Το παράλογο του Καμύ

Εσθλός

Όμορφο Νιάτο
Την καλησπέρα μου στη λέσχη.
Όντας νέος και άπειρος με τη φιλοσοφία του Καμύ-πριν μερικές μέρες ξεκίνησα να διαβάζω τον "Επαναστατημένο άνθρωπο"-νιώθω κάπως μπερδεμένος σχετικά με τη σημασία που δίνει στην έννοια του παραλόγου. Ως παράλογο χαρακτηρίζει τον απλά αμφισβητία-μηδενιστή άνθρωπο ή εκείνον που αδιαφορεί για ό,τι συντελείται γύρω του; Εδώ με τη λέξη "αδιαφορία" εννοώ εκείνη την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ένας άνθρωπος ο οποίος ναι μεν προσδίδει κάποιο ηθικό βάρος-αξία σε κάποιες δράσεις ή σκέψεις, αλλά παρολ'αυτά επιλέγει την αδράνεια. Ένας άνθρωπος, δηλαδή, ο οποίος προτιμά να "βαδίζει στην άκρη" παρά να δρα-είτε επιδοκιμάζοντας είτε "επαναστατώντας"-απέναντι στα διάφορα κοινωνικά και όχι μόνο δρώμενα. Το επαναστατώντας το βάζω σε εισαγωγικά θέλοντας να αναφερθώ στην έννοια της επανάστασης του Καμύ. Ευχαριστώ εκ των προτέρων για το χρόνο σας.
 

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Αν ηξερα θα προσπαθουσα να σε βοηθησω, αλλα αφου δεν ξερω κοιταξα στη Wikipedia :P Θα σου προτεινα να αναπτυξεις την ερευνα σου κανοντας το ιδιο. Βρηκα τα εξης λημματα που μπορει να σε διαφωτισουν, τουλαχιστον μεχρι να σε διαφωτισει καποιος που ξερει

https://en.wikipedia.org/wiki/The_Rebel_(book)
https://en.wikipedia.org/wiki/Absurdism
https://en.wikipedia.org/wiki/Albert_Camus#Absurdism
 

Εσθλός

Όμορφο Νιάτο
Eυχαριστώ για την απάντηση. Προτού αναρτήσω εδώ έψαξα στο wiki το οποίο και ταυτίζει το παράλογο του Καμύ με τη γενικότερη έννοια που έχει το παράλογο ως όρος στη φιλοσοφία, αλλά δεν ένιωσα καλυμμένος-έχοντας διαβάσει τον πρόλογο του βιβλίου έχω την πεποίθηση πως ο Καμύ θέλει να αναφερθεί σε κάτι άλλο με την έννοια "παράλογο", αλλά μπορεί και απλά να'χω απροσανατολιστεί-και αποφάσισα να ψάξω για κάποια πιο προσωπική απάντηση εδώ. Κατανοώ πως η απορία μου απαιτεί ένα mental leap από τη μεριά μου, μιας και η έννοια του παραλόγου καλύπτεται εκτενέστερα στον "Μύθο του Σισύφου"-τουλάχιστον το wiki αυτό ισχυρίζεται-αλλά την παρούσα στιγμή δεν θέλω να παρατήσω τον "Επαναστατημένο Άνθρωπο" για χάρη κάποιου προγενέστερου βιβλίου του :))))
 

