Τζον Στάινμπεκ (John Steinbeck) : "Ο Δρόμος με τις Φάμπρικες"

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης


Τίτλος: Ο Δρόμος με τις Φάμπρικες
Τίτλος Πρωτότυπου: Cannery Row
Συγγραφέας: Τζων Στάινμπεκ (John Steinbeck)
Μετάφραση: Κοσμάς Πολίτης
Εκδόσεις: Γράμματα
Έτος Έκδοσης: 1983
Πρώτη Εκδοση: 1945, Αγγλικά
ISBN: 960-329-028-9


Διάβασα τον "Δρόμο με τις Φάμπρικες" (Cannery Row, 1945) τού Τζων Στάινμπεκ (John Steinbeck) Πρόκειται για ένα συμπαθητικό βιβλίο αν και μετά το άτσαλο "Θα Φτύσω στους Τάφους σας" τού Βιαν φαντάζομαι πως ό,τι και να διαβάσεις, που να είναι στοιχειωδώς λογοτεχνικό, φαντάζει υπέροχο.

Με έκπληξη διαπίστωσα πως κάποτε μάλλον διάβασα την αρχή τού βιβλίου γιατί μια δυο χαρακτηριστικές σκηνές τις θυμόμουν καλά. Μία είναι εκείνη όπου ο Γουίλιαμ έχει τις μαύρες του επειδή νιώθει ανεπιθύμητος από όλους: από τα παιδιά στην αλάνα, από την Ντόρα, από την Εύα. Μάλλον πήρε τα λόγια τους λίγο πιο σοβαρά απ' ότι θα έπρεπε, όμως τα πήρε, και κάθε φορά που απείλησε πως θα αυτοκτονήσει κανείς δεν τον πήρε σοβαρά: "Και δεν πας να κόψεις το λαιμό σου!" τού είπε η Ντόρα. Έτσι πικραμένος πάει στον μάγειρα τον Γραικό:

– Γεια σου, Κιτς! τού κάνει. Πώς τα πας;
Οι μπριζόλες τσιτσιρίζανε μες στο τηγάνι.
– Κι εγώ δεν ξέρω, Λούη, αποκρίθηκε ο Γουίλιαμ. Είναι φορές που το συλλογιέμαι πως το καλύτερο που έχω να κάμω είναι τούτο, χραπ! – και πέρασε το δάχτυλό του πάνω στο λαρύγγι.
Ο Γραιός ακούμπησε το σουβλί πάνω στο τζάκι κι ανασκούμπωσε τα μανίκια του ακόμα πιο ψηλά.
– Κιτς, θες να σου πω καθαρά τί σκέφτομαι; Σκέφτομαι πως όποιος μιλά γι' αυτοκτονία, δεν το κάνει.
Ο Γουίλιαμ άπλωσε το χέρι του και πήρε το σουβλί. Βύθισε τη ματιά του μέσα στα μαύρα μάτια τού Γραικού και είδες πως δεν τον πίστευε και πως τον διασκεδάζανε τα λόγια του. Μα σιγά σιγά τα μάτια τού Γραικού θολώσαν κι ανησύχησαν. Ο Γοίλιαμ είδε την αλλαγή, πως τώρα πίστευε ο Γραικός πως είναι άξιος να το κάμει, πως είναι αποφασισμένος να το κάμει. Και μόλις το 'δε αυτό μέσα στα μάτια τού Γραικού, κατάλαβε πως ήτανε πια υποχρεωμένος να το κάμει. Τί θλιβερό να 'ναι υποχρεωμένος να κάμει μια χειρονομία που τώρα πια φαινόταν τόσο αταίριαστη! Σήκωσε το χέρι του που κρατούσε το σουβλί και χτυπήθηκε κατάστηθα. Τί εύκολα που τρυπήθηκε η καρδιά πέρα και πέρα!

Ο Στάινμπεκ λοιπόν μάς παρουσιάζει μιαν άλλη Αμερική, μια Αμερική λαϊκή, με φτώχια και αλάνες που μοιάζει πολύ οικεία, σχεδόν δικιά μας έτσι όπως φέρνει στο μυαλό την φτωχολογιά τής μεταπολεμικής Ελλάδας που την ακούσαμε σε ιστορίες απ' τους γονείς και την είδαμε κλεφτά σε Ελληνικές ταινίες.

