Διάβασε ένα ακόμα αγαπημένο μου βιβλίο (Κλήρωση 2016)



Τέλος να μην ξεχνάμε και τις άθλιες ελληνικές αποδόσεις τίτλος, που κάποια στιγμή πρέπει να αλλάξουν..

πχ Δέκα μικροί νέγροι της Άγκαθα Κρίστι, που παλιά ήταν δέκα μικροί Ινδιάνοι ενώ μάλλον ο σωστός του τίτλος έπρεπε να είναι "Δέκα μικροί Ινδοί"...:)
Εδώ θα διαφωνήσω, τουλάχιστον οσον αφορά τις εκδόσεις του Λυχναριού. Σε περιπτώσεις που δεν μεταφράζει αυτούσιο τον αγγλικό τίτλο επιλέγει διάφορα κομβικά σημεία της πλοκής ή στοιχεία (που όμως έτσι μόνοι τους δεν αποκαλύπτουν κάτι σχετικά με την πλοκή) ωστε να χρησιμοποιηθούν ως τίτλοι. Δίνει μια καλλιτεχνική ελευθερία που εμένα προσωπικά μου αρέσει. Τώρα χωρίς να έχω διαβάσει το συγκεκριμένο του Κούντερα θεωρώ πιο ταιριαστό τον πρότερο τίτλο και εντάξει η διαφορά δεν είναι ουσιαστική ούτε ο μεταφραστής πρότεινε κάτι συγκλονιστικό ωστε να πρέπει να μνημονευτεί (τουλάχιστον ως προς τον τίτλο, δεν ξέρω τι γίνεται ως προς το περιεχόμενο)
 
Διαφωνώ, Στιλλ Ιλλ. Ίσως αυτό να είχε συμβεί 2-3 φορές, αλλά τις περισσότερες ο τίτλος ήταν παντελώς άσχετος - τουλάχιστον στις ιστορίες του Ηρακλή Πουαρώ, που τις έχω όλες. Είμαι στη δουλειά τώρα (παραγωγικότατος!) και δεν έχω πρόχειρα τα βιβλία για να δώσω αρκετά παραδείγματα, αλλά θυμάμαι τα πιο χτυπητά (για μένα):
The Mysterious Affair at Styles -> Κουκουβάγια σε Καπνοδόχο (δεν υπήρχε καμία κουκουβάγια, εκτός και αν είναι έκφραση που δεν την ξέρω!)
Mrs McGinty's Dead -> Στίγμα στο Πρόσωπο (δεν υπήρχε κανένα στίγμα σε κανένα πρόσωπο)
After the Funeral -> Ο Σατανάς με την Πλερέζα (πλερέζες λόγω κηδείας ίσως, και ένας εκ των πλερεζοφόρων ήταν και σατανάς? δεν γνωρίζω...)

Γενικά οι Ελληνικοί τίτλοι του Λυχναριού, όπως και τα εξώφυλλα, φαίνονται σαν να είχαν ως στόχο ένα παλαιότερο αναγνωστικό κοινό, του τύπου Ρομάντσο. Ας μην ξεχνάμε ότι πωλούνταν σε περίπτερα και ψιλικατζίδικα, και αγοράζονταν μαζί με περιοδικά.
 
Βρε Κόμη μπορεί να ήταν κάποια σκηνή ή στιγμή μέσα σε όλο το βιβλίο και να ενέπνευσε τον τίτλο. Ο σατανάς (οχι ο σατανάς ο ίδιος κάποιος εκπρόσωπος του προφανώς) με την πλερέζα είναι πολύ ταιριαστός αν αναλογιστείς την λύση και πως μας αποκαλύπτεται. Προσωπικά η πάλπ αισθητική του πολύ μ'αρέσει. Το γεγονός οτι πωλούνταν σε περίπτερα και λοιπά δε λέει κάτι ούτε για την συστηματική προσπάθεια των εκδόσεων ουτε για την ποιότητα του. Ισα ισα που έτσι ξεπεράστηκε η όποια προκατάληψη και διαδόθηκε και το αστυνομικό μυθιστόρημα εδώ στην Ελλάδα (κατα πώς διαβάζω και ακούω δηλαδή), με το να βρίσκονται παντού σε προσιτές τιμές. Οι τίτλοι που δίνονται δνε χρειάζεται να είναι κυριολέκτικοι για αυτό λέω οτι μαρέσει αυτή η ελευθερία των εκδόσεων. Το μόνο αρνητικό είναι οτι δυσκολεύεσαι να κάνεις την αντιστοιχία με το πρωτότυπο για να ξέρεις που πατάς και που βρίσκεσαι. Όμως ο Φάρος έχει προνοήσει και για αυτό σε σχετικό νήμα συγκεντρώνοντας τους ελληνικούς και τους ξένους τίτλους και κάνοντας την αντιστοιχία.
 
