Η φορά της αρχαίας γραφής

Παραμυθού

Όμορφο Νιάτο
Να γυρίσουμε λίγο πίσω; Και σε όσα ειπώθηκαν και στο χρόνο; Λοιπόν αρχικά οι αρχαίοι ημών, έγραφαν από δεξιά προς τα αριστερά, πράγμα που έκανε ζημιά στις εγχάρακτες πλάκες πηλού, όσο αυτές ήσαν ακόμα νωπές. Επειδή περνούσε το χέρι πάνω από τα φρεσκοσκαλισμένα. Έτσι, άλλαξε η φορά.
(Δεν ήμουν χμμμ παρούσα και δεν ξέρω αν ευσταθεί η πληροφορία μου)
 

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
Υπήρξε και η βουστροφηδόν γραφή όπου κάθε σειρά ήταν γραμμένη με αντίθετη φορά από την προηγούμενη, δηλ. από τα δεξιά προς τ' αριστερά, έπειτα από τ' αριστερά προς τα δεξιά κ.ο.κ. δηλ. όμοια με το βόδι (βους > βουστροφηδόν) που οργώνει ένα χωράφι.

Πάντως στο γιατί άλλαξε η φορά της γραφής έχω την δική μου θεωρία. Πιστεύω πως ο άνθρωπος προτιμά να βλέπει αυτό που γράφει την στιγμή που το γράφει. Αυτό ισχύει άλλωστε για όλα τα πράγματα. Όταν φτιάχνεις κάτι θέλεις να βλέπεις τί έφτιαξες.

Όταν λοιπόν γράφεις από τα δεξιά προς τ' αριστερά, αμέσως καλύπτεις αυτό που γράφεις και χάνεις την οπτική επαφή μαζί του. Ενώ με τον τρόπο που γράφουμε τώρα, βλέπουμε τις λέξεις που σχηματίζουμε δίχως να τις κρύβει το χέρια μας.

Μιλάμε πάντα βέβαια για έναν πολιτισμό που κατακλύζεται από δεξιόχειρες.

Από την άλλη, υπάρχουν λαοί που γράφουν αντίθετα από εμάς, όπως π.χ. οι Άραβες.
 
Πάντως στο γιατί άλλαξε η φορά της γραφής έχω την δική μου θεωρία. Πιστεύω πως ο άνθρωπος προτιμά να βλέπει αυτό που γράφει την στιγμή που το γράφει. Αυτό ισχύει άλλωστε για όλα τα πράγματα. Όταν φτιάχνεις κάτι θέλεις να βλέπεις τί έφτιαξες.
Ενώ βρίσκω πολύ πειστική την εξήγηση, έχω τις αμφιβολίες μου. Κάπου είχα διαβάσει ότι τα γράμματα του Εβραϊκού και κυρίως του Αραβικού αλφαβήτου είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε να γράφονται πιο εύκολα από δεξιόχειρες, παρά από αριστερόχειρες. Κι ένας δεξιόχειρας που γράφει στο αραβικό αλφάβητο, όχι μόνο κρύβει αμέσως τη λέξη που γράφει, αλλά λερώνεται κι από το μελάνι. Γιατί λοιπόν δεν άλλαξε η φορά της αραβικής γραφής; Ή, από την άλλη, γιατί δεν είναι μεγαλύτερο το ποσοστό των αριστερόχειρων στον αραβικό κόσμο; Για να μην πω για τους Ισραηλίτες, τους Ιρανούς, τους Πακιστανούς... Πρέπει όμως να βρω πού διάβασα τη συγκεκριμένη πληροφορία, διότι θυμάμαι ότι ήταν από πηγή άκρως ενδιαφέρουσα και μάλλον αξιόπιστη.

