Πολυδούρη-Καρυωτάκης : μια ιστορία αγάπης

Η Μαρία Πολυδούρη ήταν ποιήτρια της νεορομαντικής σχολής και περισσότερο ''γνωστή'' για την σχέση της με τον Κ. Καρυωτάκη.
Και αφού λοιπόν εχουμε πει για τον Καρυωτάκη δεν γινεται να μην μιλησουμε
για την Πολυδούρη. Καθώς ειναι η αγαπημένη μου ποιήτρια θέλησα να σας αφηγηθώ την ιστορία αγάπης των δυο αυτών ανθρώπων!

Παρόλο που η σχεση τους κράτησε λίγο, επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την ποιήτρια. Μετά από λίγο καιρό ο Καρυωτάκης αφού έμαθε πως έπασχε απο σύφιλη θέλησε να χωρίσει με την Μαρία. Εκεινη του είπε να παντρευτούν χωρίς να κάνουν παιδιά όμως εκείνος δεν ήθελε. Έτσι η Μαρία θεώρησε πως δεν την αγαπούσε πια και προφασίστηκε την αρρώστια για να την εγκαταλήψει! Τελικά αφού χώρισαν εκείνη παντρεύτηκε με ένα δικηγόρο αλλά η καρδιά την ανήκε πάντα στον Τάκη!!! Έπειτα όταν έπασχε απο φυματίωση έμαθε πως ο Καρυωτάκης αυτοκτόνησε και μετά απο λίγο καιρό πέθανε και εκείνη... Έτσι λοιπόν κατέληξαν τα πράγματα με τον Τάκη και την Μαρία αφού ήταν καταδικασμένοι από την μοίρα τους να μην είναι μαζί!

Σε όποιον αρέσει αυτή η ιστορία και συγκινείται όπως κι εγώ θα πρότεινα να διαβάσει τα ''Άπαντα'' της Πολυδούρη στο οποίο η ποιήτρια παραθέτει το ημερολόγιό της και λέει για ποιον αλλον-τον Τάκη!! ένα απ' τα αγαπημένα μου σημεία είναι όταν λέει << η φτωχή καρδιά μου υπέφερε τόσο μαρτυρικά και έκλεε με δάκρυα σιγανά που κανείς δεν ήταν σε θέση να τα σκουπίσει>>

Παραθέτω και ένα ποίημα της:

Μη με βλέπετε που κλαίω

Ω, μη με βλέπετε που κλαίω
δεν έχω θλίψη στην ψυχή μου
Ό,τι είχα στη ζωή μου ωραίο
χάθηκε και είμαι μοναχή μου

Είναι η ζωη μου χωρίς χάρη
χωρίς χαρά και χωρίς λύπη.
Κι αν την ματιά δεν μου' χουν πάρει
ο λογισμός μου πάντα λείπει.

Με τις σκιές μαζί γυρίζω
η μοναξιά πλατιά με ζώνει.
Τους τόπους πια δεν τους γνωρίζω
νιώθω πυκνό να πέφτει χιόνι.

Τίποτε' δω δεν με πλανεύει
τίποτε κει δεν μ'οδηγάει.
Η σκέψη μου όλο και στενεύει,
ενώ η καρδιά μου όλο λυγάει.

Ω, μη με βλέπετε που κλαίω,
κάποια παλιά συνήθεια θα'ναι.
Τα μυστικά μου όλα σας τα λέω
τώρα πια που δε με μεθάνε...

Ελπίζω να μην μελαγχολήσατε πολυ!!
 
Last edited:
Ένα πολύ εύστοχο σχόλιο για την Πολυδούρη είναι αυτό που έκανε η Λιλή Ζωγράφου, η οποία επιμελήθηκε την έκδοση των Απάντων που μας πρότεινες, Ιωάννα :

"Κείνο που αξίζει στην Πολυδούρη, πολύ περισσότερο από την ποίησή της, είναι η στάση της και η συμπεριφορά της μέσα στη ζωή. Τη θεωρώ πολύ πιο σημαντική άνθρωπο-γυναίκα, από δημιουργό. Κι αυτός ο άνθρωπος πέθανε πολύ νέος, μόλις 28 χρονών. Την ώρα που όλη η συγκλονιστική προσωπικότητα που την κατοικούσε άρχιζε να μετουσιώνεται σε ουσία ζωής και τέχνη. Γι’ αυτό και ασχολήθηκα μαζί της".

