Μίλαν Κούντερα (Milan Kundera) :"Η Αβάσταχτη Ελαφρότητα του Είναι"

Διαβάτης

Όμορφο Νιάτο


Τίτλος: Η Αβάσταχτη Ελαφρότητα του Είναι
Συγγραφέας:Μίλαν Κούντερα (Milan Kundera)
Μετάφραση: Kατερίνα Δασκαλάκη
Εκδόσεις: Εστία
Έτος πρωτότυπης έκδοσης: 1984
Σελίδες: 385
ISBN: 960-05-0047-9


Πάνε μερικά χρόνια που Η Αβάσταχτη Ελαφρότητα Του Είναι βρίσκεται στη βιβλιοθήκη μου. Το είχα δει πάνω στον πάγκο του βιβλιοπωλείου, και αμέσως μου προκάλεσε την προσοχή. Όπως έχει συμβεί πολλές φορές με άλλα πράγματα, αυτό που τράβηξε την προσοχή ήταν ότι η οικιότητα του τίτλου του βιβλίου' ακουγόταν γνωστός, σαν μία ανάμνηση που είχα ξεχάσει με το πέρασμα του χρόνου.

Ωστόσο το βιβλίο παρέμενε αδιάβαστο, και μάλλον ξεχασμένο. Μία απόπειρα που είχα κάνει να το διαβάσω έφτασε μέχρι τις πρώτες σελίδες του, και έμεινε εκεί. Μόνο τώρα, έχοντας εξαντλήσει όλα τα άλλα βιβλία στη βιβλιοθήκη μου, στράφηκα σε αυτό.

Διαβάζοντας το τώρα αντιλαμβάνομαι γιατί με απώθησε την πρώτη φορά. Ο Κούντερα ανατρέπει πολλά από όσα θεωρούνται δεδομένα σε κάποιον που έχω εξοικιωθεί περισσότερο με την κλασική λογοτεχνία, όπως εγώ.

Κατά βάση παρακολουθούμε τέσσερις χαρακτήρες που κινούνται μεταξύ Πράγας και Ζυρίχης, σε μία δύσκολη περίοδο για τη γενέθλια γη του Κούντερα. Είναι Μάης του '68, και η προσπάθεια του Τσέχου Ντούμπτσεκ για μεταρρυθμίσεις στο μονολιθικό κομμουνισμό στη χώρα του πνίγεται από την πλημμύρα των Σοβιετικών τανκς που επαναφέρουν την τάξη.

Μέσα σε αυτό το κλίμα παρακολουθούμε τον Τόμας, την Τερέζα, τον Φρανζ και την Σαμπίνα, ανθρώπους με διαφορετικά βιώματα και αρκετά διαφορετικούς μεταξύ τους, να συναντώνται, να ταξιδεύουν, να ερωτοτροπούν και να πολιτικοποιούνται.

Το βιβλίο δεν εξελίσσεται σε μία χρονολογική σειρά. Ο συγγραφέας κινείται μπρος και πίσω στο χρόνο και δεν υπάρχει ουσιαστικά σφιχτοδεμένη πλοκή που να εξελίσσεται καθώς κυλούν οι σελίδες. Ο συγγραφέας δεν προσποιείται ότι προσπαθεί να αναπτύξει τους χαρακτήρες του σφαιρικά' το αντίθετο, ξεκαθαρίζει ευθύς στον αναγνώστη ότι οι χαρακτήρες ίσως και να είναι ένα δημιούργημα της φαντασίας του. Και όταν δεν διηγείται επεισόδια από τη ζωή των χαρακτήρων του, επιδίδεται σε φιλοσοφικούς στοχασμούς. Ίσως θα μπορούσε κάποιος να πει ότι ο συγγραφέας, τόσο με όσα λέει ευθέως στον αναγνώστη όσο και με τη διήγηση του, κάνει σαφές ότι αυτά που θεωρούσαμε δεδομένα για το τι είναι ένα μυθιστόρημα μέχρι τότε θα πρέπει μάλλον να τα ξεπεράσουμε.

