Ερωτική λογοτεχνία και πορνογραφία

Αφορμή για αυτό το νήμα υπήρξε η επαφή που είχα πρόσφατα με το έργο του Μαρκήσιου ντε Σαντ. Γνώριζα εκ των προτέρων ότι το θέμα του βιβλίου είναι ο σαδισμός (όρος που επιννοήθηκε εξαιτίας του συγκεκριμένου συγγραφέα, όπως αντίστοιχα συνέβη με τον μαζοχισμό και τον Μαζόχ) και η ανάγνωση έγινε καθαρά για λόγους περιέργειας.
Αντίστοιχα διάβασα κάποια αποσπάσματα από τον Μεγάλο Ανατολικό του Εμπειρίκου, όπου το καθετί λέγεται με το όνομα του - και μάλιστα με κάθε είδους κοσμητικό επίθετο - πράγμα που με ξένισε. Είχα γνωρίσει τον Εμπειρίκο μέσα από τα ποιήματα του και το συγκεκριμένο έργο δεν είχε πέσει καν στην αντίληψη μου!
Τα δύο προαναφερθέντα έργα φυσικά είχαν λογοκριθεί και είχε απαγορευτεί η κυκλοφορία της, όπως και πολλά άλλα. Μεταξύ αυτών υπήρξαν και οι Ερωτευμένες Γυναίκες του Λόρενς, βιβλίο που θεωρήθηκε τολμηρό για την εποχή του. Ωστόσο, διαβάζοντας του δεν μπόρεσα να διακρίνω κάτι μεμπτό, τουλάχιστον για τα σημερινά δεδομένα.
Καταννοώ πως η ελεύθερη κυκλοφορία των κάποτε απαγορευμένων βιβλίων αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τη λογοτεχνία γενικότερα. Η απορία μου όμως είναι η εξής: Όταν κάποιο βιβλίο αγγίζει τα όρια της πορνογραφίας τι το αριστουργηματικό υπάρχει σε αυτό;
Εσείς ποιά τέτοια τολμηρά βιβλία έχετε διαβάσει και ποιά είναι η γνώμη σας;
 
Last edited:

Ίζι

Κυρά των Σκιών
Το βιβλίο που βλέπω παντού το τελευταίο διάστημα είναι οι "πενήντα αποχρώσεις του γκρι". Θεωρείται πορνογραφικό και σημειώνει τεράστια επιτυχία, μάλιστα ετοιμάζεται η ταινία. Δεν το έχω διαβάσει ακόμα. Έχω διαβάσει όμως τα "Μαύρα Φεγγάρια του Έρωτα" του Πασκάλ Μπρυκνέρ, ένα βιβλίο που μπορεί να χαρακτηριστεί ακραία πορνογραφικό σε αρκετά κεφάλαιά του. Με είχε προβληματίσει, σοκάρει (όμως όχι λόγω των πορνογραφικών στοιχείων) και συγκινήσει ακόμα. Έγινε και αυτό ταινία από τον Πολάνσκι, πολύ πιο εύπεπτη.
 
Νομιζω σ'αυτη την κατηγορια πεφτει το προσφατο μπεστ σελλερ που μας ηρθε κ στην Ελλαδα, το "Πενηντα Αποχρωσεις του Γκρι" που εξιστορει πως μια νεα κ παρθενα κοπελιτσα γνωριζει εναν κουκλο ζαμπλουτο νεαρο κ τον ερωτευεται κ πως αυτος την οδηγει στο σπιτι του οπου εχει ενα "δωματιο παιχνιδιου" κ την μυει στον σαδομαζοχισμο, κατι τετοιο. Δεν το χω διαβασει, αλλα διαβασα αυτον τον ξεκαρδιστικο σχολιασμο ολοκληρου του βιβλιου στο goodreads.

εδιτ: Ίζι με προλαβες :)
 
Να προσθέσω τον Χένρι Μίλλερ με τους "Τροπικούς" του και τα Sexus, Plexus και Nexus της τριλογίας του "Η ρόδινη σταύρωση".
Οι ερωτικές σκηνές δεν είχαν χαρακτήρα ιντερμέτζου όπως σε περιπτώσεις άλλων συγγραφέων, αλλά κυριολεκτικά προωθούσαν την πλοκή.

(Όπως επίσης και τους Νόρμαν Μέϊλερ και Τζων Απντάϊκ στων οποίων τα έργα έχω διακρίνει παρόμοια τακτική μ' αυτήν του Χένρι Μίλλερ)
 
Εμενα η πορνογραφια στη λογοτεχνια δεν με ενοχλει αρκει να μου αρεσει η ιστορια. Για παραδειγμα τα διηγηματα του Μπουκοβσκι μου αρεσαν πολυ, ειχαν ενδιαφερον κι οι βωμολοχιες και οι ερωτικες περιγραφες δεν με ξινισαν καθολου. Με τον Ντε Σαντ αλλη ιστορια: σκυλοβαρεθηκα με τις περιπετειες της Ζυστιν, ουτε το σεξ δεν γλιτωσε το βιβλιο απο τον σκουπιδοτενεκε, ( ναι τελικα το πεταξα, ντραπηκα να το χαρισω σε καποιον :ρ).
 