Περισσότερα εδώ
 
Στο βιβλίο της "Κ.Καρυωτάκης-Μ.Πολυδούρη και η αρχή της αμφισβήτησης" η Λιλή Ζωγράφου λέει ότι το τετράστιχο "Ένα σπιτάκι απόμερο..." το έγραψε ο Καρυωτάκης για την Πολυδούρη ύστερα από μία επίσκεψη του στο σπίτι της,στο Μαρούσι.Το εν λόγω τετράστιχο εξόργισε την Πολυδούρη και,αν θυμάμαι καλά γιατί πάνε χρόνια που διάβασα το βιβλίο,δεν συναντήθηκαν ποτέ ξανά.
 
Ιωάννα , :ναι:
ένα από τα πιο όμορφα ποιήματα , της Μαρίας Πολυδούρη
που μελοποιήθηκε από τον Δημήτρη Παπαδημητρίου και ερμηνεύθηκε από την υπέροχη Ελευθερία Αρβανιτάκη!

Δεν τραγουδώ παρά γιατί μ’ αγάπησες
σε περασμένα χρόνια.
Και σε ήλιο, σε καλοκαιριού προμάντεμα
και σε βροχή, σε χιόνια,
δεν τραγουδώ παρά γιατί μ’ αγάπησες.

Μόνο γιατί με κράτησες στα χέρια σου
μια νύχτα και με φίλησες στο στόμα,
μόνο γι’ αυτό είμαι σαν κρίνο ολάνοιχτο
κι έχω ένα ρίγος στην ψυχή μου ακόμα,
μόνο γιατί με κράτησες στα χέρια σου.

Μόνο γιατί όπως πέρναγα με καμάρωσες
και στη ματιά σου να περνάει
είδα τη λυγερή σκιά μου ως όνειρο
να παίζει, να πονάει,
μόνο γιατί όπως πέρναγα με καμάρωσες.

Γιατί, μόνο γιατί σε `σεναν άρεσε
γι’ αυτό έμειν’ ωραίο το πέρασμά μου.
Σα να μ’ ακολουθούσες όπου πήγαινα
σα να περνούσες κάπου εκεί σιμά μου.
Μόνο γιατί σε `σεναν άρεσε.

Μόνο γιατί μ’ αγάπησες γεννήθηκα
γι’ αυτό η ζωή μου εδόθη.
Στην άχαρη ζωή την ανεκπλήρωτη
μένα η ζωή πληρώθη.
Μόνο γιατί μ’ αγάπησες γεννήθηκα.

Μονάχα για τη διαλεχτήν αγάπη σου
μου χάρισε η αυγή ρόδα στα χέρια.
Για να φωτίσω μια στιγμή το δρόμο σου
μου γέμισε τα μάτια η νύχτα αστέρια,
μονάχα για τη διαλεχτήν αγάπη σου.


https://www.youtube.com/watch?v=9IKwQiCevOs
 
Last edited:
Πριν από αρκετά χρόνια είχα πάρει από τον "Πάπυρο" με προσφορά ένα τόμο με τα "Άπαντα Καρυωτάκη - Πολυδούρη".Έξυπνη ιδέα να τα κυκλοφορήσουν μαζί,παρουσιάζουν μία ιδιότυπη ενότητα.Πέρα από την ουσία του ποιητικού τους έργου που είναι σημαντική (ο Καρυωτάκης είναι στους 3 πιο αγαπημένους μου),υπήρχε κάτι που μου έκανε μεγάλη εντύπωση. Διαβάζοντας τις βιογραφίες τους-σε συνδυασμό και με τα σίριαλ "Καρυωτάκης"- βλέπεις δύο νέους και ταλαντούχους ανθρώπους γεμάτους όρεξη για ζωή και δουλειά που θέλουν να προσφέρουν κι έχουν ικανότητες.Η συντηρητική ελληνική κοινωνία του Μεσοπολέμου αντί να τους αξιοποιήσει (τον Καρυωτάκη ως ανώτερο δημόσιο υπάλληλο με πολλές οργανωτικές δυνατότητες και την Πολυδούρη στην εκπαίδευση) τους σύνθλιψε και τους εξαφάνισε,επειδή ήταν και οι δύο διαφορετικοί.Η πορεία της ζωής τους κι ο άδικος και άδοξος θάνατος τους είναι ο καθρέπτης μίας διεφθαρμένης πολιτείας χωρίς ιδανικά.