Την διαφορά νέγρων, Ινδων και Ινδίανων φαντάζομαι να την καταλαβαίνεις τουλάχιστο Στιλλ...:)

Εγώ μόνο σε αυτό σταθηκα!!
 
Αυτό όμως σχετίζεται και με το πώς κυκλοφορούσε απο τις ξένες εκδόσεις. Το τραγουδάκι είναι το γνωστό 10 ινδιάνοι μικροί όμως στην υπόθεση παρόλο που χρησιμοποιείται ο ρυθμός και η μελωδία έχουν αλλαχτεί οι στίχοι και σχετίζονται με νέγρους και γενικά έχει να κάνει με στοιχείο την πλοκής για αυτό δε λέω και περισσότερα. Ο λόγος που άλλαζαν τον τίτλο είχε να κάνει με την πολιτική ορθότητα και κάθε εποχή έδινε διαφορετική βαρύτητα. Ο τελευταίο and then there were none μου αρέσει πιο πολύ απο όλους.
 
Στιλλ Ιλλ, οκ κατάλαβα πως το λες (αν και στο Mysterious Affair at Styles δεν υπήρχε το παραμικρό για κουκουβάγια!). Δεν συμφωνώ, προσωπικά. Η αισθητική του Λυχναριού όπως και οι τίτλοι του δεν μου αρέσουν καθόλου. Γι' αυτό και έχω δρομολογήσει (μακροπρόθεσμο) σχέδιο να αποκτήσω όλα τα βιβλία στις Αγγλικές εκδόσεις και μετά να πουλήσω όλο το Λυχνάρι πακέτο (και ας φαίνονται, ομολογουμένως, πολύ ωραία στο ράφι)
 
Γενικά συμφωνώ με τους Κόμη και Νικόλα, οι αλλαγές των τίτλων της Κρίστι από το Λυχνάρι είναι άθλιες, όμως ο αρχικός τίτλος των Δέκα μικρών νέγρων ήταν Ten little niggers. Ο τίτλος έπαθε πολιτική ορθότητα σε μεταγενέστερες εκδόσεις στις Ευρώπες και τις Αμερικές, οπότε μιλάμε για ένα από τους λίγους τίτλους που ο Λυχνάρης άφησε ήσυχους.

Συνολικά οι αλλαγές τίτλου σε ένα μεταφρασμένο βιβλίο δεν είναι ελληνικό φαινόμενο μόνο. Μάλιστα θεωρώ ότι συχνά βιβλία που ο τίτλος τους έχει υποστεί αλλαγή φώτων και προέρχονται από λιγότερο δημοφιλείς γλώσσες (πέρα από αγγλικά-γαλλικά-γερμανικά-ρώσικα-ιταλικά-ισπανικά), η μετάφραση του βιβλίου έγινε από μετάφραση (συνήθως αγγλόφωνη) και όχι από το αρχικό κείμενο. Για παράδειγμα πριν λίγες μέρες διάβασα το βιβλίο του Μακιάδο ντε Άσις: Επιτάφιος για έναν μικρό νικητή. Ο ντε Άσις ήταν Βραζιλιάνος και όπως όλοι (οι περισσότεροι έστω) οι Βραζιλιάνοι είχε την συνήθεια να γράφει στα Πορτογαλικά. Ο αρχικός τίτλος ήταν Memorias Posthumas de Braz Cubas (δεν ξέρω πορτογαλικά αλλά υποθέτω ότι αυτό σημαίνει Μεταθανάτιες αναμνήσεις-ή απομνημονεύματα- του Μπρας Κούμπας) στα αγγλικά όμως κυκλοφορεί σαν Epitaph of a Small Winner άρα αν και πουθενά δεν αναφέρεται κάτι τέτοιο στην έκδοση που έχω, υποθέτω ότι η μετάφραση έγινε βάσει της αγγλικής μετάφραση και όχι από το αρχικό.
 
Και συνεχίζει να παθαίνει πολιτική ορθότητα, αφού πλέον έχει γίνει And Then There Were None (προφανώς είπαν να μην βάλουν άλλους Ten Little, γιατί κάποια στιγμή θα το άλλαζαν πάλι)

Φαροφύλακα, εκπληκτικό νήμα, δεν το ήξερα! Τους βλέπω τώρα όλους αυτούς τους τίτλους μαζεμένους (συν πολλούς που δεν ήξερα) και έχω ανατριχιάσει...!
 