Εμενα δε νομιζω να με σοκαρε μια ερωτικη σκηνη σε καποιο βιβλιο, δεν θα μου προκαλουσε καποιο παραπανω συναισθημα περα απο χαρα που επιτελους φτανουν σ'αυτο το σημειο οι ηρωες (μιλαω βεβαια για την επονομαζομενη γυναικεια λογοτεχνια). Δεν θα μου αρεζε αν δεν περιγραφοταν καλαισθητα, αλλα χρησιμοποιουνταν πολυ ωμες εκφρασεις που ετσι κ αλλιως δεν μου αρεσουν κ δεν τις χρησιμοποιω ουτε εγω. Πιο πολυ δηλαδη θα με ενοχλουσε η βωμολοχια, παρα η ιδια η ερωτικη πραξη. Απο εκει κ επειτα, ενα βιβλιο που περιγραφει ΜΟΝΟ ερωτικες σκηνες κ δεν εχει καμια ιστορια απο πισω ή εστω καμια ενδιαφερουσα ιστορια δεν ξερω κατα ποσο θα μου τραβουσε το ενδιαφερον..
 
Το να σπέρνεις βούρτσες παντού μόνο και μόνο για να προκαλέσεις, δεν θεωρείται τέχνη ειδικά στο βιβλίο. Όποιος τα γουστάρει παίρνει μια ωραιότατη πορνοταινία (δόξα το θεό έχει για όλα τα γούστα) και έρχεται σε οργασμό. Οι βούρτσες με τις βούρτσες και οι χτένες με τις χτένες. Δεν μπορείς να ρίχνεις τον μανδύα της "λογοτεχνίας" και ως δια μαγείας να εξαφανίζεται το άσχημο και άχρηστο.
 
Η Αγια Γραφη εχει τα παντα μεσα! Εχει ακομα κ συμβουλες για το ζευγαρι, πως ειναι καλο οταν νηστευουν να νηστευουν κ απο το σεξ, αλλα μονο αν συμφωνησουν κ οι δυο σ'αυτο. Και αφου τελειωσουν τη νηστεια να εχουν σχεσεις μεταξυ τους γιατι υπαρχουν αναγκες. Και πως αν καποιος δεν μπορει να κρατηθει κ θελει μια γυναικα να την παντρευεται. Αυτο που κανουν σημερα οι μοναχοι, που δεν παντρευονται κ απεχουν απο τα παντα δεν υπαρχει πουθενα στη γραφη. Μονο σαν συμβουλη λεει ο Παυλος, πως ειναι πιο ευκολο να αφιερωθεις στο Θεο οταν δεν εχεις παντρευτει, αλλιως εχεις τις καθημερινες μεριμνες που δεν σου επιτρεπουν να κανεις ολοκληρωμενο αγωνα. Αλλα κ παλι λεει αυτο που ειπα κ παραπανω, πως αν δεν μπορεις να το κανεις αυτο, καλα ειναι να παντρευεσαι κ να εχεις σχεσεις κανονικα με τον συντροφο σου.
 
Από τον πρόλογο του βιβλίου « Η Ερωτική Λογοτεχνία» του Jean – Jacques Pauvert (Γάλλος εκδότης, μελετητής και ανθολόγος ο οποίος πρώτος εξέδωσε στη Γαλλία με τη σφραγίδα του τα επίσημα έργα του Μαρκησίου ντε Σαντ το 1947, τα οποία επί 150 χρόνια ήταν απαγορευμένα και κυκλοφορούσαν παράνομα), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα - και που το συνιστώ ανεπιφύλακτα σε όποιον θέλει να εμβαθύνει, κάνοντας μια ιστορική περιπλάνηση στους κήπους της ερωτικής λογοτεχνίας από τις απαρχές της, στα κείμενα της Μεσοποταμίας και της Αιγύπτου, στον αρχαίοελληνικό και ρωμαϊκό έρωτα, μέχρι τον ερωτισμό του 19ου και 20ου αιώνα, στη σεξουαλική επανάσταση, αλλά και στην εξέλιξη της λογοκρισίας ανά τους αιώνες, φτάνοντας μέχρι την ερωτογραφία των ημερών μας, παραθέτω μερικά αποσπάσματα.

Από νομική άποψη, εδώ και καιρό για τη Δύση, «ερωτική» είναι κάθε λογοτεχνία που :

1. Προσβάλλει τα χρηστά ήθη (και / ή, για κάποια περίοδο τη θρησκεία),

2. «πασιφανώς» στοχεύει να διεγείρει τον αισθησιασμό,

3. Αρνείται «τις θεμελιώδεις αρχές της κοινωνικής, οικογενειακής ή ατομικής ηθικής» (δικαστική απόφαση περί Σαντ, 1955),

4. Χρησιμοποιεί γλώσσα, εικόνες, περιγραφές κλπ. «απρεπείς», «πορνογραφικές», «άσεμνες» ή «πρόστυχες» (προστίθεται και οποιοδήποτε άλλος προσδιορισμός εκφράζει το παραγόμενο αποτέλεσμα).

