Τα ευκόλως ( ; ) εννοούμενα

Πολύ συχνό φαινόμενο είναι η παράλειψη λέξεων σε εκφράσεις και προσφωνήσεις: όλοι έχουμε ακούσει το πεπαλαιωμένο πλέον «κύριε γενικέ» (όπου η παραλειπόμενη λέξη είναι μάλλον διευθυντής), την «αρχή της δεδηλωμένης» του Τρικούπη (δεδηλωμένης πλειοψηφίας), και πολλά άλλα που αυτή τη στιγμή μου διαφεύγουν. Όσοι θυμηθείτε, παρακαλώ συμπληρώστε το νημάτιο και με άλλες (εκ)φράσεις για να συζητούμε και τις λέξεις που κάθε φορά λείπουν.

Πάντα όμως μ' απασχολούσαν κάποιες εκφράσεις όπου η παραλειπόμενη λέξη είναι ένα άλυτο μυστήριο. Παραδείγματα:
«Μου τη σπας» λέμε σε κάποιον που μας εκνευρίζει. Ποιά όμως μας σπάει; Την υπομονή;
«Πήγα και της την έπεσα». Ποιά ακριβώς της έπεσα; (Αφήστε που το πέφτω δεν παίρνει αντικείμενο, αλλά στους ιδιωματισμούς όλα μπορούν να συμβούν)
«Μου τη δίνει (π.χ. αυτό το τραγούδι)». Κι εννοώ «μ' εκνευρίζει», κι όχι «μ' αρέσει πολύ». Μου δίνει ποιά όμως το τραγούδι;
«Πώς μου τη βγαίνεις έτσι ρε φιλάρα;» Ποιά όμως μου βγαίνεις;

Πιθανόν να έχουν παραλειφθεί λέξεις που θεωρούνται χυδαίες, αλλά εξακολουθώ να αναρωτιέμαι: ποιές ακριβώς;* Εσείς έχετε αναρωτηθεί ποιές λέξεις λείπουν στις συγκεκριμένες φράσεις, και σε άλλες παρεμφερείς;


* Νομίζω ότι μπορούμε να γράψουμε τις απαγορευμένες λέξεις με αστεράκια στη θέση κάποιων γραμμάτων. Όχι όμως και σε στυλ κρεμάλας, π.χ. φ*********, διότι πάμε από αίνιγμα σε αίνιγμα! :)
 
Last edited:

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
Δεν ξέρω γιατί όμως έχω την αίσθηση πως όλες αυτές οι εκφράσεις με αυτό το την (μου την δίνει/μου την είπε κτλ.) είναι γαλλισμοί. Κάπου το διάβασα κάποτε; δεν θυμάμαι. Μπορεί να κάνω και λάθος.

Σε αυτήν την περίπτωση πάντως, δεν παραλείπεται λέξη.
 
Δεν βλέπω όμως γιατί σε αυτές τις εκφράσεις, αν είναι γαλλισμοί, δεν παραλείπεται λέξη.

Εξετάζοντας πάντως το μίνι λεξικό του Τιπούκειτου, στο λήμμα Μύτη βλέπω τη γαλλόφερτη έκφραση «Ο τάδε μού μπαίνει στη μύτη» (αν και το γαλλικό πρωτότυπο λέει avoir quelqu’un dans le nez, δηλαδή έχω κάποιον στη μύτη [μου], αλλά η έκφραση άλλαξε ελαφρώς).
Φαντάζομαι ότι το «μου μπαίνει στη μύτη» έγινε εύκολα «μου τη μπαίνει», και ίσως αργότερα μεταλλάχτηκε σκωπτικά σε «μου τη βγαίνει». Υποθέσεις όλα αυτά, εννοείται.

Άλλη έκφραση λοιπόν, αυτή που ανέφερες Φάρε: «τη λέω σε κάποιον». Πάλι αυτό το μυστηριώδες θηλυκό...
 
Last edited:

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
έχει πολλές.. πιστεύω πως το θέμα κάπου/κάπως ξεκίνησε και έπειτα οι διάφορες υπόλοιπες φράσεις συμπαρασύρθηκαν.

Τη βαβαμε; Πού τονίζεται και τί σημαίνει;;; :χμ:
τυπογραφικό; την βάψαμε...
 