Πάντως, όσο παράξενη κι αν φαίνεται σε πολλούς η ύπαρξη αλφαβήτων που γράφονται από τα δεξιά προς τ' αριστερά, θα πω για πολλοστή φορά ότι όλα είναι θέμα γνωριμίας και συνήθειας. Η άγνοια είναι αυτή που κάνει κάτι να φαντάζει εξωτικό ή και παράλογο. Η εκμάθηση του εβραϊκού και του αραβικού αλφαβήτου (που δεν είναι τόσο δύσκολα όσο μοιάζουν) είναι μία καταπληκτική εμπειρία - τουλάχιστον ήταν για μένα. Τα έμαθα και τα χρησιμοποιώ πλέον με σχετική άνεση, και μπορώ να πω ότι το βρίσκω ιδιαίτερα απολαυστικό να γράφω και να διαβάζω κείμενα σ' αυτές τις γραφές. Και ειδικά για το αραβικό αλφάβητο έχουν αναπτυχθεί ιδιαίτερες καλλιγραφικές παραδόσεις, η μία πιο όμορφη απ' την άλλη. Ξεχωριστή αγάπη και θαυμασμό τρέφω για την καλλιγραφία νασταλίκ (nastaˁlīq), με την οποία γράφονται δύο γλώσσες της νότιας Ασίας, τα Περσικά και κυρίως τα Ουρντού. Δείτε μερικά μικρά δείγματα αυτής της πανέμορφης καλλιγραφίας εδώ κι εδώ, και συγκρίνετέ την με την συνήθη αραβική γραφή.


(Προσοχή: παρά το κοινό αλφάβητο, τα Αραβικά και τα Ουρντού είναι δύο πολύ διαφορετικές γλώσσες - γι' άλλη μια φορά ας μη συγχέουμε γλώσσα και γραφή).
 

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
Ας αποτολμήσω εδώ μια ερμηνεία για την φορά τής γραφής.

Εφόσον οι περισσότεροι άνθρωποι είναι διαπιστωμένα δεξιόχειρες μπορούμε να πούμε πως είναι λογικό οι πρώτες γραφές να είναι από τα δεξιά αφού η φυσική κίνηση είναι να φέρεις το δεξί χέρι στην δεξιά μεριά του μέσου αποτύπωσης.

Αργότερα, ακριβώς επειδή με αυτόν τον τρόπο σημείωσης το χέρι καλύπτει το κείμενο καθώς το γράφει και στερεί την οπτική επαφή και άρα τον άμεσο έλεγχο υπάρχει από ορισμένους λαούς διόρθωση ως προς την φορά τής γραφής. Οι Έλληνες π.χ. διόρθωσαν ενώ οι Άραβες όχι.

Ίσως μια άλλη παράμετρος να είναι και ο χρόνος τής σημείωσης. Όσο δηλ. η σημείωση ενός γράμματος διαρκεί κάμποσο επειδή, λόγου χάρη, γίνεται χάραξη σε μάρμαρο ή σε πηλό, το μάτι προλαβαίνει να ελέγξει το αποτέλεσμα. Όσο η γραφή επιταχύνεται επειδή π.χ. τα γράμματα σημειώνονται με μελάνη πάνω σε πάπυρο, τόσο αυξάνει η ανάγκη για άμεσο οπτικό έλεγχο.

Βέβαια για να σταθεί όλο αυτό υποθέτουμε πως οι πρώτες γραφές ήσαν κατά κύριο λόγο από τα δεξιά προς τ’ αριστερά και πως όντως αργότερα ορισμένες αλλάξαν την φορά τους. Έχει κανείς κάποια πληροφορία πάνω στο θέμα; Με την πρώτη ευκαιρία θα ελέγξω κι εγώ.
 

Δροσούλα

Κοινωνός
Έχω την εντύπωση ότι σε ορισμένες γραφές της Άπω Ανατολής συνηθίζεται και η κατακόρυφη ανάπτυξη του κειμένου.
Τα σύμβολα του δίσκου της Φαιστού έχουν σπειροειδή ανάπτυξη.
 