Πράγματι, βασισμένος ο αναγνώστης σ’ αυτό το «νομικό πλαίσιο» που λίγο έως πολύ συνιστά σύγχρονο τρόπο σκέψης και αντίληψης , οπωσδήποτε επηρεασμένου από την αγωγή, την ιδιοσυγκρασία, και τις προτιμήσεις του καθενός, γίνεται αντιληπτό πως αυτομάτως σταματά κάθε συζήτηση περί της υποτιθέμενης διαφοροποίησης μεταξύ ερωτισμού και πορνογραφίας, καθώς οι δύο λέξεις αποδεικνύονται ταυτόσημες, ανάλογα με την οπτική γωνία του αναγνώστη.

Ωστόσο υποβόσκει ο κίνδυνος να καταδικαστεί κάποιο κείμενο εξ’ αιτίας μιας λογοκρισίας λανθάνουσας : της λογοκρισίας που ο καθένας φέρει μέσα του ή εκείνης που θα προκύψει από την εξουσία. Ας σημειωθεί παρεμπιπτόντως ότι η διατύπωση «ερωτική λογοτεχνία» είναι σχετικά πρόσφατη, αφού επί αιώνες γινόταν λόγος για «σωτάδειο λογοτεχνία» ( από τον Έλληνα Σωτάδη εκ Μαρωνείας, διάσημο άσεμνο συγγραφέα του 3ου αιώνα π.Χ. Από τα έργα του έχουν σωθεί μόνο τίτλοι και ελάχιστα αποσπάσματα όπως ενδεικτικά αναφέρω « Εις Άδου κατάβασις», «Πρίαπος», «Αμαζών»).

Παρ’ ότι λοιπόν ο Restif de la Bretonne και ο Σαντ την είχαν χρησιμοποιήσει από τα τέλη του 18ου αιώνα, η διατύπωση «ερωτική λογοτεχνία» αποτελεί εδώ και καιρό το αντικείμενο οξείας και ακατανόητης διαμάχης. Για το μεγαλύτερο μέρος του 19ου αιώνα εκφράζει σύμφωνα με τους επίσημους λογοτεχνικούς κύκλους, μια περιορισμένη παραγωγή «που πραγματεύεται τον έρωτα, που μιλά για τον έρωτα, που αναφέρεται σ’ αυτόν». Ο Lachatre, ένας από τους τελευταίους λεξικογράφους του 19ου αιώνα (1881) πρότεινε μια ενδιαφέρουσα σύνοψη αυτών των επίσημων θέσεων, ενώ η ίδια η χρήση πίεζε ήδη το κοινό να αποδεχθεί μια καινούργια σημασία :

ΕΡΩΤΙΚΟΣ, επιθ. ( από το ελλην. Έρως). Ότι σχετίζεται, ότι αναφέρεται στον έρωτα. Λέγεται για οτιδήποτε στις Τέχνες επιχειρεί να σκιαγραφήσει τα αποτελέσματα των απολαύσεων ή να τις εξυμνήσει. Όσο αφορά την λογοτεχνία, η ελεγεία, η ωδή, οι επιστολές η ηρωίς, συχνά επηρεάστηκαν α’ αυτό το είδος. Στους Αρχαίους ο Ανακρέων και η Σαπφώ είναι οι κύριοι ερωτικοί ποιητές της Ελλάδος, ενώ ο Οβίδιος, ο Τιβούλλος και ο Προπέρτιος της Ρώμης. Γάλλοι εκπρόσωποι αυτού του είδους ποίησης θεωρούνται οι Marot, du Bellay, Ronsard, Βολταίρος, Bertin, Parny, και ο Andre Chenier. Δεν πρέπει να συγχέεται το ερωτικό είδος, που δεν ξεπερνά τα όρια της ευρέπειας και της αιδούς με το ελεύθερο και άσεμνο είδος που καταμετρά πολλά κυνικά ή χυδαία έργα, τα οποία κακώς συγκαταλέγονται στο ερωτικό είδος. Ιατρ. Ερωτικό παραλήρημα, παραλήρημα που χαρακτηρίζεται από ασυγκράτητη τάση προς ερωτικές απολαύσεις.

Η αλλοίωση του νοήματος είναι προφανής και οδηγεί αναπόφευκτα με το πέρασμα των αιώνων σε αρνητική σημασία της λέξης, συνδέοντας τη σταδιακά με επιθετα που στιγματίζουν μια συγκεκριμένη λογοτεχνική παραγωγή : «ελεύθερη, άσεμνη, κυνική ή χυδαία».