Στον Δρόμο με τις Φάμπρικες υπάρχουν άνθρωποι δίχως σπίτι που βολεύονται όπως και όπου βρουν κι άλλος κοιμάται σε βάρκα, ένα ζευγάρι μέσα σ' ένα μεγάλο βιομηχανικό καζάνι κι άλλοι μέσ' σε μεγάλους σωλήνες που αντηχούν τα ροχαλητά τους.

Για παράδειγμα:
Το 1935, ο κύριος και η κυρία Σαμ Μάλοου μετακομίσανε μές στο καζάνι. Το διαμέρισμα ήταν ευρύχωρο και προφυλαγμένο. Η αλήθεια είναι πως για να μπει κανένας έπρεπε να συρθεί με την κοιλιά, μια κι έμπαινε όμως χωρούσε να σταθεί ορθός καταμεσής και ήταν πολύ όμορφα εκεί μέσα, ζεστά και δίχως υγρασία. Φέρανε κι ένα στρώμα, το ζορίσανε για να περάσει απ' την πορτούλα, κι έτσι εγκαταστάθηκαν για καλά. Ο κύριος Μάλοου ένιωθε πολύ ευτυχισμένος με την καινούρια κατοικία, το ίδιο και η κυρία Μάλοου για κάμποσο καιρό.​
Η σημασία που βλέπεις να δίνουν οι άνθρωποι αυτοί στην υποτυπώδη στέγη τους κι η χαρά τους γι' αυτήν μου έφερε στον νου εκείνο το ηλικιωμένο ζευγάρι στην ελληνική ταινία τα "Κόκκινα Φανάρια" που συζητά για την παράγκα που θα στήσει με υλικά από σκουπίδια σαν ένα όνειρο ζωής (δείτε εδώ, από το τέταρτο λεπτό κι έπειτα)!

Η μετάφραση τού Κοσμά Πολίτη καλή και με μια πιο δημοτική χροιά που ίσως ταίριαξε σ' αυτό το βιβλίο. Το λεξιλόγιο είναι σχεδόν ιδιωματικό με ζούδι για ζουζούνι, γκοβέρνο για κυβέρνηση, τρόγυρα για τριγύρω, ώσαμε για ίσαμε, μπενζίνα για βενζίνη, Γραικός αντί για Έλληνας, κι επίσης: η πρόοδο, η περίοδο, η επέτειο! Ευχάριστη έκπληξη ο πατινίστας με την ελληνική κατάληξη αντί για πατινέρ! Επίσης μου άρεσε που σε κάποια ονόματα σε /ι/ διαλέγει να βάλει ήτα (π.χ. Έντη) πράγμα που γενικώς δεν συνηθίζεται αλλά προσωπικά το ακολουθώ σαν ομαλότερη ορθογραφία, καθώς κι ότι γράφει Γεωργία την πολιτεία Τζώρτζια.
:)))
 
Last edited by a moderator:

Αριάδνη

Όμορφο Νιάτο
Ενας γειτονας πολυδιαβασμένος μου έλεγε πάντα οτι το βιβλίο αυτό του μεγάλου Τζων Σταινμπεκ ειναι αριστουργημα, το καλύτερο του από κάθε άποψη! υπάρχει στην βιβλιοθήκη αλλα δεν το έχω πάρει! εχω διαβασει τα 'σταφύλια της οργής', εχω δει στην τηλεοραση την ταινια 'ανατολικά της Εδεμ' που την διασκευασε ο Ελιαν Καζαν για τον κινηματογράφο και εχω καταλάβει την θεματολογία του!

μαλλον αφορά την αιωνια ταξική πάλη και τον αγώνα των εργατών κατα διεφθαρμένων αφεντικών που τους καταπιεζουν! παραθετω αυτο το απόσπασμα απο τα σταφυλια της οργης 'Κι η Αμερική , μη νομίζεις πως ειναι και τοσο μεγάλη. Δεν υπάρχει χώρος για μένα και για σένα, για τους ομοιους μου και για τους ομοιους σου, δεν χωράνε μαζί πλούσιοι και φτωχοί στην ίδια χώρα, δε χωράνε κλέφτες και τίμιοι άνθρωποι μαζί, ουτε η πείνα μαζί με το πάχος'! θα διαβασω και τον δρομο με τις φαμπρικες αλλα πιστευω οτι ο Σταινμπεκ ανήκει στους συγγραφεις που ασχολήθηκαν και περιεγραψαν την κοινωνική αδικία, μαζί με τον Καφκα ισως ειναι και οι πιο γνωστοί! οι δικές σας απόψεις!
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Προσωπικά δεν θα το ονόμαζα αριστούργημα, είναι απλά ένα καλό βιβλίο. :)

Δεν έχω διαβάσει ακόμα "τα Σταφύλια τής Οργής", πάντως το συγκεκριμένο βιβλίο (ο Δρόμος...) δεν πραγματεύεται την κοινωνική αδικία, απλά περιγράφει μια φτωχογειτονιά με τον κόσμο της.

