Το δέντρο των ινδοευρωπαϊκών γλωσσών παρμένο από ένα ιστοκόμιξ

[Μπου Ραντλι]

'Οταν το 2012 είχα ταξιδέψει στην Κύπρο, στο ξενοδοχείο που μέναμε δούλευε ένας Ρουμάνος γυμναστής. Μόλις έμαθε πως είμαστε Έλληνες χάρηκε πολύ : είπε πως είχε την ίδια καταγωγή με μας, αφού ο προπάππους του είχε γεννηθεί στα Γρεβενά. Δεν ήξερε ακριβώς υπό ποιες συνθήκες ο πρόγονος του έφυγε από την Μακεδονία, αλλά εγώ κατάλαβα αμέσως. Ήταν ένας από τους λεγόμενους "ρουμανίζοντες". Κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα στις αρχές του 20ου αιώνα το ρουμανικό κράτος διατύπωνε κι αυτό βλέψεις στην περιοχή : έστειλαν χιλιάδες δασκάλους στα βλαχοχώρια Ελλάδας, Αλβανίας και Σκοπίων για ν'"αναβαπτίσουν" τους κατοίκους στην εθνική τους συνείδηση. Η προσπάθεια αυτή απέτυχε σχεδόν πλήρως, πολύ λίγοι μετανάστευσαν στη Ρουμανία μετά το τέλος των Βαλκανικών Πολέμων. Ο λόγος ήταν πως δεν υπήρχε ανάμεσα στους Βλάχους καμία ιδιαίτερη σύνδεση - συναισθηματική ή άλλη - με τη βόρεια χερσόνησο του Αίμου. Είχαν περάσει 16 ολόκληροι αιώνες από τότε που η σύνδεση αυτή διακόπηκε.

Μία παρόμοια προσπάθεια έκανε ο Μουσολίνι στην κατοχή με το λεγόμενο "Πριγκιπάτο της Πίνδου". Ελάχιστοι δωσίλογοι ενστερνίστηκαν το σχέδιο κι αυτό για λόγους υπολογισμού. Ούτε Ιταλοί ή Λατίνοι στον 20ο πια αιώνα - αισθάνονταν πλέον οι Βλάχοι...

Ο άνθρωπος που γνωρίσαμε ήταν μία εξαίρεση, δε σημαίνει πως η κάθε εμπειρία που μας τυχαίνει είναι κι ο κανόνας...

 

[Τοστογεύσκυ]

μπού ράντλι, η συζήτηση αφορά στη γλώσσα, κι όχι στην ιστορία του βαλκανικού εθνικισμού και των τραγωδιών ή των παραλόγων που προξένησε σε όλες τις χώρες της περιοχής.
όντως, υπήρξαν οι ρουμανίζοντες έλληνες, όπως και οι ελληνίζοντες βούλγαροι, κλπ.
ο Καργάκος ανέφερε, όχι όμως ονομαστικά, κάποιον έλληνα υπουργό, του οποίου αδέρφια και λοιπή οικογένεια ήσαν βούλγαροι, και τον εθεωρούσαν εξωμότη.
Η εξαιρετικά ενδιαφέρουσα περίπτωση των αδελφών Μανάκη (πρώτων κινηματογραφιστών της βαλκανικής, και δευτέρων της ευρώπης) είναι ενδεικτική : άν και ομογάλακτοι, απο τον ελληνικό χώρο (την αβδέλα αγράφων), στην αρχή της ζωής τους επέλεξαν ο ένας σχολείο ελληνικό, ο άλλος ρουμανικό. Κάτω απο περίεργες διαδρομές, στις οποίες τους ένωνε το ταλέντο και το ανήσυχο πνεύμα, κατέληξαν ο ένας να πεθάνει στην αθήνα άγνωστος εντελώς, ο άλλος να πεθάνει στα σκόπια, και να φέρει το όνομά του η εθνική ταινιοθήκη και το κινηματογραφικό ινστιτούτο της χώρας εκείνης.
δέν υπάρχει τίποτε πιό συμπτωματικό απο το 'έθνος', τη 'γλώσσα' ή το 'οικογενειακό όνομα' - κι άρα, τίποτε πιό εύκολο να αρνηθεί ή να επιλέξει κανείς.