Η οριστική υιοθέτηση των λέξεων «ερωτικός», «ερωτισμός», με τη σημασία που εννοούμε σήμερα, τοποθετείται μάλλον στα τέλη του 19ου αιώνα, από το 1881 και μετά, την εποχή που η απελευθέρωση των εκφραστικών μέσων, ο πλούτος, και η διάδοση τους μας οδηγησαν στην ανάγκη ταξινόμησηςτης λογοτεχνικής παραγωγής. Ο προσδιορισμός « λαϊκό μυθιστόρημα» χρονολογείται επίσης από εκείνη την εποχή. Ομοίως και το «αστυνομικό μυθιστόρημα» η το «προλεταριακό μυθιστόρημα» (λίγο αργότερα). Ή επίσης, η «γυναικεία λογοτεχνία» κλπ.

Το «ερωτικός» καταχωρίστηκε τότε οριστικά ανάμεσα στα συνώνυμα «χυδαίος», «ακόλαστος», «άσεμνος», «απρεπής», «πορνογραφικός» κλπ. Θα πρέπει να προστεθεί πως ο χαρακτηρισμός «υβριστής των χρηστών ηθών» δεν είναι σημερινός, αλλά χρονολογείται από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, εποχή κατά την οποία η κοινωνία, στερεά δομημένη, αρχίζει να εναντιώνεται σε οτιδήποτε απειλεί τα θεμέλια της. Αυτός ο προσδιορισμός, που παραμερίστηκε ελαφρώς κατά τον Μεσαίωνα, θα αναβιώσει με ένταση όταν η Θρησκευτική Μεταρρύθμιση, αλλά και η «καθολική Αναγέννηση», τον 17ο αιώνα, θα επικεντρωθούν στη σημασία των ηθών και μάλιστα των χρηστών.

Επίσης άλλο ένα ενδιαφέρον βιβλίο σχετικό με το θέμα είναι και «Οι ερωτικές επιστολές Πορτογαλίδας Μοναχής» της Μαριάννας Αλκοφοράντο, βιβλίο σταθμός στην λογοτεχνία του είδους αυτού, που η επίδραση τους υπήρξε τεράστια σ’ όλον τον 18ο αιώνα. Η πρώτη τους έκδοση έγινε τον Γενάρη του 1669 απ’ τον Κλαύδιο Μπαρμπέν ενώ στην Ελλάδα κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Γκοβόστη το 1945, με μία εκπληκτική εισαγωγή από τον Γιώργο Πράτσικα.

Και θα τελείωσω την παρέμβαση μου στο συγκεκριμένο νήμα με μια διάσημη φράση ( που αποδίδεται στον Chris Marker) :
« Πορνογραφία είναι ο ερωτισμός των άλλων».
 
Last edited:
Νομίζω, ίσως, αυτό είναι το νήμα που ταιριάζει αυτή η ανάρτηση.
Διάβασα πως το βρετανικό Literary Review, έχει βγάλει ένα "βραβείο" (Bad Sex in Fiction Award) για την πιο κακογραμμένη περιγραφή σεξ της χρονιάς. Τέλος πάντων, αν και με χαλάει κάπως η ιδέα του αρνητικού βραβείου, το '12 το βραβείο το πήρε η Νάνσι Χιούστον, για το βιβλίο της Infrared. Και απορώ πόσο χειρότερες περιγραφές από τις 50 αποχρώσεις μπορεί να είχε. :ωιμέ:
 
Κάθησα και διάβασα όλες τις σελίδες και με λύπη διαπίστωσα πως το θέμα εκτροχιάστηκε απο την άγνοια πολλών ατόμων κυρίως στον τομέα της Θεολογίας και της Εκκλησίας γενικότερα. Ειπώθηκαν πολλά, τα περισσότερα φυσικά δεν ισχύουν. Θα ήθελα όμως να παραμείνω στο θέμα που έθεσε αρχικά η θεματοθέτρια.


Τα λίγα που μπορώ να εκφράσω στο θέμα απο την όποια εμπειρία που έχω αποκομίσει είναι η εξής:

Κατ΄αρχάς νομίζω πως λίγο πολύ η "ερωτική λογοτεχνία" είναι ένα "είδος" που απευθύνεται κυρίως σε άτομα του θηλυκού φύλου. Η όλη "απαλή" και ευαίσθητη ιδιοσυγκρασία του θηλυκού φύλου, θέλγεται και σαγηνεύεται ευκολότερα απο ένα "γοητευτικά" σμιλεμένο λογοτέχνημα, απ' ότι ένα "στεγνό" και ωμό πορνογράφημα.

Θυμάμαι όταν ήμουν μικρός και πηγαίναμε στη δουλειά της μητέρας μου, είχε ένα περίπτερο εκεί κοντά. Εγώ πήγαινα (κλασικά) να δω αν έχει φέρει κάποιο καινούργιο κόμιξ, θυμάμαι κάτι βιβλιαράκια μικρού σχήματος με φύλλο σαν χαρτί εφημερίδας και πάντα με ένα εξώφυλλο προκλητικό-ερωτικό. Πρέπει να είναι σειρά ολόκληρη. Αν κάποιος/α ξέρει για ποιά σειρά κάνω λόγο, ας πει.

