Μα είναι ρατσίστρια η γλώσσα μας;

Παραμυθού

Όμορφο Νιάτο
Πολλές φορές συναντάω όρους που χρησιμοποιούνται μόνο για το ένα εκ των δύο φύλων, θαρρείς και αυτονόητα, η έννοια που υποδηλώνουν, χαρακτηρίζει αποκλειστικά αυτό.
Αφορμή στάθηκε ο όρος "Τριανδρία" που αναφέρθηκε στο ομιλητήριο αλλά έστω οτι αυτός έχει να κάνει με συγκεκριμένα ιστορικά πρόσωπα-άνδρες (Α και Β τριανδρία).
Όμως γιατί ένα πλοίο να βυθίζεται "αύτανδρο" αν συμπαρασύρει και γυναίκες; Και γιατί οι γυναίκες μπορούν να έχουν θάρρος αλλά όχι "ανδρεία"; Και οι δημόσιες υπηρεσίες, πώς γίνεται να είναι "επανδρωμένες" με έμπειρο προσωπικό;
Υπάρχουν κι άλλα παραδείγματα που αυτή τη στιγμή μου διαφεύγουν. Όποιος θυμάται, ας συμπληρώσει.
 

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Καταρχας θα ελεγα σεξιστρια, οχι ρατσιστρια. Ο ρατσισμος εχει να κανει με την ανωτεροτητα καποιας φυλης και οχι με τα "προνομια" καποιου γενους

Στο θεμα μας ομως, συγκαταλεγονται εκφρασεις οπως "Εγω τιμαω τα παντελονια που φοραω" (γυναικες, τσολιαδες και σκωτσεζοι δεν εχουν τιμη δηλαδη :ρ ) και φυσικα αναφορες σε συγκεκριμενα οργανα (οχι κοτσια ;)) για να υποδειξουν θαρρος.

Νομιζω ομως οτι η Αγγλικη ειναι πιο σεξιστικη αφου οι λεξεις man/human ειναι πιο πολυ ταυτοσημες. Πχ ο Spiderman παροτι λεγεται ετσι, εχει την εννοια του ανθρωπου-αραχνη και οχι τοσο του ανδρα-αραχνη. Αλλο παραδειγμα ειναι οτι ο Τολκιν αναφερεται στη φυλη των ανθρωπων ως Men, και στις ανθρωπινες γλωσσες ως Mannish
 
Last edited:

Παραμυθού

Όμορφο Νιάτο
Χρησιμοποίησα τον όρο ακριβώς επειδή τα παραδείγματα που ανέφερα δείχνουν μονομερή υπεροχή. Ωστόσο είναι πιό σωστός ο όρος σου :)
 

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
Πολύ ενδιαφέρον θέμα άνοιξες κι έχει πολλά να ειπωθούν εδώ. Ένα σύντομο αρχικό σχόλιο από ‘μένα.

Σχεδόν σε όλα τα πλοία οι ναυτικοί είναι άντρες. Υποθέτω λοιπόν πως η λέξη "αύτανδρο" χρησιμοποιήθηκε αρχικά για να περιγράψει ναυάγια (με εμπορικά, πολεμικά πλοία) όπου οι άτυχοι επιβαίνοντες ήταν όντως μονάχα άντρες και αργότερα η λέξη θα άρχισε να χρησιμοποιείτε και για πλοία που μετέφεραν επιβάτες και άρα μεταξύ αυτών γυναίκες και παιδιά. Η λέξη όμως ήταν ήδη καθιερωμένη.

Υπάρχει πελώριο θέμα που ξεκίνησε, νομίζω, από τις ΗΠΑ για μια "πολιτικά ορθή" γλώσσα όπου εκεί πασχίζουν σήμερα να αντικαταστήσουν την παρουσία τής λέξης man με person και έτσι π.χ. ο fireman να γίνει fireperson. Μάλλον επέλεξαν να πνιγούν σε μια κουταλιά νερό. Πιστεύω πως όταν οι λέξεις μετατοπίζουν την σημασία τους δεν χρειάζεται να πανικοβαλλόμαστε να μεταβάλουμε και τις ίδιες. Άλλη είναι η οδός προς τον σεβασμό και την ισότητα.
 