Όσο για τον Κάφκα που αναφέρεις, μου κάνει εντύπωση το σχόλιό σου. O Κάφκα δεν πραγματεύεται πουθενά στο έργο του την κοινωνική αδικία! Η οπτική του μάλιστα είναι πάντα σε σχέση με το άτομο και ποτέ με την κοινωνία. Ένα άτομο εγκλωβισμένο σε ένα δύσκαμπτο σύστημα ενοχής πέρα από το όποιο δίκιο.
 

Αριάδνη

Όμορφο Νιάτο
Απο Καφκα εχω διαβασει την Δικη, ναι ενα ατομο περιμενει να γινει η δικη του χωρις να γνωριζει το ποτε και κυριως τι εχει διαπράξει, εγκλωβισμένο σε ενα δυσκαμπτο δικαικο συστημα με απρόσωπους λειτουργους, ψαχνει στους δαιδαλώδεις κρατικους μηχανισμους να βρει το δικιο του και άλλοι πριν απο αυτον, εχει ακουσει να εκτελειται η καταδικη τους χωρις και εκεινοι να γνωριζουν τι εχουν κάνει ! τελικα στο τελος καταδικάζεται, χωρις να του απαγγελεται κατηγορια, περιεργο μυθιστόρημα! αλλα πως θα τον ονομάζαμε τον Καφκα, σαν πολιτικοποιημένο συγγραφεα; αν το δικαστικο συστημα ειναι ετσι την κοινωνικη ανελγησια δεν καταγγελει! με το θεμα εχει ασχοληθει και ο Ντικενς κάτω απο αλλο πρίσμα στον ζοφερο οικο, την ανάλγητη, απροσωπη δικαστικη εξουσια και γραφειοκρατια καταγγελει!
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
αλλα πως θα τον ονομάζαμε τον Καφκα, σαν πολιτικοποιημένο συγγραφεα; αν το δικαστικο συστημα ειναι ετσι την κοινωνικη ανελγησια δεν καταγγελει!
Ο Κάφκα δεν είναι πολιτικοποιημένος συγγραφέας, δεν προκύπτει πουθενά κάτι τέτοιο ούτε μέσα στην λογοτεχνία του ούτε έξω από αυτήν. Μήτε κι ο λόγος του είναι καταγγελτικός. Πολύ σωστά χαρακτήρισες την Δίκη ένα "περίεργο" μυθιστόρημα όπως άλλωστε "περίεργο" ή μάλλον "ιδιαίτερο" είναι όλο το ύφος και το έργο τού Κάφκα. Πιστεύω πως ο Κάφκα είναι από τους λίγους εκείνους συγγραφείς των οποίων το έργο δεν μοιάζει με τίποτα άλλο. :)
 

Αριάδνη

Όμορφο Νιάτο
εχεις δικιο ειχε δικη του ιδιαιτερη γραφη που δεν μοιαζει με άλλη, απολυτο δικιο, κοινωνικος συγγραφεας αν και δεν πρεπει να βαζουμε ταμπέλες ειναι περισσοτερο ο Σταινμπεκ και παλαιοτερα ο Ντικενς στην βικτωριανή εποχή!! τωρα για πολιτικοποιημενος καθαρα μου φαινεται ο Οργουελ αλλα ας μην βαζουμε ταμπέλες, ειναι ωραιο να υπάρχει αυτο το μωσαικο συγγραφικων πενων και χρωματων!
 

Κλεό

Όμορφο Νιάτο
Ο δρόμος με τις φάμπρικες είναι διάχυτος από το πνεύμα του Στάιμπεκ. Μια γλυκόπικρη μοιρολατρεία δένει όλους τους ήρωες που με μια έννοια είναι ανίκανοι να προσπεράσουν το περιβάλλον τους και σκοντάφτει ο ένας πάνω στον άλλον καθώς και στον ίδιο τους τον εαυτό. Αγαπημένο βιβλίο! Ωραίος ο θαλάσσιος βιολόγος που πίνει μπύρα με γάλα!
 

