Μία ψήφος: Ένας μύθος

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Αναζητώντας τις προάλλες στον παγκόσμιο ιστό το ένα και το άλλο συνάντησα ένα άρθρο για τον «μύθο τής μίας ψήφου»* και χάρηκα που διαπίστωσα πως επιτέλους απομυθεύτηκε ένα μεγάλο γλωσσικό παραμύθι το οποίο από πραγματική σύμπτωση έτυχε να με απασχολήσει κι εμένα στο παρελθόν.

Αναφέρομαι στην ιστορία που κυκλοφορεί εδώ και δεκαετίες: Όταν κάποτε ψηφίστηκε στις ΗΠΑ ποια γλώσσα θα είναι η επίσημη, τα αρχαία Ελληνικά χάσαν από τα αγγλικά για μία μονάχα ψήφο. Έτσι, παραλίγο οι Αμερικάνοι να μιλούσαν αρχαία!

Το πρωτάκουσα μικρός, υπολογίζω κάπου στα γυμνασιακά μου χρόνια, στα μέσα του ‘80. Φυσικά το πίστεψα δίχως δεύτερη σκέψη και από εκεί και πέρα δεν με απασχόλησε άλλο. Μέχρι που μια μέρα…

Φοιτητής στην Ουτρέχτη λοιπόν, υποθέτω κάπου γύρω στο ’95, κάθομαι σε κάποιο μπαράκι (κρουχ, από τις αγαπημένες μου ολλανδικές λέξεις) με συμφοιτητές Ολλανδούς και μέσα στα πολλά τους ακούω να λένε: «Αχ! Τότε που για μια ψήφο τα Ολλανδικά δεν γίναν επίσημη γλώσσα των Αμερικάνων!» :αργκ:

Ξαφνιάστηκα κι αμέσως η δική τους εκδοχή μού φάνηκε πιο λογική. Εννοώ πως τα Ολλανδικά θα ήταν ένας πιο πιθανός υποψήφιος για "γλώσσα των ΗΠΑ" αφού οι Ολλανδοί ήταν εκεί τον καιρό τής αποικιοκρατίας και μάλιστα αλλού, στην Νότια Αφρική, τα Ολλανδικά όντως έπιασαν και μετασχηματίστηκαν στα γνωστά Αφρικάνς. Το πρώτο όνομα τής Νέας Υόρκης ήταν Νέο Αμστερντάμ, η ευρύτερη περιοχή ονομαζόταν Νέα Ολλανδία, και Ολλανδός ήταν ο Πήτερ Στάουβεσαντ (Peter Stuyvesant) που διεύθυνε εκείνα τα μέρη και που τ’ όνομά του σήμερα το ξέρουμε για μάρκα τσιγάρων.
Βέβαια ήδη το όλο θέμα είχε αρχίσει να μου μυρίζει ράδιο αρβύλα! :χμ:

Χρήστης του διαδικτύου, ανοίγω κάποια μηχανή αναζήτησης κι αρχίζω να ψάχνω για πληροφορίες: υπήρχε τάχα έστω κι ένα μικρό ψεγάδι αλήθειας εδώ; Και ποια γλώσσα, τα Ελληνικά ή τάχα τα Ολλανδικά χάσαν αυτήν την μεγάλη ευκαιρία; Κι έτσι διαβάζοντας εδώ κι εκεί ανακαλύπτω πως… οι Γερμανοί ισχυρίζονται πως τα Γερμανικά χάσαν την ευκαιρία να γίνουν η "επίσημη" γλώσσα των ΗΠΑ για μία ψήφο!** Ε, κάπου εκεί τα παράτησα, τότε! :ανέκφραστος:

Επανήλθα σε αυτήν την αναζήτηση πριν μερικά χρόνια, επαναπατριζόμενος πλέον. Και πάλι στον παγκόσμιο ιστό καταπιάστηκα ν’ αναζητώ τις πηγές π.χ. τα πρακτικά τής Α΄ Εθνοσυνέλευσης των νεοσυσταθέντων ΗΠΑ ή κάτι αντίστοιχο κι ίσως φταίει που χρησιμοποιούσα αντίστοιχα λήμματα και δεν έτυχε να συναντήσω ιστοσελίδες που ενδεχομένως ήδη τότε ξεμπρόστιαζαν αυτόν τον μύθο. Όπως και να έχει, σε αυτήν την δεύτερη αναζήτηση ανακάλυψα κάτι ενδιαφέρον: οι ΗΠΑ δεν έχουν επίσημη γλώσσα και απλά κάθε πολιτεία επιλέγει ποιες γλώσσες θα χρησιμοποιεί για τις ανάγκες της!*** Έτσι όλες χρησιμοποιούν τα Αγγλικά όμως σε κάποιες έχουμε και Ισπανικά, Γερμανικά κ.τ.λ.!

