Βασιληάς

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Οπως βλεπω στο wiktionary, ο τύπος "βασιλιάς" είναι ήδη βυζαντινός, και έρχεται κατευθείαν απο το "βασιλέας".

Ως εκ τούτου θα κάνω την υπόθεση οτι η ορθογραφία "βασιληάς" είναι μεταγενέστερη απόπειρα υπερδιόρθωσης, δηλαδή ίσως θεωρήθηκε οτι το "η" είναι πιο συγγενές με το "ε" και θεωρήθηκε σωστό να γράφεται έτσι. Ιστορικά και ετυμολογικά όμως δεν απαντάται πουθενά κάτι σαν "βασιλεεάς" (η = μακρό ε). Γι' αυτό πιθανόν αποσύρθηκε, ως αβάσιμο.
 
Last edited:
Σέ ευχαριστώ πολύ! Απλώς, επειδή έχω δεί επίθετο "Βασιληάς", καί επειδή τα επίθετα συνήθως έχουν την αρχική ορθογραφία, θεώρησα ότι έτσι ήταν. Καί σέ μίαν άλλην λέξη έχω δεί το ήτα νά μπαίνει στην θέση του ιώτα, αλλά δέν ενθυμούμαι άν ήταν η λέξη "φονιάς" (φονηάς) ή κάποια άλλη. Τήν είχα δεί σέ ένα παλαιό κείμενο.

[Σέ περίπτωση πού googlαρισες καί είδες το "Βασιληάς Α.Ε." στην Αθήνα (γιατί κι εγώ googlαρισα "Βασιληάς"), καί υπέθεσες ότι είμαι από την Αθήνα, νά ξέρεις ότι δέν είμαι :Ρ]
 
Αγαπητέ, ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον ερώτημα, που μας δίνει την αφορμή να εκτιμήσουμε τη σταδιακή σταθεροποίηση της νεοελληνικής ορθογραφίας τον προηγούμενο αιώνα.

Σε πολλά κείμενα του πρώιμου δημοτικισμού δεν ήταν ασυνήθιστη η γραφή βασιληάς, όπως και γραφές τού τύπου δίκηο, παληός, εληά κ.τ.ό. Οι γραφές αυτές αποτελούν προϊόν τής αρχικής προσπάθειας να γραφεί η δημοτική, αλλά κυρίως αποτέλεσμα της απόπειρας να ερμηνευτούν νεοελληνικά γλωσσικά φαινόμενα με βάση την Αρχαία Ελληνική, πράγμα συνηθισμένο πριν από την εδραίωση της ιστορικής γλωσσολογίας στην Ελλάδα.

Ως εκ τούτου, το φαινόμενο της συνίζησης (δηλαδή της συμπροφοράς σε μία συλλαβή των φωνηεντικών συνδυασμών /ie/, /io/, /ia/ σε μη λόγιες λέξεις) αποδόθηκε στο φαινόμενο της έκτασης των αρχαίων α, ε σε η κατά τον σχηματισμό των παρελθοντικών χρόνων. Όσο και αν φαίνεται παράδοξο, ως αποτέλεσμα αυτής της πλάνης, κατά τα ἀγαπῶ - ἠγάπων, ἐλέγχω - ἤλεγχον, αἴτῶ - ᾔτουν κ.ά., θεωρήθηκε ότι κατά τη συνίζηση έχουμε απλώς «έκταση» του προτακτικού φωνήεντος. Αυτό παρήγαγε γραφές όπως δίκηο, ἐληά, παληός, βασιληάς, ενίοτε δε και με υπογεγραμμένη (όταν στη συνίζηση συμμετείχε το αι): ἐλῃά, παλῃός, δίκῃο!

Οι γραφές αυτές φυσικά δεν έχουν καμία ετυμολογική βάση και δεν υποστηρίχθηκαν ποτέ από τους γλωσσολόγους που έθεσαν τη βάση για τη συστηματοποίηση της νεοελληνικής ορθογραφίας, τον Γ. Χατζιδάκι και τον Μ. Τριανταφυλλίδη.

Ελπίζω οι πληροφορίες αυτές να σας φάνηκαν χρήσιμες. Ευχαριστώ.
 
Top