Λορένα

Πολεμίστρια του Φωτός
Στην σπειροειδη, πως να γινοταν αραγε η αναγνωση; να εφερναν γυρω-γυρω το.. κειμενο; Τωρα που το δοκιμασα για πλακα, στις τρεις φορες ζαλιστικα :))))
 

ςανηλλέ

Όμορφο Νιάτο
Υπήρξε και η βουστροφηδόν γραφή όπου κάθε σειρά ήταν γραμμένη με αντίθετη φορά από την προηγούμενη, δηλ. από τα δεξιά προς τ' αριστερά, έπειτα από τ' αριστερά προς τα δεξιά κ.ο.κ. δηλ. όμοια με το βόδι (βους > βουστροφηδόν) που οργώνει ένα χωράφι.

Πάντως στο γιατί άλλαξε η φορά της γραφής έχω την δική μου θεωρία. Πιστεύω πως ο άνθρωπος προτιμά να βλέπει αυτό που γράφει την στιγμή που το γράφει. Αυτό ισχύει άλλωστε για όλα τα πράγματα. Όταν φτιάχνεις κάτι θέλεις να βλέπεις τί έφτιαξες.

Όταν λοιπόν γράφεις από τα δεξιά προς τ' αριστερά, αμέσως καλύπτεις αυτό που γράφεις και χάνεις την οπτική επαφή μαζί του. Ενώ με τον τρόπο που γράφουμε τώρα, βλέπουμε τις λέξεις που σχηματίζουμε δίχως να τις κρύβει το χέρια μας.

Μιλάμε πάντα βέβαια για έναν πολιτισμό που κατακλύζεται από δεξιόχειρες.

Από την άλλη, υπάρχουν λαοί που γράφουν αντίθετα από εμάς, όπως π.χ. οι Άραβες.
όταν γράφανε απο αριστερα προς τα δεξια γραφανε με το δεξι και οταν γραφανε απο τα δεξια προς τα αριστερα γραφανε με το αριστερο και γυρνουσαν και τα γραμματα αναποδα οποτε δεν σκεπαζανε ποτε τα γραμματα.απλως οι ανθρωποι αυτοι που μπορουν και γραφουν βουστροφηδον ειναι αμφιχειρες.
οσοι ειναι αριστεροχειρες εκ φυσης το ξερουνε πολυ καλα αυτο γιατι τους εχουν εξαναγκασει να γραφουνε με το δεξι.
αν πας να γραψεις με το αριστερο με φορα απο τα αριστερα προς τα δεξια παρατηρεις οτι γραφεις σαν "ηλιθιος" ....αν γυρισεις τα γραμματα αναποδα και γραψεις με το αριστερο απο τα δεξια προς τα αριστερα ...ως δια μαγειας το κανεις για πλακα ειναι σαν να γραφεις με το δεξι απο τα αριστερα προς τα δεξια.
φυσικα το κανω για πλακα γιατι ειμαι φυσικος αριστεροχειρας σε εναν κοσμο που ολα ειναι φτιαγμενα για δεξιοχειρες...και με εχουν εξαναγκασει απο την πρωτη δημοτικου να γραφω με το δεξι και φυσικα απο τα αριστερα προς τα δεξια...αλλα οταν γραφω κατι που θα το διαβασω μονο εγω γραφω απο τα δεξια προς τα αριστερα και τα γραμματα "αναποδα".φυσικα οταν γραφεις ετσι οι δεξιοχειρες δεν μπορουν καν να το διαβασουν....στους αριστεροχειρες ομως δεν υπαρχει προβλημα ολα φαινονται οπως και απο την αλλη μερια...δηλαδη το διαβαζεις πολυ ευκολα.