Αυτή είναι η προσωπική μου εμπειρία με τον συγκεκριμένο μύθο ο οποίος συνεχίζει να ανακυκλώνεται εν είδει ράδιο αρβύλας και διαπιστώνω πως τελευταία μάλιστα γνωρίζει και μια παραλλαγή: τα Ελληνικά δεν γίναν για μία ψήφο η επίσημη γλώσσα τής Ευρωπαϊκής Ένωσης! :))))

Το πραγματικά ενδιαφέρον όμως είναι το πώς και γιατί ζουν και μάλιστα διεθνικά παρόμοιοι μύθοι. Και γιατί εμείς χάφτουμε μια τέτοια παραδοξολογία ενώ η «κοινή μας λογική» ατονεί και δεν φιλτράρει: γιατί δηλ. οι τυχοδιώκτες Ευρωπαίοι που μόλις είχαν κυριεύσει μια ήπειρο ξεπαστρεύοντας ιθαγενείς και ψάχνοντας για χρυσάφι θα μπαίναν τάχα στον κόπο να μάθουν μια τόσο ξένη γι’ αυτούς και άγνωστη γλώσσα με διαφορετικό μάλιστα αλφάβητο: τα Αρχαία Ελληνικά. Δηλ. για να καταλάβουμε καλύτερα, κάτι σάν τα Αρχαία Αιγυπτιακά γραμμένα σε δημώδη ιερογλυφικά, για εμάς. Και γιατί να μην κάνουν τάχα το πιο απλό (που τελικά φαίνεται πως έκαναν): να συνεχίσουν να μιλάνε ο καθένας την μητρική του γλώσσα, άντε και να μάθουνε την επικρατέστερη γλώσσα τριγύρω τους!

Μου θυμίζει την ταινία "Bananas" του Γούντη Άλλεν όπου μόλις ο επαναστάτης μετά την νίκη του γίνει δικτάτορας αναγγέλλει τα νέα μέτρα στο λατινοαμερικάνικο χωριό τού Σαν Μάρκος: "Από εδώ και στο εξής η επίσημη γλώσσα τού Σαν Μάρκος θα είναι τα Σουηδικά! Επίσης όλοι οι πολίτες θα πρέπει να αλλάζουν εσώρουχα κάθε μισή ώρα. Τα εσώρουχα θα φοριούνται εξωτερικά ώστε να μπορούμε να τα ελέγχουμε. Επιπλέον όλα τα παιδιά κάτω των 16 ετών θα είναι πλέον 16 ετών!" Εκεί βεβαίως γελάμε με το παράλογο, στο λατινοαμερικάνικο χωριό που ψήνει ο ήλιος να πρέπει ν' αλλάξουν ξάφνου την γλώσσα τους σε Σουηδικά. Τους Ευρωπαίους τυχοδιώκτες που πρέπει ξάφνου να μιλάν αρχαιοελληνικά γιατί τους δεχόμαστε;

* Αναζητώ τώρα και βρίσκω ένα άρθρο του Σαραντάκου!
** Τον σχετικό μύθο τον βρίσκω να αναφέρεται στην αγγλική βικιπαίδεια: German as the official US language?
*** Οι ΗΠΑ που όχι απλά δεν έχουν κάποια επίσημη προφορά αλλά κατά κάποιον τρόπο δεν έχουν καν επίσημη γλώσσα. Όπως ούτε και θρησκεία άλλωστε. Αυτό σε σχέση με κάποια άλλη μας συζήτηση.
 
ארצוֹת הברית

Πολύ σωστά όλα, και χαίρομαι που βλέπω όλο και περισσότερα κείμενα που συμβάλλουν στην κατάρριψη αυτού του γελοίου μύθου. Εγώ είχα διαβάσει για το ζήτημα πριν αρκετά χρόνια, στον ιστότοπο The Metaverse του Μαρκ Ρόζενφέλντερ, και πολύ πρόσφατα στο εξαίρετο βιβλίο Γλώσσα μετ' εμποδίων του Νίκου Σαραντάκου. Ο ίδιος ακριβώς μύθος υπάρχει για τα Γαλλικά, τα Λατινικά και τα Εβραϊκά (κι εδώ εξηγώ τον τίτλο της ανάρτησής μου, ο οποίος διαβάζεται /artsót ha-brít/ και σημαίνει στα Εβραϊκά "Ηνωμένες Πολιτείες" :χαχα:).