 

[Μπου Ραντλι]

Αυτό ακριβώς λέω στην παραπάνω ανάρτηση. Παρ'όλη τη διδασκαλία της ρουμανικής στα βλαχόφωνα χωριά Ηπείρου, Θεσσαλίας, Μακεδονίας, Αλβανίας, Σκοπίων κλπ. και την καταφανή συγγένεια με την τοπική διάλεκτο, οι κάτοικοι δεν επηρεάστηκαν στην εθνική τους συνείδηση, που ήταν πια σταθερά ελληνική. Η ομοιότητα αυτή δηλώνει κοινή καταγωγή ( απόγονοι Λατίνων αποίκων εγκατεστημένων ανεξάρτητα σε Δακία και Θεσσαλία αντίστοιχα) που όμως χάθηκε στην πορεία λόγω ιστορικών συνθηκών.

Με τον ίδιο "περίκλειστο" τρόπο διαμορφώθηκαν όλες οι λατινογενείς ευρωπαικές γλώσσες αφού το Μεσαίωνα λόγω της σχεδόν ολοσχερούς διακοπής των χερσαίων συγκοινωνιών, τα τοπικά λατινικά ιδιώματα εξελίχθηκαν αυτόνομα για πολλούς αιώνες. Μέσα από τη μελέτη μιας γλώσσας μπορούμε να εντοπίζουμε τις ιστορικές εξελίξεις μιας περιοχής ή ενός λαού. Κάθε γλώσσα κρύβει μέσα της έναν γενικότερο θησαυρό πληροφοριών.

 

[Αντέρωτας]

Μέσα από τη μελέτη μιας γλώσσας μπορούμε να εντοπίζουμε τις ιστορικές εξελίξεις μιας περιοχής ή ενός λαού. Κάθε γλώσσα κρύβει μέσα της έναν γενικότερο θησαυρό πληροφοριών.

Αυτό!!

 

[Τοστογεύσκυ]

σωστό, εν μέρει όμως, αγαπητέ μπού ράντλι. Ξέρουμε όλοι τις ογκώδεις μετακινήσεις πληθυσμών, στις οποίες προέβησαν στο βυζαντινό μεσαίωνα οι αυτοκράτορες και αργότερα οι οθωμανοί, για να αναβιώσουν ερημωθείσες περιοχές.
είχαμε δηλαδή αλλαγές στη δημογραφία και ίσως και την εθνολογία, όχι μόνο ''στατικές'' ή ''δομικές'' (όπως περιγράφεις), αλλά, επιπλέον, και προγραμματισμένες κκαι ελεγχόμενες.
αυτές οι μετακινήσεις (που συχνά πήραν τη μορφή μεταναστεύσεως λαών με δεκάδες χιλιάδες οικογένειες) ασφαλώς έπαιξαν επίσης το ρόλο τους στη διαμόρφωση των σημερινών κατοίκων της βαλκανικής, παρά το γεγονός ότι δέν αποτυπώνονται, ή αποτυπώνονται ελάχιστα στη γλώσσα.
πόσο επιβιώνουν τα περσοαρμενικά στη Μακεδονία (η οποία, μετά τις αβαροβουλγαρικές επιδρομές εποικίσθηκε με δεκάδες χιλιάδες χριστιανών περσοαρμενίων το 10ο αιώνα) ; πόσο στην Κρήτη, που επίσης κατακλύσθηκε απο μικρασιάτες, όχι κατ' ανάγκην ελληνόφωνους, χριστιανούς, μετά την ανάκτησή της απο το νικηφόρο φωκά ;

για το βυζάντιο, οι πηγές αφθονούν. Στη οθωμανική εποχή επίσης - ωστόσο, στη δεύτερη δέν υπάρχουν εθνικές, ή, έστω, γλωσσικές αναφορές, όπως στα προγενέστερα στοιχεία, αλλά μόνον αναφορές σε 'πιστούς' ή 'ρούμ'.