!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!ZΕΡΙ3ΧΟΡ3ΤΣΙΡΑ ΙΟ ΩΤΗZ
 
Last edited:

Φένια

Κοινωνός
ΝΙΨΟΝ ΑΝΟΜΗΜΑΤΑ ΜΗ ΜΟΝΑΝ ΟΨΙΝ! Πολύ ενδιαφέρουσες αναλύσεις! Αλλά νομίζω ότι η Κινέζικη γραφή είναι κατακόρυφη. Υποθέτω ότι η φορά ήταν θεμα τυχαίας επιλογής, που προέκυψε στην αρχή της γραπτής ιστορίας κάθε πολιτισμού.

ΥΓ. ςανηλλέ (πολύ αυνήθιστο όνομα) όχι αμφίχειρες (είμαστε όλοι μας), αμφιδέξιοι (κατά το επιδέξιοι). Και για να σε εξαναγκάζουν να απαρνηθείς την αριστερόχειρη κλίση σου, προφανώς είσαι καποιας ηλικίας και θα ήσουν και σε αυστηρό σχολείο (ίσως καθολικό?)
 

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
Είμαι δεξιόχειρας αλλά πολύ συχνά παρατηρώ πράγματα που σκέφτομαι πως δεν θα βολεύουν σε έναν αριστερόχειρα, όπως π.χ. κοιτούσα μια μέρα κάτι κούπες για καφέ με κλίση στο χερούλι που όμως βολεύει μόνο έναν δεξιόχειρα.

Πράγματι, στις ελληνικές γραφές που είναι προς τα αριστερά, παρατήρησα κι εγώ πως και τα γράμματα είναι "καθρεφτισμένα". Πάντως δεν νομίζω πως εκείνοι που γράφαν βουστροφηδόν ήταν αμφίχειρες.

Συμφωνώ μαζί σου πως οι αριστερόχειρες, αναγκασμένοι να ζουν μειονοτικά σ' έναν κόσμο δεξιόχειρας κυριαρχίας, αναπτύσσουν μια αμφιχειρική τάση. Βλέπω π.χ. συχνά αριστερόχειρες που, μπροστά στο κομπιούτερ, έμαθαν να βολεύονται με το ποντίκι στο δεξί.

Το ότι ένας αριστερόχειρας, όμως, διαβάζει με άνεση τα "καθρεφτισμένα" γράμματα, δεν είχε περάσει από το μυαλό μου, φίλε έλληνα ;)

Σίγουρα, έχει κάμποσα προβλήματα και σήμερα η εκπαίδευση, ευτυχώς όμως δεν βασανίζει πια τους αριστερόχειρες να πάνε κόντρα στον εγκέφαλο και την φύση τους.

Αυτό που μένει να αλλάξει είναι η ευρύτερη κοινωνία, θα πρέπει να μάθει να σκέφτεται τον καθένα ξεχωριστά και να μεριμνεί για κάθε μειοψηφική ομάδα.
 

Ιαβερης

Μύστης
κι εγω αριστεροχειρας ειμαι,αλλα αυτου του ειδους γραφη που αναφερει ο ςανηλλε (εχω μεγαλη περιεργεια να μαθω απο που προηλθε αυτο το ψευδωνυμο,ελπιζω να μας διαφωτισεις καποια στιγμη) δεν την εχω δοκιμασει ακομη.κι εγω μικρος τραβηξα πολλα με το θεμα αυτο,νομιζαν οτι κατι δεν παει καλα με μενα και συνεχεια με εβαζαν να γραφω με το δεξι,αλλα πως να αλλαξεις τη φυση του ανθρωπου(ανοητοι ανθρωποι).παντως φενια θα συμφωνησω μαζι σου,πιστευω κι εγω οτι ολα ειναι θεμα τυχαιας επιλογης...
 

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
ςανηλλε (εχω μεγαλη περιεργεια να μαθω απο που προηλθε αυτο το ψευδωνυμο,ελπιζω να μας διαφωτισεις καποια στιγμη)
μα... είναι η λέξη έλληνας ανάποδα.. Σοβαρά, τώρα, δεν το είδατε; :αργκ:

Παράξενο, πάντως, να μην το δει ο αριστερόχειρας Ιαβέρης, σύμφωνα με όσα μας είπε πιο πάνω ο ςανηλλέ.
 

