Τελείωσα το
Aurora του Kim Stanley Robinson.
Ας αναφέρω αρχικά πως όποια/ος θέλει να διαβάσει ένα πάρα πολύ καλό βιβλίο ΕΦ, κυκλοφορεί στο μεταμπούκ με ένα δεκάρικο.
Δυο λόγια για τη γνωριμία μου με τον συγγραφέα: τον γνώρισα από τη
χρυσή ακτή, ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία (όχι το καλύτερο που έχω διαβάσει, αλλά αγαπημένο για πολλούς άλλους λόγους). Στη χρυσή ακτή τον αγάπησα, επειδή υπήρχε υφέρπουσα μια μελαγχολία, μια νοσταλγία, την οποία πάντοτε έβρισκα πολύ γοητευτική και πολύ ανθρώπινη ως προς τον τρόπο που την έδωσε ο Robinson με φόντο ένα αρκετά φουτουριστικό περιβάλλον.
Στο Aurora δεν υπάρχει αυτό, παρά μόνο σε ελαχιστότατα σημεία. Οι αρετές βέβαια του βιβλίου είναι αλλού.
Καταρχάς, είναι πάρα πολύ πλούσιο σε νοήματα, ιδέες, φιλοσοφικά/ηθικά ζητήματα. Επίσης, είναι άρτιο σε ό,τι αφορά αστρονομικές πληροφορίες, διαστημικά ταξίδια, διατήρηση της ζωής και της βιοποικιλότητας στο διάστημα κλπ. Δεύτερον, η ιδέα πίσω από το βιβλίο είναι απλή: άποικοι ξεκινούν ένα διαστρικό ταξίδι προς ένα αστρικό σύστημα με προϋποθέσεις για τη διατήρηση ζωής. Το ταξίδι διαρκεί 4 γενιές. Η τελευταία γενιά (που πρωταγωνιστεί), φτάνει στο σύστημα. Τα πράγματα πάνε λίγο στραβά, γίνονται κάποια επεισόδια στο αστρόπλοιο και λαμβάνεται η απόφαση κάποιοι να μείνουν και να προσπαθήσουν, κάποιοι να επιστρέψουν στη γη. Μπορεί να φαίνεται σχετικά κοινότοπο όλο αυτό, αλλά δεν είναι επειδή: (α) τα προβλήματα/ζητηματα που ανακύπτουν καθόλη τη διάρκεια του ταξιδιού είναι και ηθικά, κοινωνικά, υπαρξιακά και οικολογικά. (β) το πρόβλημα που προκύπτει με την απόφαση κάποιοι να μείνουν και κάποιοι να επιστρέψουν στον μητρικό πλανήτη είναι επίσης ηθικά και υπαρξιακά και (γ) η επιστροφή στη γη (η περιγραφή της όλης διαδικασίας είναι τρομερή σε ό,τι αφορά τις μαθηματικές/αστρονομικές γνώσεις του Robinson) εγείρει εκ νέου αρκετά θεματάκια, κοινωνικά, ηθικά, υπαρξιακά.
Το ενδιαφέρον στην όλη υπόθεση (πιστεύω το ατού του βιβλίου) είναι ότι μεγάλο μέρος της αφήγησης γίνεται από την ΤΝ του αστρόπλοιου. Παρουσιάζει το ταξίδι σαν μια αφήγηση και, από τη θέση ενός εξωτερικού παρατηρητή παρακολουθεί τις ανθρώπινες αντιδράσεις, τις αποφάσεις, τα κίνητρα και τον αντίκτυπο όλων αυτών, προσπαθώντας να καταλάβει και να κατανοήσει όσο καλύτερα γίνεται το φορτίο του. Στην πορεία αυτής της αφήγησης τίθενται και όλα τα ερωτήματα (ηθικά, κοινωνικά, φιλοσοφικά, υπαρξιακά) από έναν εξωανθρώπινο παράγοντα και σε θαυμαστό βαθμό αποστασιοποίησης. Δηλαδή, κατάφερε ο Robinson να με κάνει να πιστέψω πως πράγματι μια ΤΝ ρωτά γιατί οι άνθρωποι συμπεριφέρονται και αντιδρούν έτσι όπως αντιδρούν.
Κατ'αυτόν τον τρόπο μου δόθηκε η αίσθηση πως η ιστορία καθαυτή των αστροταξιδευτών δεν έχει και τόση πολλή σημασία τελικά, όσο έχουν τα ερωτήματα και τα διλήμματα που θέτει το βιβλίο. Δεν τίθενται άμεσα, αλλά με κάποια υπαινικτικότητα, μέσα στα όρια της ιστορίας του αστρόπλοιου και των κατοίκων του. Ή κάποτε, σαν φυσική συνέπεια μιας κατάστασης ή μιας ανισορροπίας που παρατηρείται στο κλειστό οικοσύστημα που συντηρεί το αστρόπλοιο: τότε ανακύπτουν αντιδράσεις και μετριέται η ανθεκτικότητα και η στοχοπροσήλωση της αστροκοινότητας. Είναι σαν να περιγράφει ο Robinson τα αντανακλαστικά και τη ψυχοσύνθεση μιας μικροκοινωνίας (που στην πραγματικότητα μπορεί να θεωρηθεί και μακρο-κοινωνία) με όλα της τα θέματα -θετικά ή αρνητικά, απέναντι σε ένα υπαρξιακό ζήτημα που αφορά στην επιβίωση του ανθρώπινου είδους σε μικροσκοπικό και μακροσκοπικό επίπεδο. Στο μικροσκοπικό, με την επιβίωση των ατόμων και των ειδών (φυτικών και ζωικών) εντός του πλοίου. Στο μακροσκοπικό με την
ιδέα της εξάπλωσης προς τα άστρα και τις συνέπειες που μπορεί να έχει η
προσκόλληση σ'αυτή την ιδέα (είτε θετικές, είτε αρνητικές).
Προφανώς μ'άρεσε πααααρα πολύ.