Εγω ρε παιδια δεν καταλαβαινω γιατι να αλλαζεται ο τιτλος; Και οχι μονο απο το λυχναρι αλλα γενικα οταν συμβαινει. Και ας ειναι ο νεος τιτλος σχετικός με την πλοκή. Εφοσον ο συγγραφεας εδωσε αυτον τον τιτλό αυτος ο τιτλος πρεπει να φτανει και στον αναγνωστη. Δεν πεφτει λογος σε κανεναν εκδοτη και κανεναν μεταφραστη να παραλλαξει τον τιτλο.
 
Συμφωνώ απόλυτα, Χρυσόστομε. Κάποτε είχα ακούσει την αιτιολογία (όσον αφορά τίτλους ταινιών τουλάχιστον) ότι η αλλαγή του τίτλου γίνεται για να προσελκύσει το κοινό, που στην εκάστοτε χώρα έχει διαφορετική κουλτούρα και γούστα. Τώρα, αν το γούστο το δικό μας είναι να μεταφράζεται το Mysterious Affair at Styles σε Κουκουβάγια σε Καπνοδόχο, ας τα να πάνε!
 
Υπάρχουν τίτλοι που είναι δύσκολο να μεταφραστούν σε άλλη γλώσσα, ειδικά όταν μιλάμε για μια ιδιωματική ή αμφίσημη έκφραση (πχ η γαλλοβελγική σειρά κόμιξ Achille Talon. Το όνομα του ομώνυμου ήρωα προέρχεται από το talon d'Achille που σημαίνει αχίλλειος πτέρνα. Μια μετάφραση του ονόματος σε στιλ Αχίλλειος Φτέρνας θα μου φαινόταν μια χαρά, αν και η Μαμουθκόμιξ το εξέδωσε σαν Αχιλλέας Ταλόν που και αυτό είναι λογικό, αν και χάνεται το λογοπαίγνιο. Αντίθετα ο Benoit Brisefer που μεταφράστηκε από την Multieditions σαν Πίκος ο Τρομερός είναι άθλια μετάφραση κατά την γνώμη μου)
 
Φαροφύλακα, δεν ξέρω αν το ξέρεις αλλά έτσι βρήκα τη λέσχη. Το είχα ξεχάσει βέβαια γιατί πάνε χρόνια από τότε αλλά όταν η Στιλλ σε μία έξοδό μας, ανέφερε το συγκεκριμένο νήμα, ΘΥΜΗΘΗΚΑ!
Δύο χρόνια πάλευα με τους τίτλους. Τον χειμώνα του 2012 όμως όλα άλλαξαν. Έξω έβρεχε. Εγώ είχα απλώσει (ως συνήθως) χαρτιά, τετράδια, σημειωματάρια και όλα τα βιβλία της Άγκαθα στο τραπεζάκι του σαλονιού και προσπαθούσα να βρω μια άκρη. Τραβούσα τζούρα, σημείωνα, διέγραφα. Τραβούσα τζούρα, σημείωνα, διέγραφα. Lather, rinse, repeat.
Απόδεικτικό στοιχείο από το βιβλίο "Κρυφός αντίπαλος" Ημ. ανάγνωσης: 20/07/2010

Ώσπου σε μία κρίση εξυπνάδας σκέφτηκα να πάω προς google μεριά... και ξααφνικάαα *drums & ηχητικό εφέ καταιγίδας* καταιγίιιδα στο μυαλό μου ξέσπασε μόλις σε είδα. Ένα θα σου πω. Όταν σταμάτησα να φωνάζω σαν τρελή "Ναι ρε φίλε, ναι ρε! Ναι!", φίλησα για πρώτη φορά στην ζωή μου οθόνη υπολογιστή.

Προσωπικά η πάλπ αισθητική του πολύ μ'αρέσει. Το γεγονός οτι πωλούνταν σε περίπτερα και λοιπά δε λέει κάτι ούτε για την συστηματική προσπάθεια των εκδόσεων ουτε για την ποιότητα του. Ισα ισα που έτσι ξεπεράστηκε η όποια προκατάληψη και διαδόθηκε και το αστυνομικό μυθιστόρημα εδώ στην Ελλάδα (κατα πώς διαβάζω και ακούω δηλαδή), με το να βρίσκονται παντού σε προσιτές τιμές. Οι τίτλοι που δίνονται δεν χρειάζεται να είναι κυριολέκτικοι για αυτό λέω οτι μαρέσει αυτή η ελευθερία των εκδόσεων.
Παιδί μου! :αγκαλιά:
 
Mάνα μανούλα μαμά σε φαντάζομαι κάπως έτσι να ψάχνεις στα κατάστιχα σου και να οργανώνεις τις λίστες σου.

 
Πριν λίγο βρήκα μια παλιά λίστα που είχα κάνει (π.τζιαρ) και μόλις είδα γραμμένο "Η μητέρα μου" του Μπατάιγ, στράβωσα στόμα αλά Έλβις. Τώρα η λίστα λεκιάζει στα σκουπίδια.
 
Top