ςανηλλέ

Όμορφο Νιάτο
μα... είναι η λέξη έλληνας ανάποδα.. Σοβαρά, τώρα, δεν το είδατε; :αργκ:

Παράξενο, πάντως, να μην το δει ο αριστερόχειρας Ιαβέρης, σύμφωνα με όσα μας είπε πιο πάνω ο ςανηλλέ.
βασικα οταν διαβαζεις μια λεξη ο εγκεφαλος δεν την διαβαζει γραμμα γραμμα αλλα σαν μια ολοκληρη λεξη το βλεπει σαν μια "ζωγραφια" ας πουμε που την αναγνωριζει χωρις να χρειαζετε να κοιταξει αναλυτικα τα γραμματα ενα ενα. για να μπορεις να τα διαβασεις καλα τα "επι τα λαια" πρεπει να εχεις γραψει πολυ απο αυτη την μερια και φυσικα με το αριστερο.Ολονων των ανθρωπων ο εγκεφαλος ειτε αριστεροχειρας ειτε δεξιοχειρας εχει συνηθισει να διαβαζει απο τα αριστερα προς τα δεξια λογω του οτι τα αγγλικα αλλα και οι περισσοτερες γλωσσες ειναι ετσι.αν εχεις γραψει ομως με φορα απο δεξια προς τα αριστερα τοτε ο εγκεφαλος εχει "εκπαιδευτει" να διαβαζει και ετσι. ο φιλος αριστεροχειρας δεν εχει γραψει ετσι ποτε προφανως και πιο σημαντικο δεν εχει διαβασει ποτε τιποτα που να γραφεται προς τα αριστερα και ειναι λογικο να μην μπορει
ο εγκεφαλος να συγχρονιστει.εκτος αυτου οταν γραφεις ςανηλλε τα γραμματα δεν ειναι "αναποδα" και σε προδιαθετει κατευθειαν να το διαβασεις απο τα αριστερα προς τα δεξια λογω της φορας των γραμματων

 

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
Πολύ πιθανό. Η αλήθεια είναι πως εμένα μου έχει τύχει να γράψω ανάποδα κι ίσως γι' αυτό. Βέβαια, στην προκειμένη περίπτωση, εδώ, προδότικο ήταν το τελικό σίγμα στην αρχή τού ονόματος.
 
Ούτε εγώ διάβασα "έλληνας". Φυσικά αν είχαν και τα ίδια τα γράμματα φορά προς τα αριστερά, όπως στο γαλάζιο πλαίσιο παραπάνω, εννοείται ότι θα το καταλάβαινα. Για την ακρίβεια το πρόφερα "στανηλλέ", δηλαδή είδα το τελικό σίγμα (ς) σαν στίγμα (ϛ). Ελάχιστη η μεταξύ τους διαφορά ως προς το σχήμα, αλλά ήταν η πιο αυθόρμητα λογική εξήγηση για την παρουσία ενός "ς" στην αρχή της λέξης.
 

ςανηλλέ

Όμορφο Νιάτο
ενα απλο παραδειγμα για το πως αντιλαμβανομαστε τις λεξεις....με φορα προς(δεξια)---->δεν εεχι σησαιμα που βαυμοζε τα γμαρταμα φνταει το πτωρο και το τλυεατειο να εαινι στη στωση θσεη.
 

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
χεχε, κι εγώ στανηλλέ διάβασα την πρώτη στιγμή πριν διορθώσω.

Πράγματι, όπως σωστά παρατήρησες, φίλε ςανηλλέ, την λέξη δεν την διαβάζουμε γράμμα προς γράμμα, αλλιώς θα συλλαβίζαμε, αλλά σαν εικόνα.
 
Top