Συνώνυμα - Αντώνυμα: Πανελλαδικές "Νεοελληνική Γλώσσα" 2017

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Φέτος δεν ζητήθηκαν στεγνά τα συνώνυμα παρά ενταγμένα μέσα στο κείμενο, πράγμα που δεν ήταν ξεκάθαρο σε προηγούμενες χρονιές και που επηρεάζει πολύ τις απαντήσεις. Διότι μια το συνώνυμο μιας λέξης είναι συχνά προς ένα μόνο μέρος του σημασιολογικού της φορτίου.

Βάζω πιο κάτω τις προτάσεις μου με μπλε έντονο κι όποιος θέλει συμπληρώνει.

Τα πιο προβληματικό για μένα ήταν το αλλοτριώνουν στα συνώνυμα.

Θέμα Β3.α
Να ξαναγράψετε τις ακόλουθες προτάσεις του κειμένου, αντικαθιστώντας τις υπογραμμισμένες λέξεις με άλλες συνώνυμες, χωρίς να αλλάζει το νόημα:
  • Η επιστήμη ως αέναος αγώνας του ανθρώπου.
  • η επιστήμη παραμένει προσηλωμένη στην κατάκτηση της γνώσης.
  • Η προώθηση των φυσικών επιστημών και η έκρηξη της τεχνολογίας [... ] εγείρουν απορίες.
  • το άγχος και η αγωνία αλλοτριώνουν [...] την πνευματική ολοκλήρωση των ανθρώπων.
  • κάθε επιστημονικό επίτευγμα [...] θα αποβεί [...] καταστρεπτικό.
⇓ οι προτάσεις μου ⇓

Να ξαναγράψετε τις ακόλουθες προτάσεις του κειμένου, αντικαθιστώντας τις υπογραμμισμένες λέξεις με άλλες συνώνυμες, χωρίς να αλλάζει το νόημα:
  • Η επιστήμη ως παντοτινός αγώνας του ανθρώπου.
  • η επιστήμη παραμένει συγκεντρωμένη στην κατάκτηση της γνώσης.
  • Η προώθηση των φυσικών επιστημών και η έκρηξη της τεχνολογίας [... ] δημιουργούν απορίες.
  • το άγχος και η αγωνία απομακρύνουν [...] την πνευματική ολοκλήρωση των ανθρώπων.
    Ένα σχόλιο εδώ: γενικότερα αλλοτρίωση είναι η αποξένωση κι αλλότριο είναι το ξένο, το όχι δικό μας. Παρόλα αυτά δεν είμαι ευχαριστημένος ούτε με το απομακρύνουν, ούτε με το αποξενώνουν εδώ από την άποψη πως προσωπικά θα ήθελα και άλλη σύνταξη, π.χ.: απομακρύνουν τον άνθρωπο από την πνευματική του ολοκλήρωση. Δεν μπορώ όμως να σκεφτώ κάποια καλύτερη λύση, αφήνοντας την πρόταση ως έχει.
  • κάθε επιστημονικό επίτευγμα [...] θα αποβεί [...] ζημιογόνο.

Στο ακόλουθο θέμα με τα αντώνυμα βάζω κι ένα μέρος της πρότασης του κειμένου στην οποία απαντά η λέξη, για να διευκολύνω εδώ.

Θέμα Β3.β
Να δώσετε τα αντώνυμα των παρακάτω υπογραμμισμένων λέξεων του κειμένου:
  • συγκεκριμένο (…αντικατοπτρίζει το συγκεκριμένο πνευματικό και ηθικό της επίπεδο.) ⇐ γενικότερο (και όχι αφηρημένο)
  • βελτίωσε (…η τεχνολογία, που βελτίωσε σημαντικά τις συνθήκες της ζωής μας…) ⇐ χειροτέρεψε
  • ευθύνη (Ο επιστήμονας βαρύνεται με πολύμορφη ευθύνη για τη γνώση…) ⇐ ανευθυνότητα
  • υλική (…όχι μόνο ως γνωστική ή υλική κατάκτηση…) ⇐ πνευματική (να σημειώσω πως και το γνωστική είναι κατά κάποιον τρόπο αντώνυμο του υλική και τα δύο δίνονται σε αντιδιαστολή το ένα προς το άλλο)
  • ελευθερία (…στη συνειδητή ελευθερία του επιστήμονα…) ⇐ ανελευθερία/σκλαβιά/δεσμά
 

Ίζι

Κυρά των Σκιών
Συνώνυμα

Αέναος - Διηνεκής
Προσηλωμένη - Αφοσιωμένη
Εγείρουν - Γεννούν / Προκαλούν
Αλλοτριώνουν - Χμ. Με τη σημασία της λέξης στην πρόταση αυτή θα έλεγα "περιορίζουν", "παρεμποδίζουν" ή "φρενάρουν". Αυτές οι λέξεις μού φαίνονται πολύ σωστότερες απ' το "αλλοτριώνουν" στο πλαίσιο αυτό.
Καταστρεπτικό - Βλαβερό / Επιβλαβές / Μοιραίο


Αντώνυμα

Συγκεκριμένο - Στην πρόταση αυτή ταιριάζει είτε το "γενικότερο" που είπε ο Φαροφύλακας είτε το "γενικό". Εκτός πλαισίου πάει και το "ασαφές".
Βελτίωσε - Επιδείνωσε
Ευθύνη - Προβληματικό κι αυτό, νομίζω. Το αντώνυμο της "ανευθυνότητας" είναι η "υπευθυνότητα" που έχει άλλη έννοια απ' την "ευθύνη". Εδώ το αντίθετο είναι η "απουσία/έλλειψη ευθυνών" και όχι η αδυναμία να ανταποκριθεί κανείς στις ευθύνες του (ανευθυνότητα). Κατά τη γνώμη μου είναι λάθος η ερώτηση.
Υλική - Άυλη
 

Αμάντα

Όμορφο Νιάτο
Συνώνυμα: αδιάκοπος, αφοσιωμένη, προκαλούν, διαφθείρουν, ολέθριο.

Αντώνυμα: αόριστο, επιδείνωσε, δικαίωμα -ή ανευθυνότητα, αναλόγως, συμφωνώ με την Ίζι πως η χρήση εδώ είναι λανθασμένη-, πνευματική, υποδούλωση.

Ωραία ήταν τα θέματα φέτος. Όχι τόσο απλά όσο πέρσι, αλλά βατά.
 
Top