Είναι φανερό πως αυτά τα εξώφυλλα έχουν απήχηση σε μια γυναικεία ψυχή. Μια γυναίκα ως πιο "εύπιστη" απο έναν "τραχύ" άντρα, θα τσιμπήσει πιο εύκολα το δόλωμα που προσφέρει ένα σαγηνευτικό εξώφυλλο. Δεν είναι δύσκολο εξάλλου να παρατηρήσετε πως και τα σημερινά βιβλία, την ίδια τακτική ακολουθούν. Βάζουν ανάγλυφα εξώφυλλα, με γυναίκες που μυρίζουν ένα λουλούδι τυλιγμένο σε μια μωβ απόχρωση, ένας άντρας να φιλάει τρυφερά μια γυναίκα στο λαιμό της και η ίδια να βρίσκεται σε "έκσταση" κτλ κτλ. Το ίδιο συμβαίνει και με το περιεχόμενο. Επεξηγήσεις "αιθέριες" με ακαταλαβίστικα φορές ποιήματα, κάνουν τις γυναίκες να μεθάνε απο την "ποιότητα" του αναγνώσματος που πολλές φορές δεν καταφέρνει να ξεπεράσει το επίπεδο της ευτέλειας.

Ένα αντίστοιχο παράδειγμα της απήχησης που μπορεί να ένα ευτελές ανάγνωσμα σε μια γυναίκα, μπορούμε να αναφέρουμε κάποια..."έντεχνα" τραγούδια. Κάποιοι τις έχουν πείσει πως με μια μελωδία (που μπορεί να συνθεθεί κυριολεκτικά απο οποιονδήποτε άσχετο "on the fly"), με στίχους κυριολεκτικά ακαταλαβίστικους και με την κατάλληλη συνοδεία μουσικών οργάνων που οδηγούν σε μια "κατάθλιψη" άνευ προηγουμένου, να λογαριάζεται απο τις γυναίκες ως...τέχνη!


Φυσικά με τα παραπάνω δεν έχω σκοπό να θίξω το γυναικείο φύλο το οποίο σέβομαι και εκτιμώ βαθύτατα. Πιστεύω όμως πως το συγκεκριμένο εγχείρημα της ερωτικής λογοτεχνίας ξέρει τις "αδυναμίες της γυναίκας και σαν άλλος "δούρειος ίππος" χάρη στο οποιο "καλύπτει" ένα ευτελές μυθιστόρημα με πάθος, ερωτισμό, αισθησιασμό και ό,τι αντίστοιχο το οποίο είναι ικανό να ελκύσει -γυναικείο κυρίως-κοινό. Και το χειρότερο εξ΄όλων είναι πως ένα ευτελές μυθιστόρημα θα αναδειχθεί σε...τέχνη. Έτσι φτάνουμε στο σημείο να μην ξεχωρίζουμε ούτε την ίδια την τέχνη. Ένα παρόμοιο παράδειγμα (και συγγνώμη αν κούρασα) αποτελεί και η σειρά βιβλίων με έναν βρυκόλακα και μια έφηβη. Δεν θυμάμαι καν τον τίτλο και ούτε θα κάνω τον κόπο να κάνω google search για να γράψω το όνομα. Δεν έχω διαβάσει τα βιβλία, είμαι σίγουρος όμως πως είναι τόσο σάπια όσο και οι ταινίες. Δύο μέχρι στιγμής απο τις κινηματογραφικές ταινίες κατάφερα να δω έτσι για να έχω μια..άποψη. Δείτε πόσο, θεάματα όπου εξ΄ορισμού είναι αποκρουστικά (αίμα, βία, πόνος, βρυκόλακες, σκοτάδι κτλ) πόσο μάγεψαν εκατομμύρια θηλυκές υπάρξεις. Απο επισκέψεις μου στα βιβλιοπωλεία, παρατηρώ με λύπη πως ανθεί κυριολεκτικά η "βαμπιρική λογοτεχνία". Και τι απήχηση δυστυχώς έχει στις μικρότερες-κυρίως-κοπέλες...
 
Last edited:

Ίζι

Κυρά των Σκιών
Ψάχνοντας στο public πριν λίγες μέρες, διαπίστωσα ότι η επιτυχία των "50 Αποχρώσεων του Γκρι" έχει γεννήσει ένα νέο, ροζ λογοτεχνικό είδος. Τα Σ/Μ άρλεκιν, με τις ντροπαλές κορασίδες που, επιτέλους, πραγματοποιούν τις φαντασιώσεις τους, και τους πανέμορφους, πάμπλουτους κυριάρχους, που είναι κατά βάθος ευαίσθητοι κι αγαπησιάρηδες. Αυτά τα βιβλία ήταν όλα μαζί σε έναν πάγκο, δίπλα στα βιβλία της τριλογίας του Γκρι. Συγκράτησα 2 τίτλους, το S.E.C.R.E.T και την Πειθήνια (τριλογία κι αυτό!), όμως είχε κι άλλα. Σ' ένα εξώφυλλο έγραφε "πιο σκοτεινό από όλες τις αποχρώσεις του γκρι" :ρ ή κάπως έτσι.