 

[Νικόλας Δε Κιντ]

Για να καταλάβω τώρα ρε συ Τόστο, τι προσπαθείς να αποδείξεις;;; Πως οι Βλάχοι δεν είναι Έλληνες ή πως τα Ρουμάνικα μοιάζουν με το βλάχικο ιδίωμα;;;

 

[Τοστογεύσκυ]

δέν υπάρχει τίποτε που να αποδειχθεί, αγαπητέ νίκολας. Οι βλάχοι της ελλάδος είναι έλληνες, τελεία. Το άν είναι ρουμανικής προελεύσεως, ούτε με αφορά, ούτε με σκοτίζει, αφού δέν είμαι ρουμάνος.
τώρα, ''ρουμανικότητα'' ή ''ελληνικότητα'', είναι θέμα αγωγής και προτιμήσεως (όταν βέβαια δέν είναι και θέμα βούρδουλα ! έχουν ΚΑΙ αυτά συμβεί στη νεότερη ιστορία, και μάλιστα και στις πιό προηγμένες χώρες).
ως προς τί θεωρείς ότι θα πρέπει να απολογηθώ ; διότι ακόμα δέν το έχω καταλάβει ! να πώ δηλαδή ότι τα ρουμανικά έχουν ελάχιστη μόνο σχέση με τα βλάχικα ; έ, όχι, δέν είναι αυτή η εμπειρία μου, φίλτατε !
αλλά και δέν θα το συζητήσω περισσότερο !

 

[Νικόλας Δε Κιντ]

να πώ δηλαδή ότι τα ρουμανικά έχουν ελάχιστη μόνο σχέση με τα βλάχικα ; έ, όχι, δέν είναι αυτή η εμπειρία μου, φίλτατε !
!

Ειλικρινά ρε συ Τόστο, πως μπορείς και καταλήγεις σε συμπεράσματα από την στιγμή που δεν γνωριζεις ούτε βλάχικα ούτε Ρουμανικά... Πόσο μάλλον όταν σου μιλάει κάποιος που γνωρίζει μια από τις 2 φαρσί... Κι όχι μόνο αυτός αλλά και καμια 500ρια άτομα στον στενό του κύκλο...

Επίσης δεν χρειάζεται να απολογηθείς για κάτι. Αλίμονο, κουβέντα κάνουμε!!!

 

[Τοστογεύσκυ]

νίκολας, δέν είπα ότι οι γλώσσες ταυτίζονται. Απλώς, τα δομικά τους κοινά στοιχεία είναι τέτοια, που να επιτρέπουν όχι μόνο τη συνεννόηση, αλλά και την αίσθηση της ''ομογλωσσίας''. Κι ένας αθηναίος μπορεί να συνεννοηθεί ανεπαρκώς με ένα κύπριο απο τον πεδουλά ή ένα κρητικό απο τα σφακιά. Πρίν τριάντα και σαράντα χρόνια, πρίν δηλαδή η ''τηλεοπτική κοινή'' επιβάλει ένα κοινό τρόπο ομιλίας ακόμα και στο τελευταίο καλύβι όπου θα μπορούσε να καταφύγει ένα ιδίωμα για να κρυφτεί και να γλυτώσει την εξαφάνιση, συχνά η συνεννόηση η ίδια ήταν πολύ δύσκολη ! αυτό δέν σημαίνει ότι οι μέν δέν ανεγνώριζαν στους δέ την ελληνοφωνία ! Αυτό έχω καταλάβει κι εγώ για τη σχέση της βλαχικής ελληνικής με τη βλαχική ρουμανική. Φυσικά, πρόκειται για την ίδια γλώσσα.
Τονίζω όμως και πάλι (διότι ξέρω πολύ καλά ότι οι έλληνες στη μεγάλη τους πλειοψηφία είναι πάντα έτοιμοι να σηκώσουν τα ελληνικά μπαϊράκια, όταν κάποιος τους πεί ότι μπορεί να έχουν καμμιά σταγόνα μή ελληνικού αίματος ή αισθανθούν ότι τους αμφισβητείται η ''ελληνικότητα'') : άλλο ΓΛΩΣΣΙΚΗ μειονότητα, άλλο ΕΘΝΙΚΗ μειονότητα. Δέν χαρακτήρισα τους βλάχους με κανένα τρόπο σάν το δεύτερο ! ήδη μάλιστα το ξεκαθάρισα πιό πρίν ! επομένως, η ερώτησή σου ''άν προσπαθώ να αποδείξω ότι οι βλάχοι δέν είναι έλληνες'' είναι ατυχής ! αυτός ήταν κι ο λόγος που δέν θέλησα να συνεχίσω !
αυτά όλα, με πνεύμα καλοπιστίας ! άν τεθεί κάποιο θέμα του τύπου ''η εθνολογία των νεοελλήνων'', έχουμε όλη τη δυνατότητα να σφαχτούμε με την ησυχία μας !


)