Αν κάποιος δεν ενοχληθεί από αυτό τον τρόπο γραφής, ίσως το βιβλίο τού προσφέρει μία καταπληκτική ανάγνωση, θέσεις για προβληματισμό και μία δυνατή ανάμνηση, όταν πλέον θα έχει στρέψει αλλού την προσοχή του. Η σεξουαλική ζωή των χαρακτήρων αποτελεί κινητήριος δύναμη στην ανάπτυξη του βιβλίου, και όπως μάλλον συμβαίνει με το σεξ και τον έρωτα εν γένει, αποτελεί ένα παράθυρο μέσα από το οποίο παρακολουθούμε το γενικότερο κόσμο των χαρακτήρων, τις ανάγκες τους, τους φόβους και τις ανασφάλειες τους, τις προσδοκίες τους, στοιχεία όχι μακρυά από αυτά που οι περισσότεροι άνθρωποι μοιράζονται διαχρονικά.

Νομίζω ότι, αν και η υποκειμενικότητα είναι βασικό στοιχείο της αισθητικής, τονίζεται ακόμα περισσότερο στο μεταμοντέρνο περιβάλλον στο οποίο το βιβλίο του Κούντερα κινείται. Το εμφατικό διαζύγιο των δεσμών με πιο παραδοσιακά στοιχεία του μυθιστορήματος και η πιο αποσπασματική παρουσίαση της 'υπόθεσης' ίσως να ανταποκρίνεται στον τρόπο που ζούμε σήμερα, ίσως και να αποτελεί ένα εργαλείο στα χέρια του συγγραφέα για να πρωτοτυπίσει, κάτι που μάλλον είναι στο DNA του μοντερνισμού εν γένει.

Όπως και να έχει, αν και στην πρώτη προσπάθεια ανάγνωσης σχεδόν μίσησα το βιβλίο, στη δεύτερη το συμπάθησα αρκετά και θα το ξαναδιάβαζα, ως ένα από τα καλύτερα σχετικά πρόσφατα μυθιστορήματα. Ωστόσο ακόμα προτιμώ τους κλασικούς!
 
Last edited by a moderator:

Πεταλούδα

Θαλασσογέννητη Ελπίδα των Ηλιόμορφων Ονείρων
Προσωπικό λέσχης
Ωραία παρουσίαση, Διαβάτη! Το είχα διαβάσει πολλά χρόνια πριν και δυστυχώς το μόνο που θυμάμαι από αυτό είναι μόνο ότι μου άρεσε.. θα ήθελα να το το ξαναδιαβάσω κάποια στιγμή.
 

Στιβ

Όμορφο Νιάτο
Το είχα και εγώ διαβάσει παλαιότερα και είχα μείνει με τις καλύτερες των εντυπώσεων, αλλά όταν δοκίμασα να επανέλθω σχετικά πρόσφατα, με απογοήτευσε.
 

Μήτις

Όμορφο Νιάτο
Μπορεί να φανεί υπερεβολικό αυτό που θα πω αλλά νομίζω πως ο Κούντερα είναι ήδη κλασικός, ένας μεταμοντέρνος κλασικός φιλόσοφος. Ό,τι δικό του κι αν έχω διαβάσει δε με έχει απογοητεύσει, τόσο που αν έγραφα θα ήθελα να γράφω όπως αυτός. Κι ο Τόμας είναι ένας από τους αγαπημένους μου λογοτεχνικούς ήρωες.
 

Κατερίνα Π

Όμορφο Νιάτο
Ωραία παρουσίαση αλλά δυστυχώς το βιβλίο με είχε απογοητεύσει και κουράσει πολύ πριν χρόνια που προσπάθησα να το διαβάσω. Δεν ξέρω αν θα έπρεπε να μπω ξανά στη διαδικασία.
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Το βιβλίο το διάβασα το 1990 και στο καπάκι είδα και την ταινία σε έναν πολύ συμπαθητικό μικρό κινηματογράφο, σε μια ξένη χώρα.

Το βιβλίο θυμάμαι πως μου άρεσε πολύ. Ομοίως και η ταινία. Από τις περιπτώσεις που η κινηματογραφική μεταφορά δεν υστερεί.

Πολύ καλή παρουσίαση, φίλε Διαβάτη. :πάνω:
 

Μπίλος

Κοινωνός
Πάντα όταν το συναντώ σε πάγκους βιβλιοπωλείων μου κλείνει το μάτι ,αλλά δεν έχω ενδώσει στο να το αγοράσω.Ίσως φταίνε τα όχι και τόσο καλά λόγια που έχω ακούσει κατά καιρούς για το συγκεκριμένο βιβλίο.Πρόσφατα απέκτησα την ταινία οπότε και μετά από τις θετικές κριτικές του εδώ νήματος σύντομα θα την δώ.
 