Είναι φοβερό πώς κάποια επιτυχημένα βιβλία δημιουργούν ολόκληρες σχολές. Αλλού, στον πάγκο που υπήρχε παλιά η λογοτεχνία τρόμου (έχει μεταφερθεί λίγο πιο κάτω) βρήκα μαζεμένα όλα τα εφηβικά μυθιστορήματα με βαμπίρ που ακολούθησαν το "Λυκόφως". Μιλάμε, είναι πολλά!!!

Αρκετούς μιμητές βρήκε και ο Τζεφ Κίνι με τα μυθιστορήματα-κόμιξ του "Σπασίκλα". Κι αυτά μαζεμένα όλα μαζί, με εξώφυλλα που γράφουν "Μετά τον Σπασίκλα..." ή "Μετά τον Σπασίκλα και την Ξενέρωτη...".
 
Ο Μέγας Ανατολικός και Α. Εμπειρίκος.
Το μεγαλύτερο ελληνικό μυθιστόρημα -για άλλους μόνο σε όγκο και για κάποιους άλλους το σπουδαιότερο λογοτεχνικό έργο που έχει εμφανιστεί στη χώρα.

Πάντοτε, όταν θέλω να πω άποψη για ερωτική λογοτεχνία, αναφέρομαι στο παραπάνω.
Πιστεύω πως η πιο δύσκολη λογοτεχνική απόπειρα είναι τα παραμύθια, αμέσως μετά, βάζω την ερωτική λογοτεχνία -ακόμα κι από την ποίηση.

Στα παραμύθια, θέλει μάτια παιδιού, για να μπορέσω να πάρω τα μυστικά τους.
Στην ερωτική λογοτεχνία, θέλει ανοικτά μάτια, χωρίς παρωπίδες, όπως και στον έρωτα.

Κάπου αναφέρθηκε και η «Λολίτα» του Ναμπόκοφ. Τέχνη που δεν αγγίζεται εύκολα.

Ακόμη και τα Άρλεκιν, όπου η κάθε νεαρά έτρεχε για το επόμενο, είχαν τέχνη ερωτισμού, τρυφερό ρομαντισμό, με πρόσβαση από το περίπτερο της γειτονιάς.
Από την άλλη. Θυμάμαι ως αγοράκι τα υπέροχα Ταρατατά (αυτό νομίζω ρώτησε παραπάνω φίλος) τέχνη ερωτισμού κι αυτά, με εικόνες μοναδικές.

Τα τεύχη του ΠΑΡΑ ΠΕΝΤΕ
κόμικς σαρκασμού, με τεράστιους δημιουργούς στις σελίδες τους. Ήταν μία υπέροχη αφετηρία για αναζήτηση λογοτεχνικών γιγάντων στην ερωτική λογοτεχνία.
 
Μάλλον δεν απαντώ στην αρχική ερώτηση, επειδή όμως γίνεται αναφορά στον Σαντ, θα ήθελα να σχολιάσω πως δεν θα χαρακτήριζα τα έργα του ερωτική λογοτεχνία, ούτε καν πορνογραφία, εφόσον στόχος των κατηγοριών αυτών είναι να ερεθίσουν τη φαντασία (και ίσως κατ' επέκταση το σώμα). Παραφράζοντας την Άντζελα Κάρτερ, θεωρώ πως στα βιβλία του τα κορμιά θυμίζουν περισσότερο κρέατα σε σφαγείο, κάτι που 'φυσιολογικά' δεν λειτουργεί ερωτικά. Οι σεξουαλικές συνευρέσεις που παρουσιάζει, παρά τις όποιες ακρότητες, έχουν κάτι το χειρουργικό και αποστειρωμένο. (Κάτι ανάλογο θα έλεγα ότι ισχύει και για τη "Λαγνεία" της Ελφρίντε Γέλινεκ)
 
Last edited:
Για την περίπτωση του Ντε Σαντ έχω αναφερθεί και στο παρελθόν και θα εξακολουθήσω να το κάνω κάθε φορά που θα μου δίνουν το έναυσμα βαρύγδουπες απόψεις εν είδη κρίσεως επί του έργου του, προκειμένου να τοποθετούνται κάποια πράγματα στις σωστές τους βάσεις, άσχετα αν αυτό έρχεται καταφανώς σε σύγκρουση με τις εκάστοτε προσωπικές πεποιθήσεις των οιοδήποτε που πιθανόν νιώθουν πως θίγονται οι "καθώς πρέπει" συμπεριφορές τους.

Το λογοτεχνικό έργο του Σαντ υπαγόμενο στο είδος εκείνο που συνηθίζεται να αποκαλείται ως "πορνογραφία" για να γίνει αντιληπτό θα πρέπει όπως αναφέρει και ο Ζωρζ Μπατάιγ να λάβει κανείς υπ’ όψιν του τρία στοιχεία: τη ζωή του, το έργο του και την Ιστορία.
Όποιος λοιπόν καθίσει και μελετήσει ντε Σαντ επιδεικνύοντας τον δέοντα σεβασμό που αρμόζει στο πρόσωπο και στο έργο του, λαμβάνοντας υπ' όψιν του φυσικά την εποχή στην οποία έζησε, τότε θα είναι σε θέση να αποφανθεί για την θέση της πορνογραφίας στον Σαντ και, με την ίδια ευκαιρία, τη θέση του Σαντ στην ιστορία της πορνογραφίας.