Α ναι μωρέ, τη βάψαμε... Δεν πήγε το μυαλό μου. Επίσης τη γ*μ*σαμε και, ακόμα «χειρότερο», την π**τσίσαμε.

Για να δω, θα μου την πει ο Φάρος για το υβρεολόγιό μου; :)) Μην ξεχνάμε όμως ότι συζητάμε νηφάλια για υπαρκτά, καθημερινά γλωσσικά φαινόμενα, οπότε θεωρώ δεν τίθεται ζήτημα χυδαιότητας.

Άλλο: Πώς την είδες ρε μεγάλε; Ποιάν άραγε;..
Μας τα 'πρηξες! Ευνόητο εδώ το τί λείπει. Κατά μία άποψη, η έκφραση μιλάει για τα συκώτια - δεν αποκλείεται όμως αυτό να είναι ευπρεπισμός.
 
Last edited:

Μας τα 'πρηξες! Ευνόητο εδώ το τί λείπει. Κατά μία άποψη, η έκφραση μιλάει για τα συκώτια -
Για τα συκώτια;;; :ααργκ:
Ναι, ίσως! Γι' αυτό, δηλαδή, το χρησιμοποιούμε κι εμείς τα κοριτσάκια .....

Το πιο συνηθισμένο δεν είπατε : την πατήσαμε ( τη μπανανόφλουδα; )
 

Λορένα

Πολεμίστρια του Φωτός
Μικρη σε ταξιδια στην ταξιδια στην Αθηνα, ακουγα συνεχως την εκφραση : Να την κάνουμε.

Τι να κανετε βρε παιδια; ηταν η μονιμη απορια μου. (στον τοπο μου δεν το λεμε αυτο. καταλαβαινα αλλα γι' αλλα :)))))
Τελικα καταλαβα, πως εννοουσαν : να φυγουμε (κοινως το διαλυουμε).

Η απορια παντως παραμενει : τι να κανουμε, και σε ποια; αφου σπιτι δεν θα παμε;
 

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
Άλλο: Πώς την είδες ρε μεγάλε; Ποιάν άραγε;..
Μα αυτό λέμε.. στην περίπτωση αυτών των εκφράσεων (με το την) δεν παραλείπεται λέξη και μήτε υπονοείται. Είναι απλά ένα εκφραστικό σχήμα.

Στην περίπτωση βέβαια του μας τα έπρηξες, ή μας τα έκανες να! εκεί όντως παραλείπεται λέξη καθώς είναι προφανής η αναφορά στα ανδρικά... μπαλάκια. :χαχα:
 

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Μιας και λεμε για το μυστηριώδες θηλυκό... "ποιά" (πλ. ουδ.) ακριβώς παίρνουμε στο κρανίο;
 
Μα αυτό λέμε.. στην περίπτωση αυτών των εκφράσεων (με το την) δεν παραλείπεται λέξη και μήτε υπονοείται. Είναι απλά ένα εκφραστικό σχήμα.
Κι όμως φίλε Φάρε, όλα έχουν μια αρχή. Δεν ξεπήδησε από το πουθενά αυτό. Ναι, μπορεί σήμερα να είναι εκφραστικό σχήμα αλλά μ' ενδιαφέρει πάρα πολύ να μάθω κάποτε τί έκρυβε αυτό το την.* Έστω και στα Γαλλικά, αν όντως προέρχεται απ' αυτή τη γλώσσα.

* Μου θυμίζει τη διαφωνία που είχαμε πριν μήνες για το αγγλικό 's, που επέμενα για την προέλευσή του από την αγγλοσαξονική γενική πτώση, ακόμα κι αν σήμερα είναι μόριο ή επίθημα (κι όχι πτωτική κατάληξη).
 
Last edited:

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
μα δεν διαφωνούμε.. αυτό είπα και πιο πάνω. Σε κάποια έκφραση αρχικά ενδέχεται να αναφερόταν σε ένα όνομα. Έπειτα όμως συμπαρασύρθηκαν κι άλλες εκφράσεις όπου εκεί το πιο πιθανό είναι πως δεν αντικαθιστά πραγματικά κάποια λέξη.
 