Πολύνιους

Κοινωνός
Το τέλειωσα κι εγώ πριν λίγες μέρες και ενθουσιάστηκα. Μου άρεσε η εναλλαγή μεταξύ των φιλοσοφικών στοχασμών του και της εξιστόρησης, σε συνδυασμό με την αλλεπάλληλη σύγκρουση της ελαφρότητας και της βαρύτητας στις σκέψεις και τις επιλογές των ηρώων. Μου άφησε πολύ όμορφη αίσθηση για τον έρωτα και την ζωή και μου άρεσε η στάση του προς τις συμπτώσεις και το τυχαίο: "Θα μπορούσαμε δικαίως να προσάψουμε στον άνθρωπο ότι είναι τυφλός στα τυχαία γεγονότα στην καθημερινή ζωή και ότι στερεί έτσι τη ζωή από τη διάσταση της ομορφιάς της"
Και η ταινία ήταν φοβερή και μ' άρεσε η επιλογή της Juliette Binoche για την Τερέζα!
 

Χρυσηίδα

Όμορφο Νιάτο
Θεωρώ κι εγώ τον Κούντερα κλασικό και ό,τι είναι γραμμένο από το χέρι του με συγκινεί και μου ταιριάζει πολύ. Στην βιβλιοθήκη μου υπάρχουν όχι όλοι του οι τίτλοι, αλλά αρκετοί. Η Ελαφρότητα, συγκεκριμένα, θα ήταν σίγουρα στη δεκάδα των αγαπημένων μου βιβλίων, αν υποτεθεί ότι αναγκαζόμουν να φτιάξω μια τέτοια δεκάδα. Είναι μάλιστα ένα βιβλίο στο οποίο επιστρέφω συχνά για να θυμηθώ πώς είχε γράψει κάτι συγκεκριμένο. Μου αρέσει εξαιρετικά πολύ αυτό το περίεργο είδος λογοτεχνίας του Κούντερα, που ταλαντεύεται ανάμεσα στην λογοτεχνία και το δοκίμιο.
 

Κόρτο Μαλτέζε

Μεγάλος Βεζίρης της Βαγδάτης
Μου το είχε δωρήσει μια φίλη το 2002 σαν σήμερα. Και εμένα με είχε εντυπωσιάσει το πώς μια κατά τα άλλα απλή ιστορία ενός όχι ιδιαίτερα εντυπωσιακού ερωτικού τρίγωνου μπορεί να αποτελέσει εφαλτήριο για φιλοσοφικό στοχασμό πάνω στη "βαρύτητα" και την "ελαφρότητα" της ανθρώπινης ύπαρξης. Εξαιρετικό βιβλίο, ήταν το πρώτο και παραμένει το μόνο βιβλίο του Κούντερα που έχω διαβάσει.
 
Το τελείωσα χτες. Σε γενικές γραμμές μου άρεσε, αλλά δεν τρελάθηκα κιόλας. Υπήρχαν κεφάλαια που με κούραζαν αρκετά και τα έβρισκα δυσνόητα, ενώ υπήρχαν και κάποια άλλα που τα διάβαζα με μεγάλο ενδιαφέρον και στα οποία θα ανατρέξω σίγουρα κάποια στιγμή.

Πάντως, πρόκειται για το πιο σύνθετο μυθιστόρημα που έχω διαβάσει. Καταρχάς δεν είναι ακριβώς μυθιστόρημα, πρόκειται για ένα ιδιόμορφο πάντρεμα της φιλοσοφίας με τη λογοτεχνία. Από κει και πέρα, ο Κούντερα πραγματεύεται τον έρωτα (που είναι και το κυρίαρχο θέμα), το σεξ, την πολιτική, τη θρησκεία, τα όνειρα, τον θάνατο, την ιστορία, ακόμα και τη μυθολογία. Και όλα αυτά τα δένει μεταξύ τους με τρόπο μαεστρικό.

Λέω να δω και την ταινία.
 

Φιλιπ

Δαγεροτύπης
το διάβασα και 'γω πρόσφατά και γενικά μου άρεσε.κάποια κεφάλαια με κούρασαν όπως και 'σένα χρήστο,αλλα γενικά μου άρεσε.έχω διαβάσει και το "Αστείο" του ίδιου που ήταν επίσης πολύ καλό και το προτείνω..
 
Top