Προτού επομένως αρχίσει κανείς να εκφέρει άποψη κατά του ντε Σαντ, με μοναδική εμπειρία την ανάγνωση ενός ή δύο το πολύ μυθιστοριογραφιών του, χωρίς να λάβει υπ’ όψιν τα προαναφερθέντα στοιχεία που αφορούν τις μορφές, τη δομή και τους ενδεχόμενους τρόπους ανάγνωσης των κειμένων του, όπου μέσω αυτών αναπτύσσεται στο έργο του μια ποιητική και μια πολιτική της πορνογραφίας, η οποία γίνεται εμφανώς αντιληπτή και στον πλέον αδαή που θα αποφασίσει να ασχοληθεί σοβαρά, τότε λυπάμαι, μα δεν μπορεί να μιλάει για ντε Σαντ.

Επιγραμματικά θα αναφέρω χωρίς περαιτέρω επεξηγήσεις πως η πορνογραφία στον Σαντ, είναι κατά κύριο λόγο αφήγηση, αφού αφενός μεν περιγράφεται με λέξεις, αφετέρου δε, τα πρόσωπα των μυθιστορημάτων του Σαντ, αφηγούνται και ακούνε να τους αφηγούνται ιστορίες, αποβλέποντας σε τρείς κυρίως σκοπούς εκ των οποίων ο πρώτος είναι λογοτεχνικός και διέπεται από την αρχή της αναληπτικής αποκάλυψης, ο δεύτερος είναι ερωτικός – πρόκειται για τη αρχή της φραστικής διέγερσης· δηλαδή, η αφήγηση θα προκαλέσει διέγερση και σεξουαλική πράξη (για όσους φυσικά δύνανται) και ο τρίτος είναι φιλοσοφικός, και αυτό επειδή η μέθοδος του έργου εντός του έργου (ο Σαντ εισάγει την πορνογραφική αφήγηση μέσα στην πορνογραφική αφήγηση) δείχνει την σεξουαλική σημασία κάθε πορνογραφικού έργου. Για τα πρόσωπα του Σαντ το να λένε ή να ακούνε "φρικαλεότητες" είναι απολαυστικό, πολλώ μάλλον όταν η φρίκη συνιστά πηγή ηδονής, και μάλιστα το άλλο όνομά της. Κανένα από τα πρόσωπα δεν αδιαφορεί, εδώ, για τις αφηγήσεις οι οποίες, είτε σεξουαλικές είτε όχι παρουσιάζονται ως προκαταρκτικά που προκαλούν οργασμό (αν γίνεται αντιληπτό για το τι ακριβώς σημαίνει και εννοεί η συγκεκριμένη λέξη).

Κλείνοντας την παρέμβαση μου θα ήθελα να τονίσω πως η σαδική πορνογραφία ακολουθεί κυρίως τρεις στρατηγικές:

α) την ερωτική στρατηγική,
β) την πολιτική στρατηγική και
γ) την λογοτεχνική στρατηγική, δείχνοντας ότι η έναρθρη έκφραση του λόγου και η σεξουαλική αφήγηση είναι μια και αυτή υπόθεση· και αμφότερες έχουν το ίδιο αποτέλεσμα: την ηδονή που σημαίνει την ανατροπή της κατεστημένης τάξης.
 
Last edited:
οργασμό (αν γίνεται αντιληπτό για το τι ακριβώς σημαίνει και εννοεί η συγκεκριμένη λέξη).
Ένα πράγμα δεν εννοεί αυτή η λέξη;

Από Ντε Σαντ έχω ξεκινήσει το "Ζυστίν", που δεν κατάφερε να με τραβήξει, έχω ένα αρνητικό κόλλημα με τις κλαψιάρικες πρωταγωνίστριες σαν την Ζυστίν... :ρ
 
Ένα πράγμα δεν εννοεί αυτή η λέξη;
Ακριβώς Πόλυ, ένα πράγμα εννοεί, αν και για ορισμένους η έννοια της συγκεκριμένης λέξεως - και δεν υπαινίσσομαι κανένα απολύτως πρόσωπο είτε από τους συμμετέχοντες στο νήμα είτε στο φόρουμ γενικότερα - είναι ασαφής και απροσδιόριστη φτάνοντας σε ορισμένες των περιπτώσεων μέχρι και στα όρια της ανυπαρξίας, αναλόγως των βιωμάτων και των εμπειριών τους.
 
