Στρατής Μυριβήλης: "Η Παναγιά η γοργόνα"

Αριάδνη

Κοινωνός


Τίτλος βιβλίου: Η Παναγιά η γοργόναμκ
Συγγραφέας: Στρατής Μυριβήλης
'Ετος έκδοσης: 1948
ISBN : 9789600501797
Εκδότης: Εστία
Αριθμός σελίδων: 488


Υπόθεση: Πρόκειται για το τρίτο βιβλίο της τριλογίας του πολέμου του Στρατή Μυριβήλη, λογοτεχνικό εκπρόσωπο της περίφημης γενιάς του 30'/ τα άλλα δύο που προηγήθηκαν ήταν κατά σειρά η ζωή εν τάφω και η δασκάλα με τα χρυσά μάτια!
Τα βιβλία αυτά και τα τρία είναι αντιπολεμικές ελεγείες του καιρού τους, όμως στην'' Παναγιά'' το μεταφυσικό στοιχείο είναι πολύ ανώτερο και απίστευτα παρών σε κάθε σελίδα!
Η" Παναγιά η γοργόνα" αρχίζει κάπως μεταφυσικά: ένας περίεργος καπετάνιος φτάνει μια μέρα στην Συκαμιά Λέσβου , κανείς δεν γνωρίζει από που κρατά η σκούφια του και ούτε θα μάθει ποτέ/ ο εν λέγω καπετάνιος, Ηλίας ο Δεδές αγιογραφεί μια περίεργη εικόνα της Θεοτόκου για το ξωκλήσι λοιπόν της Παναγιάς στην Συκαμιά που δεν είναι βυζαντινό κτίσμα, μισή γυναίκα και μισή γοργόνα και μετά εξαφανίζεται, μόνη ανάμνηση από αυτόν για να ΄χουν να θυμούνται οι νησιώτες, τα περίεργα λόγια του και η παράξενη εικόνα που αφήνει πίσω του στα Ράχτα, δηλ. το μέρος που θεωρείτε πως πάτησε η παναγία κατά την επίσκεψη της στο νησί...
Μετά από λίγο αρχίζει η καταστροφή της Σμύρνης και πολλοί Ελληνες της Ανατολής έρχονται στην Μυτιλήνη, ξεριζωμένοι από τις πατρογονικές εστίες τους , μαζί με αυτούς και ο Βαρούχος, ένας ψαράς με την γυναίκα του, την Νερατζή, οι οποιοι έχουν ένα κοριτσάκι που θα τους πεθάνει από πνευμονία στα μικράτα του.
Μια μέρα ο Βαρούχος πηγαίνοντας προς την Χώρα να μιλήσει στον Δεσπότη θα βρεί στην βάρκα του ένα πεντάμορφο, ξανθό μωρό και άκληρος όπως είναι με την γυναίκα του θα υιοθετήσουν το κοριτσάκι, την Σμαραγδή και θα' ρθεί χαρά στο σπίτι ξανά. Το κοριτσάκι αυτό καθώς μεγαλώνει γίνεται μια πεντάμορφη, ξανθιά πρασινομάτα( εξ'ου και το όνομα Σμαραγδή) κοπέλα που ασκεί γοητεία σε κάθε αρσενικό αλλά και την ζήλεια κάθε θηλυκού! Η θειά-η Περμαχούλα, σχεδόν 100 χρονίτισσα μόνο γνωρίζει πως το κορίτσι αυτό είναι από άλλον κόσμο και πως δεν είναι γέννημα ανθρώπου η τόση ομορφιά και χάρη αλλά σιωπά καρτερικά...μόνο παρατηρεί τα στοιχεία...και τους μύθους γύρω από τις γοργόνες και συνδυάζει καταστάσεις. Όλοι οι άνδρες του νησιού καίγονται για την καλόκαρδη και νεραιδένια Σμαραγδή και κάποιοι το πληρώνουν με την ζωή τους γιατί η Σμαραγδή είναι απόμακρη, αντιπαθεί τους άνδρες και δεν μπορεί να νιώσει ερωτικά για κανέναν λόγω ενός κακού γεγονότος με τον πατριό της, σεξουαλικής κακοποίησης στα παιδικά της χρόνια. Ο Λάμπης , ο γιός του νονού της Σμαραγδής αγαπά την κοπέλα πιότερο...η Σμαραγδή σε κάθε βήμα θα νιώσει την πίκρα, την ορφάνεια, την ζήλεια των άλλων στο πρόσωπό της! Εχει όπως λένε την μοίρα και το ριζικό της γοργόνας που έλκει τους άνδρες αλλά η ίδια είναι απόμακρη και δεν φυλακίζεται. Η μοιρα της γοργόνας σφαλά τα μάτια των παλικαριών που την ερωτεύονται! Ολοι οι ανδρες εχουν την ιδια μοιρα καταληγουν στον πατο της θαλασσας. Την μοιρα αυτη εχουν οσοι ειναι γυρω απο την κοπελα ακομα και η θετη μανα της. Σερνει δυστυχια απο πισω , σημαδι που η γρια του Λαθιου καταλαβαινει μονο αυτη γιατι εχει ζησει θαυμαστα γεγονοτα στην ανατολη.
Σχόλια: Το εκκλησάκι αυτό υπάρχει στην Συκαμιά που είναι και η πατρίδα του ίδιου του συγγραφέα! Ένα δυνατό βιβλίο που θα σας ταξιδέψει με την μεταφυσική ματιά του!