Το "Γιατί μ'αγάπησες" και το "Ω,μη με βλέπετε που κλαίω" που ανάρτησαν οι φίλες παραπάνω είναι τα καλύτερα της,πιστεύω.Εγώ καταθέτω αυτό:

ΣΤΟΝ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗ

Οι νέοι που φτάσανε μαζί στο έρμο νησί,με σένα
κάποια βραδυά μετρήθηκαν κ'ηύραν εσύ να λείπεις
Τα μάτια τους κοιτάχτηκαν τότε,χωρίς κανένα
ρώτημα,μόνο εκίνησαν τις κεφαλές της λύπης

Νύχτες πολλές,θυμήθηκαν,από τη μόνωση σου
ένα σημείο από φωτιά τους έστελνες,γνωρίζαν
το θλιβερό χαιρέτισμα που φώταε της αβύσσου
τους δρόμους κι όλοι απόμεναν στον τόπο τους που ορίζαν.

Απόμειναν στην ίδια τους πικρία,κρεμασμένοι
έτσι μοιραία και θλιβερά στο "βράχο" του κινδύνου
Κι όταν πια τους χαιρέτησες,οι αιώνια απελπισμένοι
ψάλαν μαζί κάποια στροφή καθιερωμένου θρήνου.

Μα φτάνουν πάντα στο "νησί" τα νέα παιδιά ολοένα.
Στην άδεια θέση σου ζητούν της ζωής σου το ελεγείο.
Σου φέρνουνε στα μάτια τους δύο δάκρυα παρθένα
και της καινούργιας σου Εποχής το πλαστικό εκμαγείο
 
Ίσως η μόνη ποιήτρια που έχω διαβάσει (20 χρόνια πριν αγόρασα ένα βιβλιαράκι με εισαγωγή της Έλλης της Αλεξίου) - αυτό εδώ μου άρεσε πολύ.

Βράδυ

Καλώς το που ήρθε το άφωτο βραδάκι
έτσι απαλό σαν χάδι να μ’ αγγίξει
και τη σκέψη μου αγάλια να τραβήξει
στο σκοτεινό στ’ ατέλειωτο δρομάκι

Εκεί που όλες οι χαρές μου καρτερούνε
το πέρασμά μου εκείθε σιωπηλές
ωραίες ελκυστικές κι άπιαστες λες
του ονείρου τα χρυσά φτερά φορούνε

Καλώς το που ήρθε σαν την καλοσύνη
το κουρασμένο βλέμμα μου να σβήσει
και την ψυχή μου ελεύθερη ν’ αφήσει
να απλωθεί πέρα ως πέρα στη γαλήνη


[video=youtube;bCAOp6vbu2I]https://www.youtube.com/watch?v=bCAOp6vbu2I[/video]
 
Last edited:
Πριν από αρκετά χρόνια είχα πάρει από τον "Πάπυρο" με προσφορά ένα τόμο με τα "Άπαντα Καρυωτάκη - Πολυδούρη".Έξυπνη ιδέα να τα κυκλοφορήσουν μαζί,παρουσιάζουν μία ιδιότυπη ενότητα.Πέρα από την ουσία του ποιητικού τους έργου που είναι σημαντική (ο Καρυωτάκης είναι στους 3 πιο αγαπημένους μου),υπήρχε κάτι που μου έκανε μεγάλη εντύπωση. Διαβάζοντας τις βιογραφίες τους-σε συνδυασμό και με τα σίριαλ "Καρυωτάκης"- βλέπεις δύο νέους και ταλαντούχους ανθρώπους γεμάτους όρεξη για ζωή και δουλειά που θέλουν να προσφέρουν κι έχουν ικανότητες.Η συντηρητική ελληνική κοινωνία του Μεσοπολέμου αντί να τους αξιοποιήσει (τον Καρυωτάκη ως ανώτερο δημόσιο υπάλληλο με πολλές οργανωτικές δυνατότητες και την Πολυδούρη στην εκπαίδευση) τους σύνθλιψε και τους εξαφάνισε,επειδή ήταν και οι δύο διαφορετικοί.Η πορεία της ζωής τους κι ο άδικος και άδοξος θάνατος τους είναι ο καθρέπτης μίας διεφθαρμένης πολιτείας χωρίς ιδανικά.

