Συγκατάβαση για το σωστό

Παραμυθού

Όμορφο Νιάτο
Συνηθίζουμε να λέμε οτι μια ξένη λέξη που πέρασε στη γλώσσα μας, εδραιώνεται με τον καιρό και ηχεί απόλυτα φυσικά, ενσωματωμένη πλέον στο λεξιλόγιό μας. Την τεχνική ή επιστημονική ορολογία, την ψάχνουμε περισσότερο και μας προβληματίζει. Τα καθημερινά πράγματα ίσως τα προσπερνάμε, κυρίως όταν δεν κατέχουμε την ξένη γλώσσα προέλευσής τους.
Όταν αναφέρω πως θα μπω να κάνω ένα ντουσάκι (μιας και δεν μας βρίσκεται κάτι σε ch) με διορθώνουν επαναλαμβάνοντας διακριτικά: ντουζάκι.
Όταν ζητάω από τον πωλητή να μου δείξει κουβρ-λι, μου εξηγεί πως τα κουβερ-λι, είναι στον κάτω όροφο. Κι όταν ρωτάω την κοπέλα αν η μπουτονιέρα είναι πρόσθετη στη μπλούζα, μου εξηγεί πως μπορώ να αφαιρέσω τη μπουτουνιέρα όποτε θέλω.
Λίγα μόνο ανέφερα.
Έτσι το ακούμε-έτσι το επαναλαμβάνουμε ή δεν προσέχουμε τί ακούμε; Και σε τελευταία ανάλυση, μήπως κάνω λάθος που σκόπιμα τονίζω αυτό που ξέρω για σωστό;

Αλήθεια το ντους :) πώς είναι; Κατιονισμός; :)
 

Χρυσηίδα

Κοινωνός
Αυτό που μας περιγράφεις σαν "συγκατάβαση" συμβαίνει γιατί η περιορισμένη έκταση του φωνολογικού συστήματος της γλώσσας μας προκαλεί αυτές τις αλλοιώσεις. Αλλάζουμε τις ξένες λέξεις που έχουν ενσωματωθεί στα Ελληνικά για να τις φέρουμε στα μέτρα μας.
 

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Δεν εχει να κανει με ξενες λεξεις ουτε με σωστο-λαθος. Νομιζω το ιδιο πραγμα ισχυει με τις διαλέκτους. Πχ εχω ακουσει διαλεκτο του στυλ "έχεις παπούτσια;" και ο αλλος να απανταει "ναι εχω παπούτσα"
 

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
Φίλη Παραμυθού, :)
όλα τα παραδείγματα που ανάφερες αφορούν ξένες λέξεις. Όταν μια γλώσσα δανειστεί μια λέξη από μια άλλη γλώσσα, ενδεχομένως για να καλύψει ένα δικό της κενό, —αν και όχι απαραίτητα— η φωνητική και μορφολογική της προσαρμογή στην νέα γλώσσα αποτελεί την φυσική διαδικασία ένταξής της.

Έτσι, το παχύ σ θα αντικατασταθεί από το απλό και τίμιο ελληνικό σ, το παχύ ζ από το απλό και τίμιο ελληνικό ζ κοκ. Συμπλέγματα που δεν υπάρχουν στα Ελληνικά ενδέχεται με την σειρά τους να εξομαλυνθούν και φαντάζομαι πως αυτός π.χ. είναι ο λόγος που η Γεθσημανή έγινε Γεσθημανή.

Από εκεί και πέρα μπορεί η γλώσσα να προχωρήσει και να εντάξει την λέξη στο κλιτικό της σύστημα έτσι που τελικά η λέξη, πλήρως ενταγμένη, να μην φανερώνει πια την ξένη καταγωγή της και για παράδειγμα πόσοι μπορούν να διακρίνουν πως το γάντι μάς ήρθε κάποτε από τα Γαλλικά (gant) ;

Το παράξενο είναι όταν κάποιοι ομιλητές, μάλλον θέλοντας να επιδείξουν γλωσσομάθεια, προφέρουν μια ξένη λέξη ή κι ένα ξένο όνομα με ξενική προφορά κάνοντάς τα να ηχούν κάπως άκομψα και αστεία μέσα στον ελληνικό λόγο. Αυτή, και πάλι, είναι μια τάση των τελευταίων δεκαετιών και έτσι για παράδειγμα, ενώ την δεκαετία τού ογδόντα άκουγες αποκλειστικά μοντάζ, τελευταία ακούς μοντάž (δηλ. με παχύ ζήτα).

Πιστεύω πως αυτό καλό είναι να αποφεύγεται καθώς δεν πρέπει η γλώσσα να υποτάσσεται στις λέξεις αλλά οι λέξεις να υποτάσσονται στην στην γλώσσα.

Η τάση να φτιάχνουμε υποκοριστικά για τις άκλιτες λέξεις είναι μια πρώτη, υγιής προσπάθεια να τις εντάξουμε στο κλιτικό σύστημα τής γλώσσας μας κι έτσι το ντους που ανάφερες γίνεται το ντουσάκι, τα ντουσάκια κτλ.

Δεν τίθεται λοιπόν θέμα σωστού και λάθους παρά πρόκειται για μια φυσική διαδικασία ένταξης των ξένων λέξεων στο νέο τους περιβάλλον.
 
Top