Έχω διαβάσει έργα του Σαντ, όπως και για τον Σαντ, όχι από περιέργεια όπως συνηθίζεται, αλλά επειδή πάντοτε με ενδιέφερε πολύ ο ίδιος ως προσωπικότητα. Τον σέβομαι και εκτιμώ το έργο του, ακόμη περισσότερο, θα έλεγα ότι μου είναι ιδιαίτερα συμπαθής. Παρόλα αυτά εμμένω στην άποψη μου να μην θεωρώ τον ίδιο πορνογράφο ή το έργο του πορνογραφικό.. Θα συμφωνήσω όμως απόλυτα ως προς "την πολιτική στρατηγική" του. Κατά τα άλλα βρίσκω το έργο του αντι-ερωτικό (ίσως ακριβώς επειδή κατά βάση είναι καθαρά πολιτικό), όμως αυτός είναι ένας από τους λόγους που μου αρέσει.
 
Last edited:
Παρόλα αυτά εμμένω στην άποψη μου να μην θεωρώ τον ίδιο πορνογράφο ή το έργο του πορνογραφικό
Αν δεχθούμε σύμφωνα με τον Πιερ - Κλωντ - Βικτουάρ Μπουάστ (1765 - 1824) τη λέξη "πορνογραφία" ως παράγωγο του ουσιαστικού "πορνογράφος", συνδυάζοντας ταυτόχρονα τον ορισμό που δίνει και το γαλλικό λεξικό Le Petit Robert (2001) ερμηνεύοντας την ως "πραγματεία περί πορνείας" - αφού η λέξη ετυμολογικά τουλάχιστον συνδέεται με τις αρχαίες ελληνικές λέξεις "πόρνη" και γράφειν"- τότε ο ντε Σαντ όντως δεν είναι πορνογράφος, αφού τα έργα του δεν έχουν καμία σχέση ούτε με το έργο του γάλλου συγγραφέα Νικολά Εντμ Ρετίφ ντε Λα Μπρετόν (1734 - 1806) που η συγκεκριμένη λέξη εμφανίζεται για πρώτη φορά το 1769 στην πραγματεία του υπό τον τίτλο: "Πορνογράφος, ή η μεταρρύθμιση της πορνείας" μα ούτε και στο έργο της Λωρ Αντλέρ "Η καθημερινή ζωή στους οίκους ανοχής" (1990) - δύο πραγματείες που μου έρχονται πρόχειρα στο νου.

Για να συνεννοούμαστε όμως όταν στις μέρες μας ομιλούμε για "πορνογραφία" δεν εννοούμε φυσικά τον παραπάνω ορισμό, μα όλα εκείνα τα στοιχεία που προκαλούν το άσεμνο στην λογοτεχνία και στα θεάματα και που σημαίνει λίγο πολύ, όλα όσα μας σκανδαλίζουν, μας σοκάρουν, μας τρομάζουν, μας αηδιάζουν και μας πληγώνουν στο λόγο γύρω από το σεξ και στην αναπαράσταση της σεξουαλικής πράξης και τα οποία ακολούθως απορρίπτουμε και απαγορεύουμε όταν ξεφεύγουν από τις κοινώς αποδεκτές νόρμες που επιβάλλουν τα εκάστοτε ήθη κάθε κοινωνίας, κάτι που όπως αντιλαμβάνομαι εσύ προφανώς δεν θα έχεις διακρίνει στο έργο του ντε Σαντ, αφού δεχόμενος την άποψη σου περί "ανωτέρων πνευμάτων" η πορνογραφία μπορεί να συνιστά ένα προνόμιο, μια ασφαλή οπτική ή λεκτική πληροφορία, ένα δικαίωμα εισόδου σε μια ύποπτη περιοχή, ένδειξη ηθικής ανωτερότητας (αντίσταση στον πειρασμό) και ευφυΐας (τίποτα το ανθρώπινο δεν μας είναι ξένο), που όμως η ανάγνωση η ή θέαση τους σου φέρνει συνειρμικά στο νου κάτι απεχθές θυμίζοντας σου όπως πολύ παραστατικά περιγράφεις ...

. ...περισσότερο κρέατα σε σφαγείο, κάτι που 'φυσιολογικά' δεν λειτουργεί ερωτικά
Μα αγαπητή μου Χήθκλιφ το τι είναι "φυσιολογικό" και το πώς λειτουργεί ερωτικά για τον καθένα, ούτε εσύ μα ούτε και κανείς άλλος μπορεί να το ορίσει μετά βεβαιότητος εν είδη πορίσματος, χωρίς να λάβει υπ’ όψιν του τις κοινωνικώς αποδεκτές νόρμες με τις οποίες έχει διαμορφώσει την προσωπικότητα και τις συνήθειες του.

Επομένως είναι δικαίωμα σου όπως και του καθενός, να μην θεωρείς τον ίδιον και το έργο του ως πορνογραφικό, ή να πιστεύεις πως η γη είναι στρογγυλή, όταν όμως εκφράζεις αυτή σου την άποψη δημόσια θα πρέπει και να την τεκμηριώνεις, τουλάχιστον με κάποιες αποδεκτές ή έστω κοινές παραδοχές, έτσι ώστε να καταλαβαίνουμε τι ακριβώς εννοείς.
 
Last edited:

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
ε, νομίζω πως γι' αυτό έβαλε κι η ίδια πρώτη το 'φυσιολογικό' σε εισαγωγικά.
 
Top