Το "Γιατί μ'αγάπησες" και το "Ω,μη με βλέπετε που κλαίω" που ανάρτησαν οι φίλες παραπάνω είναι τα καλύτερα της,πιστεύω.Εγώ καταθέτω αυτό:

ΣΤΟΝ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗ

Οι νέοι που φτάσανε μαζί στο έρμο νησί,με σένα
κάποια βραδυά μετρήθηκαν κ'ηύραν εσύ να λείπεις
Τα μάτια τους κοιτάχτηκαν τότε,χωρίς κανένα
ρώτημα,μόνο εκίνησαν τις κεφαλές της λύπης

Νύχτες πολλές,θυμήθηκαν,από τη μόνωση σου
ένα σημείο από φωτιά τους έστελνες,γνωρίζαν
το θλιβερό χαιρέτισμα που φώταε της αβύσσου
τους δρόμους κι όλοι απόμεναν στον τόπο τους που ορίζαν.

Απόμειναν στην ίδια τους πικρία,κρεμασμένοι
έτσι μοιραία και θλιβερά στο "βράχο" του κινδύνου
Κι όταν πια τους χαιρέτησες,οι αιώνια απελπισμένοι
ψάλαν μαζί κάποια στροφή καθιερωμένου θρήνου.

Μα φτάνουν πάντα στο "νησί" τα νέα παιδιά ολοένα.
Στην άδεια θέση σου ζητούν της ζωής σου το ελεγείο.
Σου φέρνουνε στα μάτια τους δύο δάκρυα παρθένα
και της καινούργιας σου Εποχής το πλαστικό εκμαγείο
Ναι, Μπου Ραντλι :λυγμ:
Συμφωνώ με όσα λες .Κρατάω την έκφρασή σου : ΄΄παρουσιάζουν ...μια ιδιότυπη ενότητα΄΄
και παραθέτω την τελευταία στροφή από το ποίημά της:
''Σ΄ έναν νέο που αυτοκτόνησε ''

Είχε μια τέτοια απλότη και γαλήνη,
μια γελαστή μορφή ζωντανεμένη!
Όλος μια ευχαριστία σαν να `χε γίνει.
κι η αιτία του κακού σημαδεμένη

...ό,που διαγράφεται η αγάπη της για Εκείνον ,μα και η πίκρα της για το άδικο της ζωής...
 
Καλησπέρα Ακατάληπτε!
Η μελοποίηση από τον Νότη Μαυρουδη και η καθάρια φωνή της Σοφίας Βόσσου
πιστεύω μας μεταδίδουν μεγάλο μέρος από τη θλίψη της ποιήτριας
 
Καλησπέρα επίσης Αμαδρυάδα :)

μερικά ακόμη που μου άρεσαν τότε που τα πρωτοδιάβασα...

Είμαι το λουλούδι

Είμαι το λουλούδι που σιγά το τρώει το κρυφό σαράκι.
Δε με τυραννάει το άγριο κακοκαίρι, όπως τάλλα εμένα
και της χλωμιασμένης μου όψης δε μαδάνε ένα ένα τα φύλλα.
Οι καλές οι μοίρες κ' οι κακές καρτέρι κι αν μώχουν στημένα,
σάμπως πεταλούδες να με τριγυρνάνε νοιώθω ανατριχίλα.

Είμαι το λουλούδι που σιγά το τρώει το κρυφό σαράκι.
Γέννημα και θρέμμα στην ψυχή μου μέσα το κακό φωλιάζει.
Και ζωή και χάρος είμαι, απ' τη γελάστρα τύχη δεν προσμένω.
Αψηλό κι' ωραίο στήνω το κορμί μου κι' άλλο δε μου μοιάζει.
Όμως όταν δείξω τις πληγές μου στάστρα, θάμαι πεθαμένο.


Αχ, η καρδιά μου

Αχ, η καρδιά μου νοσταλγεί,
τώρα που φεύγει η μέρα,
το ροδινό ξημέρωμα,
τον ήλιο, τον αιθέρα.