Α, ΟΚ, αφού δεν μιλούσες και για την προέλευση, σύμφωνοι. Απλώς δεν με κάλυπτε η εξήγησή σου όπως τη διάβασα. Και η ετυμολογική μου δίψα δεν σβήνει αν δεν πάρει μία ικανοποιητική απάντηση σ' ένα ζήτημα.* :)) Ρώτησα και τον Τιπούκειτο, στο ιστολόγιό του, μήπως ξέρει κάτι παραπάνω για να μας διαφωτίσει.

Άλλα:
Το σκάω = διαφεύγω, δραπετεύω, ξεφεύγω.
Τη σκάω σε κάποιον = τον ξεγελώ/εξαπατώ κάποιον.


* Στο Πανεπιστήμιο, για παράδειγμα, όταν παρακολουθούσα Γαλλικά (γνωρίζοντας ήδη τα Λατινικά του Λυκείου), είχα φαγωθεί να μάθω τί στο καλό είναι κι από πού προέρχεται αυτό το on, σε φράσεις όπως on va? = «πάμε;». Όλοι μου έλεγαν «τίποτε δεν είναι, μία αντωνυμία που αντικαθιστά το "εμείς"» και λοιπά παρόμοια. Τελικά αγόρασα το λεξικό Le petit Robert που έχει κι ετυμολογίες, είδα ότι είναι από το λατινικό homo, κατάλαβα τη λογική του σχήματος, και ησύχασα! :)))
 
Last edited:
Λέμε και: Σου φεξε, για να δηλώσουμε ότι σου συνέβη κάτι καλό, ή και ειρωνικά για να δηλώσουμε ακριβώς το αντίθετο.
 
Συμφωνω με το Φαροφυλακα.. κι εγω θεωρω οτι δεν παραλειπεται καποια λεξη -ισως γιατι δε μπορω να βρω καποιο νοημα- αλλα ετσι απλως δημιουργηθηκε αυτη η φραση κ επικρατησε στην αργκο.



Επειτα, σημερα διατυπωθηκε η εξης φραση σ εναν διαλογο:

-Τρεχα ρε!
-Περιμενε ρε.. θα φαω κανενα μπιστο με τη σαγιοναρα!


και μετα ακολουθησε ο εξης σχολιασμος:

-Οταν λεω αυτη τη φραση, ολοι με κοιτανε περιεργα και ρωτανε τι εννοω!



Επομενως, μου δημιουργειται το παρακατω ερωτημα.. αυτη τη φραση την εχετε ξανακουσει;; Και αν ναι, ξερετε τι σημαινει;



ΥΓ. Γλωσσολαγνε, ομολογω πως δεν εχω ξανασυναντησει ατομο με τοση μεγαλη "φαγουρα" (ελπιζω να μην παρεξηγηθει η λεξη που επελεξα! :) ) να βρει οπωσδηποτε απο που προερχεται η λεξη ή η φραση που του κολλησε στο μυαλο και να μην ικανοποιειται απο απλες και χωρις αναλυση απαντησεις! Ισως να φαινεται κουραστικο και ψυχοφθορο αλλα βλεπω οτι σιγουρα αποζημιωνεται αυτη σου η περιεργεια! :)
 
ΥΓ. Γλωσσολαγνε, ομολογω πως δεν εχω ξανασυναντησει ατομο με τοση μεγαλη "φαγουρα" (ελπιζω να μην παρεξηγηθει η λεξη που επελεξα! :) ) να βρει οπωσδηποτε απο που προερχεται η λεξη ή η φραση που του κολλησε στο μυαλο και να μην ικανοποιειται απο απλες και χωρις αναλυση απαντησεις! Ισως να φαινεται κουραστικο και ψυχοφθορο αλλα βλεπω οτι σιγουρα αποζημιωνεται αυτη σου η περιεργεια! :)
Η λέξη "φαγούρα" είναι πολύ άτονη για να περιγράψει τη λόξα που έχω... Πώς να το παρεξηγήσω λοιπόν; :))) Αλλά εντάξει, δεν το κάνω και ανατολικό ζήτημα. Ούτε κουραστικό είναι ούτε ψυχοφθόρο. Η ζωή συνεχίζεται και χωρίς την τάδε ετυμολογία (διότι πάντα υπάρχει μία δείνα που θα ανακαλυπτω) :)

Βλέπετε λοιπόν ότι το παρωνύμιό μου δεν το έχω επιλέξει για πλάκα!
 
Last edited:
Top