό της Αγγλικανικής εκκλησίας.

Το έτος 2011, ο γνωστός για τις "αναστατικές" εκδόσεις του, εκδοτικός οίκος "Ίκαρος", αποσπά την ελληνική μόνο (αρχαία και νέα) εκδοχή του ψαλτηρίου, από μία επανέκδοση του Βιβλίου των Δημοσίων Προσευχών του έτους 1825 και το εκδίδει, με εξαιρετικά σύγχρονα σχόλια, σαν αναστατική έκδοση. Έχουμε λοιπόν μια φωτογραφική παρουσίαση τμήματος της έκδοσης του 1825 του Bagster, με εισαγωγή και σχόλια του Γιάννη Δάλλα. Η έκδοση αυτή του Ίκαρου, προσπαθεί να δείξει ότι η απόδοση του κειμένου των ψαλμών στη "μοντέρνα" ελληνική, δεν είναι μετάφραση από τα Αγγλικά, όπως ισχυρίζεται ο Άγγλος εκδότης, αλλά μια δυνατή ποιητική απόδοση των ψαλμών από τον Κάλβο στην καθαρεύουσα. Κυρίως όμως, σχετίζει τη μετάφραση αυτή των ψαλμών με τις περίφημες "Ωδές" του μεγάλου Έλληνα ποιητή. Αποδεικνύει ότι στο βιβλίο αυτό υπάρχει πλήθος φραστικών "προανακρουσμάτων" των Ωδών. Αν κάποιος έχει την υπομονή να διαβάσει όλα τα σχόλια του Δάλλα, καταλαβαίνει ότι και οι δύο αυτοί στόχοι έχουν επιτευχθεί στο ακέραιο.

Τα περιεχόμενα του βιβλίου:

  • Πρόλογος στη νέα έκδοση
  • Η Ιδεολογική ζύμωση και η προετοιμασία των Ωδών
  • Βίβλος Ψαλμών - Οι ψαλμοί του Δαυίδ
  • Παράλληλα χωρία
  • Γλωσσάρι
  • Ευρετήριο ονομάτων
  • Εικόνες

Εικόνες από την έκδοση του 1821 (από το google books):



 
Last edited:
Αγαπητέ Μοκαντάσα είναι πράγματι ωραία έκδοση. Για μένα δεν ήταν έκπληξη που οι Ωδές του Κάλβου έχουν επιρροές από τους Ψαλμούς. Τέτοιες επιρροές κειμένων της ορθόδοξης εκκλησίας στη νεοελληνική λογοτεχνία είναι συχνές. Παράδειγμα το “Αξιον Εστί” του Οδυσσέα Ελύτη.
Άλλωστε και στις εικαστικές τέχνες, υπάρχουν ανάλογες επιδράσεις από τη βυζαντινή ζωγραφική. Θα αναφέρω τον Α. Τάσσο, το Γ. Τσαρούχη και το Γ. Κόρδη.
Όσον αφορά το κείμενο των Ψαλμών, πριν αγοράσω το βιβλίο αυτό, είχα μόνο το κείμενο της μετάφρασης των Ζωϊκών, του Ι. Κολιτσάρα (στην ωραία, κατά τα άλλα, έκδοση της Βίβλου των εκδόσεων Κουμουνδουρέα). Δεν είχα το πρωτότυπο κείμενο και η μετάφραση (ερμηνευτική απόδοση για την ακρίβεια) του Κολιτσάρα με απογοήτευσε, για να μην πω με εκνεύρισε.
Νομίζω, ότι η Ελληνική γλώσσα είναι πρόσφορη για απόδοση λογοτεχνικών κειμένων όπως οι Ψαλμοί, το Άσμα Ασμάτων και οι Παροιμίες, φτάνει ο μεταφραστής να έχει ποιητική διάθεση (όπως οι εβδομήκοντα και ο Κάλβος) και ο Κολιτσάρας δεν την είχε.
Τέλος, δεν νομίζω ότι όλες οι γλώσσες είναι πρόσφορες για τη μετάφραση κειμένων υψηλής λογοτεχνικής αξίας. Αυτό διαπιστώνει ο Λούθηρος, όταν προσπαθεί να μεταφράσει τους Ψαλμούς στη Γερμανική γλώσσα. “Πως να βάλεις τα αηδόνια να τραγουδήσουν σε μια βάρβαρη γλώσσα” γράφει.
 
Last edited:
Δεν την έχω δει καθόλου τη μετάφραση της Ζωής.Γενικά με τις Οργανώσεις(Σωτήρ,Ζωή κλπ)δεν τα πάω καλά.Παραείναι "γερμανική" (μια που κάναμε λόγο για γερμανική γλώσσα)η λογική τους για εμένα.

Υπάρχει και αυτό το βιβλίο για τους Ψαλμούς:http://www.politeianet.gr/books/9789600446050-kalos-giorgos-kedros-kurie-247415

Δεν το έχω διαβάσει και δεν ξέρω αν αξίζει.
 
Η επτάτομη έκδοση της Βίβλου του Κουμουνδουρέα είναι μνημειώδης έκδοση, που την αγόραζα σε τεύχη στα φοιτητικά μου χρόνια. Και μόνο σαν παράθεση έργων τέχνης να τη δεις αξίζει πολλά. Η μετάφραση με χάλασε και η απουσία του πρωτότυπου κειμένου. Το βιβλίο που δίνεις παραπάνω δεν το ξέρω ούτε εγώ.
 
Last edited:
Top