Τα παιδικά χαμόγελα,
το κύμα που απαντούσε
στο φλοίσβημα της πρόσχαρης
φωνούλας μας που αχούσε.

Τη βάρκα που λικνίζοταν
στη μέθη μας του ονείρου,
το αβρό τραγούδι που έσμιγε
τη σιγαλιά του απείρου.

Τη χαραυγή που ρόδιζε
τα σεντεφένια πλάτια,
την πεθυμιά την άχραντη
στ’ αγγελικά μας μάτια.

Αχ, η καρδιά μου νοσταλγεί,
τώρα που η μέρα σβήνει,
της ομορφιάς το πέρασμα,
τη νιότη που μ’ αφήνει.


[video=youtube;kx5SN0y09HU]https://www.youtube.com/watch?v=kx5SN0y09HU[/video]

Όνειρο

Άνθη μάζευα για σένα
στο βουνό που τριγυρνούσα
χίλια αγκάθια το καθένα
κι' όπως τα 'σφιγγα πονούσα.

Να περάσεις καρτερούσα
στο βοριά τον παγωμένο
και το δώρο μου κρατούσα
με λαχτάρα φυλαγμένο.

Στη θερμή την αγκαλιά μου
όλα κοίταζα στα μάκρη
η λαχτάρα στην καρδιά μου
και στα μάτια μου το δάκρι.

Μεσ' στον πόθο μου δεν είδα
μαύρη η νύχτα να σιμώνει
κι έκλαψα χωρίς ελπίδα
που δε στα 'χα φέρει μόνη.


Το τελευταίο ποίημα είναι ανέκδοτο, γραμμένο στην Καλαμάτα το 1920.
 
Last edited:
Ένα επεισόδιο του σίριαλ "Καρυωτάκης" -2009,σκην. Τάσος Ψαρράς , πρωτ. Δημοσθένης Παπαδόπουλος, Μαρία Κίτσου

[video=youtube;xd2dNTLMFMI]https://www.youtube.com/watch?v=xd2dNTLMFMI[/video]

Στο Youtube υπάρχουν όλα τα επεισόδια (20).
 
Σαν πεθάνω

Θὰ πεθάνω μίαν αὐγούλα μελαγχολικὴ τοῦ Ἀπρίλη,
ὅταν ἀντικρὺ θἀνοίγη μέσ᾿ στὴ γάστρα μου δειλὰ
ἕνα ρόδο μία ζωούλα. Καὶ θὰ μοῦ κλειστοῦν τὰ χείλη
καὶ θὰ μοῦ κλειστοῦν τὰ μάτια μοναχά τους, σιωπηλά.

Θὰ πεθάνω μίαν αὐγούλα θλιβερὴ σὰν τὴν ζωή μου,
ποὺ ἡ δροσιά της, κόμποι δάκρι θὰ κυλάη πονετικὸ
στὸ ἅγιο χῶμα ποὺ μὲ ρόδα θὰ στολίζῃ τὴ γιορτή μου,
στὸ ἅγιο χῶμα ποὺ θὰ μοῦ εἶνε κρεβατάκι νεκρικό.

Ὅσα ἀγάπησα στὰ χρόνια τῆς ζωῆς μου θὰ σκορπίσουν
καὶ θἀφανιστοῦν μακριά μου, σύννεφα καλοκαιριοῦ.
Ὅσα μ᾿ ἀγαπῆσαν μόνο θἄρθουν νὰ μὲ χαιρετίσουν
καὶ χλωμὰ θὰ μὲ φιλοῦνε σὰν ἀχτίδες φεγγαριοῦ.

Θὰ πεθάνω μίαν αὐγούλα μελαγχολικὴ τοῦ Ἀπρίλη.
Ἡ στερνὴ πνοή μου θἄρθη νὰ στὸ πῆ καὶ τότε πιά,
ὅση σοῦ ἀπομένει ἀγάπη, θἆναι σὰ θαμπὸ καντύλι
φτωχὴ θύμηση στοῦ τάφου μου τὴν ἀπολησμονιά.

Το πιο πεσιμιστικό της ,ποίημα
Και έτσι ακριβώς έγινε,άφησε την τελευταία της πνοή ξημερώματα 29 Απριλίου 1930

https://www.youtube.com/watch?v=uVpygbd24lM
 
Top