Το μικρό πανέμορφο αυτό εκκλησάκι που βρίσκεται σκαρφαλωμένο σε ένα βράχο στο γραφικό ψαροχώρι Σκάλα Συκαμνιάς, στη Λέσβο. Πήρε το όνομα του από την ομώνυμη εικόνα που παρουσιάζει την Παναγία με ουρά γοργόνας!. Την έχει φιλοτεχνήσει άγνωστος λαϊκός ζωγράφος και θεωρείται η προστάτιδα των ψαράδων. Ο συγγραφές μας αφήνει με το ερώτημα στο τέλος για το ποια είναι η ταυτότητα της κοπέλας, δεν μας εξηγεί την γέννηση αλλά και το ποια είναι στα αλήθεια, ούτε η ίδια δεν ξέρει απλά αντιλαμβάνεται πως δεν είναι σαν τα άλλα κορίτσια του χωριού! Δεν ανήκει πουθενά τελικά παρά μόνο στην Παναγία!
 
Last edited:

Κουακέρος

Ευγενής Δαγεροτύπης
Είμαι από την Λέσβο,οπότε την τριλογία τη διάβασα στην εφηβεία μου.Με στιγμάτισε μπορώ να πω το «Η ζωή εν τάφω»,φοβερή γραφή και περιγραφές-το τελευταίο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του Μυριβήλη.
Στην παραλία δίπλα στο εκκλησάκι της φωτογραφίας ξεβράζονται κάθε μέρα πρόσφυγες,η Σκάλα Συκαμιάς είναι πολύ κοντά στη γείτονα.
 

Αριάδνη

Κοινωνός
Με άλλα λόγια το εκκλησάκι και τότε που ξετυλίγεται η ιστορία και τώρα γνωρίζει από το δράμα των προσφύγων
Φίλε μου η εικόνα της παναγίας της γοργόνας υπάρχει; είναι αυτή;

κάπου διάβασα για κάποιους που πήγαν και επισκέφτηκαν την σκάλα πως δεν υπήρξε ποτέ εικόνα παρα αγιογραφία της παναγίας -γοργόνας στον τοίχο( που και αυτή σήμερα δεν υπάρχει) και πως η ιστορία με τον αγιογραφο που παραθέτει στην αρχή του βιβλίου ο Μυριβήλης είναι αληθινή λίγο -πολύ όπως και η Σαπφώ η δασκάλα με τα χρυσά ματια ήταν υπαρκτό πρόσωπο!
 
Top