Όσο για το ζήτημα των εννοιών "επίσημη γλώσσα" και "συνήθης ή πρότυπη προφορά", θα επιμείνω ότι είναι υπαρκτές. Δεν επιμένω φυσικά ότι ισχύουν με ίδια μέτρα και σταθμά σε κάθε κράτος, αν βέβαια ισχύουν - όπως στην περίπτωση των ΗΠΑ όπου επίσημη γλώσσα δεν υπάρχει θεσμικά, αλλά άτυπα. Αλλά ξαναλέω ότι υπάρχουν. Και τις βρίσκω ως λήμματα στο An Encyclopedic Dictionary of Language and Languages του Νταίηβιντ Κρύσταλ (David Crystal), που είναι γλωσσολόγος κι όχι κανένας κομπογιαννίτης του τύπου των μεσημεριανών τηλεοπτικών αρχαιόπληκτων. :)) Μέσα στην ημέρα θα αντιγράψω και θα μεταφράσω τα δύο λήμματα στο "επίμαχο" νημάτιο.


(Τελικά το βιβλίο του Κρύσταλ μ' έχει σημαδέψει, και βλέπω τώρα τελευταία ότι πολλές γνώσεις περί γλώσσας τις έχω αποκομίσει από εκεί. Γι'αυτό βλέπω ότι με βγάζει ασπροπρόσωπο κάθε φορά που έχουμε διχογνωμίες :) )
 
Last edited:
:μουάχαχα:....Και να φανταστείτε πως τόσο καιρό έσκαγα που χάσαμε την ευκαιρία να μιλάει Ελληνικά όλη η Ευρώπη!Πραγματικά με πείραζε πολύ...μα για μια παλιοψήφο!:χαχα:
 
χαχαχα!
Και μάλιστα, ξέρετε από ποιους δεν είχε έρθει η ψήφος,έτσι;;Από τους Κινέζους!!Τσάμπα κατάρες έτρωγαν τόσο καιρό οι άνθρωποι!!:ρ :μουάχαχα:
 
Να υποθεσω πως το λυσαμε : ειναι η ψηφος και οχι ο ψηφος

αληθεια, γιατι ειναι θυλυκο; (αποριες που εχω μερικες φορες)
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
νομίζω πως καί τα δύο είναι σωστά, Πολυξένη.

φαίνεται πως αρχικά ήταν μονάχα θηλυκό (η ψήφος) όμως η κατάληξη τής λέξης είναι περισσότερο χαρακτηριστική για αρσενικό και μάλλον γι' αυτό αρχίσαμε να λέμε και ο ψήφος. Τώρα τα λέμε καί τα δύο αν και αυτός ο άτιμος, ο "προσεκτικός ομιλητής", μάλλον φροντίζει να λέει και σίγουρα να γράφει (πιο προσεκτικοί όλοι μας στον γραπτό λόγο) η ψήφος.
 
Πέρα από τους ορθολογιστές, μελετητές της γλώσσας και τους αντικειμενικά κρίνοντες, υπάρχουν αρκετοί οι οποίοι πλανώνται (ή κινούνται) από άλλα αρχεία και διαφορετικές πηγές. Πρόσφατα έπεσε το μάτι μου σε κάτι τέτοιες.
Ανεξάρτητα από αυτούς, είδα και στην τηλεόραση μερικους γραφικούς (κάποιοι το εκμεταλλεύονται επαγγελματικά) που προβάλλουν ανάλογες "πατριωτικές" θεωρίες.
 
Last edited:
Δροσούλα,το άρθρο που παρέθεσες εμένα δεν μου φάνηκε και πολύ γραφικό....Σίγουρα είναι υπερβολικά ένθερμο,αλλά δεν λέει παράλληλα και πολλές αλήθειες;
 
Σίγουρα λέει. Ο συγκεκριμένος, μάλιστα, έχει κάνει πολλή και καλή δουλειά στη σελίδα του. Η λέξη "γραφικοί" πήγαινε σε κάποιους παρουσιαστές της τηλεόρασης (έχω έναν συγκεκριμένο υπόψη μου) οι οποίοι παράλληλα εμπορεύονται και βιβλία. Καταπιάνονται και με θέματα μεταφυσικής, γι' αυτό τους χαρακτηρίζω κατ' αυτό τον τρόπο.
 
Χμμμ....δεν έχω ιδέα σε ποιον μπορεί να αναφέρεσαι!!!!:χαχα::φιρουλί:

Επίσης, να πω ότι με μια πρώτη ματιά στο όνομα του νηματίου, νόμιζα ότι πρόκειται περί κάποιας αμφισβήτησης για το θηλυκό γένος της λέξης "ψήφος". Έχει χάρη,σκέφτηκα, να μας πει κανείς ότι δεν είναι λάθος το "ο ψήφος"!
 
Last edited:
Top