Λορένα

Πολεμίστρια του Φωτός
Στα αγγλικα η λεξη γυναικα.. σαν συνθετικο της λεξης αντρας ειναι :ωιμέ:

wo-man
 
Δεν το είχα ψάξει ποτέ αυτό, αλλά όντως! Προέρχεται από το παλαιοαγγλικό wīfman, που σήμαινε "σύντροφος/σύζυγος του άνδρα". Από το στοιχείο wīf- προέρχεται η σύγχρονη λέξη wife "(θηλυκή) σύζυγος".
 

Χρυσηίδα

Κοινωνός
Για μένα ο γλωσσικός σεξισμός είναι δεδομένος. Δεν ξέρω αν στην αγγλική το φαινόμενο είναι πιο έντονο, δεν το νομίζω. Προσωπικά, ότι man σημαίνει άνθρωπος και ότι η λέξη «άνθρωπος» στα ελληνικά είναι γένους αρσενικού, την ίδια αίσθηση μου προκαλεί.

Με αφορμή κάποιο άλλο θέμα είχα σχολιάσει κάποιες λέξεις που αναφέρονται σε επαγγέλματα, όπως γιατρός, δικηγόρος, βουλευτής κλπ. που δεν αλλάζουν κατάληξη για το θηλυκό, με αποτέλεσμα τα «επίσημα» η γιατρός, η βουλευτής κλπ., και τα «ανεπίσημα» η γιατρίνα, η βουλευτίνα κλπ. Προφανώς είναι κατάλοιπο του παρελθόντος, τότε που δεν συναντούσες γυναίκες σ’ αυτά τα επαγγέλματα και μου κάνει πολύ σεξιστικό.

Κάτι άλλο. Χτυπάει το τηλέφωνο ή η πόρτα. Τι θα ρωτήσεις; «Ποιος είναι;
ή «Ποια είναι;» Εννοείται το πρώτο. Ακόμα κι αν έχεις ακούσει μια γυναικεία φωνή απ’ την άλλη άκρη της γραμμής και δεν την αναγνωρίζεις, σπανίως θα πεις «ποια είσαι;». Το «ποιος είναι;» έρχεται σαφώς πιο αβίαστα και φυσικά.

Αν το ψάξουμε, θα βρούμε ατέλειωτα παραδείγματα τέτοιου τύπου, που εκφράζουν την αυτονόητη καταφατική απάντηση στην ερώτηση αυτού του νηματίου.
 

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Το αρσενικο γενος καλως η κακως εχει καταλαβει τη θεση του ουδ-έτερου ;) με την εννοια οτι χρησιμοποιειται σε ουδετερες εκφρασεις (οπως το "ποιος ειναι")
 

Παραμυθού

Όμορφο Νιάτο
Η λέξη όμως ήταν ήδη καθιερωμένη.
Πιστεύω πως όταν οι λέξεις μετατοπίζουν την σημασία τους δεν χρειάζεται να πανικοβαλλόμαστε να μεταβάλουμε και τις ίδιες. Άλλη είναι η οδός προς τον σεβασμό και την ισότητα.
Έτσι ακριβώς το αντιλαμβάνομαι κι εγώ. Περισσότερο ως διαπίστωση έθεσα το θέμα (ή κι ως σπαζοκεφαλιά, να δούμε αν αντικαθίστανται οι όροι :) ). Ωστόσο το προσπερνώ, αποδεχόμενη οτι μέσα στις λέξεις μιας κοινωνίας, καθρεφτίζεται η πορεία της νοοτροπίας της.
 
Top