Φαίη

Κοινωνός
Το μόνο που έχω διαβάσει έως τώρα από τον Στάινμπεκ είναι το συγκεκριμένο. Δεν το κατατάσσω στα αγαπημένα μου, ωστόσο μου άρεσε ο τρόπος γραφής του και σίγουρα θα επιδιώξω να διαβάσω κι άλλα έργα του, έχοντας ως πρώτη επιλογή τα Σταφύλια τής Οργής
 

Ιαβερης

Κοινωνός
Σταφυλλια και Ανατολικα της Εδεμ δαγκωτα! δεν θα το μετανιωσεις,ο ανθρωπος ξερει να γραφει...
 

Ίσις

Όμορφο Νιάτο
Αυτό που με τραβάει στον συγκεκριμένο συγγραφέα, δεν είναι τοσο το πως χειρίζεται τη γλώσσα (αλλωστε στις μεταφρασεις όλο και κάτι "θάβεται" από το πρωτότυπο ύφος) όσο το περιγραφικό του ταλέντο...Οι εικόνες, οι χαρακτήρες, οι λεπτομέρειες...και στο Δρόμο με τις Φάμπρικες υπάρχει σε πληθώρα (κατα τη γνωμη μου) αυτό το χαρακτηριστικό του. Μου άρεσε πολύ σαν βιβλίο.
 

Δίδυμος Λοίσθιος

Όμορφο Νιάτο
Είναι το μοναδικό βιβλίο του Στάινμπεκ που έχω διαβάσει. Συμφωνώ με την άποψη του Φαροφύλακα, το θεωρώ απλά ένα καλό βιβλίο.

Ένα χαρακτηριστικό του βιβλίου αυτού που μου άρεσε πολύ, είναι αυτή η μεσημεριανή καλοκαιρινή ατμόσφαιρα ακινησίας, με φόντο και τη θάλασσα, μια γλύκα για τον κόσμο που βγαίνει από το τίποτα, μονάχα απλά από την στιγμή, μέσα στη δυστυχία και την κακομοιριά τόσων και τόσων που επιβιώνουν σ' αυτή τη γειτονιά. Επίσης, από τα καλά σημεία, είναι και η διαφορετική (ίσως και προβληματική) επικοινωνία των ανθρώπων που ζουν στη γειτονιά, μια επικοινωνία ασαφής, φοβισμένη και καχύποπτη. Πολλές φορές κοιτάζονται μεταξύ τους, καθυστερώντας την απάντηση που είναι να ξεστομίσουν, σε μια παύση που σκέφτομαι πως γίνεται για να κατανοήσουν ο ένας τον άλλο καλύτερα, όχι μιλώντας, αλλά κατανοώντας την θέα του άλλου ή τα μάτια του.

Έχω σκοπό κάποτε να διαβάσω και τα Σταφύλια της Οργής.
 
Δίδυμε, το συγκεκριμένο είναι από τα λιγότερο δυνατά βιβλία του Στάινμπεκ - εμένα, προσωπικά, μου άρεσε πολύ. Θα σου πρότεινα να διαβάσεις όσο πιο γρήγορα το "Άνθρωποι και Ποντίκια", και, από τα πιο άγνωστα, την "Πεδιάδα της Τορτίγια" που είναι στο καλοκαιρινό και ραχάτικο κλίμα που περιέγραψες σωστά.
 

Περσέας

Όμορφο Νιάτο
Και εμένα μου άρεσε αρκετά ο τρόπος που περιγράφει τα πρόσωπα του έργου, αυτά που κάνουν και γενικότερα οι περιγραφές του δρόμου, της γειτονιάς ρε παιδί μου!!
 

Κόρτο Μαλτέζε

Μεγάλος Βεζίρης της Βαγδάτης
Το είχα διαβάσει στα μαθητικά μου χρόνια και το είχα βρει πολύ αξιόλογο. Δεν θα το κατέτασσα στα αγαπημένα μου ή σε αυτά που με σημάδεψαν αλλά είναι ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο για τον κόσμο της φτωχολογιάς.
 
Top