Εσθλός

Όμορφο Νιάτο
Παραθέτω ένα απόσπασμα που μόλις διάβασα πάνω στο θέμα:
Ο Καμύ προσπαθεί να βρει απάντηση στο σπουδαίο ερώτημα που τέθηκε, με κάθε οξύτητα, στον άνθρωπο της σύγχρονης εποχής: τι μου απομένει να κάνω και θα μπορούσα άραγε να ζήσω, εάν ο Θεός δεν υπάρχει, ο κόσμος δεν έχει νόημα και εγώ είμαι θνητός; Για τον Καμύ, το παράλογο, ως η αρχέγονη, προ και εκτός του ανθρώπου απουσία νοήματος του σύμπαντος, έχει το στοιχείο της ανθρώπινης ύπαρξης και ως εκ τούτου επάξια απάντηση του ανθρώπου σε αυτό το παράλογο είναι τελικά η αδιάκοπη, ανέλπιδη και ηρωική εξέγερση. Το να γνωρίζει κάποιος για το θάνατό του, να μην προσπαθεί να ξεφύγει από αυτήν την πικρή γνώση και ωστόσο να ζει, να εισάγει στον παράλογο κόσμο το δικό του ανθρώπινο νόημα, αυτό ήδη σημαίνει να «εξεγείρεται».
Σε μια τέτοια εξέγερση δημιουργούνται όλες οι ανθρώπινες αξίες: το νόημα, η ελευθερία, το έργο, η αλληλεγγύη. Για τον Καμύ, το παράλογο αρχίζει να αποκτά νόημα, όταν δεν υπάρχει συμφωνία με αυτό. Η εξέγερση είναι εξαρχής καταδικασμένη στην ήττα, όπως ο θνητός και μεμονωμένος άνθρωπος και η ανθρωπότητα στο σύνολό της. Ιδίως στην εξέγερση, ο άνθρωπος, το μοναδικό ζώο που είναι ικανό για εξέγερση, για τη συνειδητοποίηση του θανάτου του, της ελευθερίας και της ευθύνης, αξιώνει και τη δική του προσωπική ατομικότητα και την πανανθρώπινη αλληλεγγύη, και το ανθρώπινο νόημα, που εκφράζεται από τον Καμύ στην λακωνική διατύπωση: «Εξεγείρομαι, άρα, υπάρχουμε». Με αυτόν τον τρόπο, η κατηγορία της «εξέγερσης» από μεταφορά ή από στενά πολιτική έννοια μεταμορφώνεται σε σημαντικό χαρακτηριστικό της ανθρώπινης ύπαρξης.
Η εξέγερση, για τον Καμύ, έχει ένα δικό της τρόπο ισορρόπησης στην κόψη του ξυραφιού ανάμεσα σε δυο, φαινομενικά αντιτιθέμενες, όμως, στην ουσία συγκλίνουσες ακρότητες: την ακρότητα της ολικής αποδοχής, του κομφορμισμού και την ακρότητα της ολικής άρνησης, του μηδενισμού. Και η πρώτη και η δεύτερη οδηγούν στην καταστροφή του ανθρώπου και του ανθρώπινου κόσμου. Στην πρώτη περίπτωση ο άνθρωπος απαρνείται τον αγώνα, την ελευθερία, τον εαυτό του, δέχεται τον κόσμο συνολικά, όπως είναι, με όλες τις αισχρότητες και το παράλογό του. Στη δεύτερη, χωρίς να υπομένει τον αγώνα, λιποτακτεί, αναπόφευκτα οδεύει στον αμοραλισμό, τη δολοφονία, την αυτοκτονία.
Ο Αλμπέρ Καμύ εξετάζει αναλυτικά όλα τα αδιέξοδα και τους πειρασμούς αυτής της «ουκουμενικής εξέγερσης», σκιαγραφώντας πλούσια τους συλλογισμούς του με λογοτεχνικά, ιστορικά και φιλοσοφικά παραδείγματα. Συνειδητοποιώντας το παράλογο του κόσμου, ο άνθρωπος μπορεί να τρομάξει, να στραφεί αλλού, να διαφύγει στον αντικατοπτρισμό, ή αντίθετα να φύγει από τη ζωή, όπως ο Κυρίλλοφ στους Δαιμονισμένους του Ντοστογιέβσκι. Και οι δυο περιπτώσεις συνεπάγονται αυτοκτονία, διάσπαση της προσωπικότητας και της ανθρώπινης πραγματικότητας. Αντίθετα, το να ζει κανείς, χωρίς να τρέφεται από ψευδαισθήσεις, το να εισάγει στον κόσμο το νόημα, να μετασχηματίζει την οικουμένη, ολοκληρώνοντας τον άθλο του Σίσυφου, αυτό είναι δρόμος, επάξιος του ανθρώπου. Και σε αυτόν το δρόμο η προσωπικότητα διέρχεται από την αρχέγονη μοναξιά και απώλεια κάθε προσανατολισμού στην ουμανιστική αλληλεγγύη ελεύθερων ανθρώπων, που αρνούνται και την αυτοκτονία και τη δολοφονία άλλων ανθρώπων.
Πράγματι, η προσωπικότητα είναι αδιανόητη εκτός της ανθρωπότητας και όλοι οι άνθρωποι είναι ενωμένοι κάτω από ένα κοινό φορτίο, το φορτίο της γνώσης και της ελευθερίας. Ο άνθρωπος που εξεγείρεται δεν χρειάζεται ούτε δούλους, ούτε κυρίους. Χρειάζονται σε εκείνον τέτοιοι ελεύθεροι άνθρωποι. Τέτοιοι άνθρωποι δεν επιδιώκουν να χαθούν στον αντικειμενικό κόσμο, δεν ψάχνουν παρηγοριά στο είδωλο της Προόδου, της Επιστήμης ή στους ιστορικούς μύθους. Είναι ελεύθεροι και υπεύθυνοι, φέρουν με ειλικρίνεια το βαρύ φορτίο τους στη ζωή, χωρίς να προδίδουν την ανθρώπινη μοίρα. Αρνούμενοι το θεό και την αιωνιότητα, υποστηρίζουν την εποχή τους, το δικό τους πραγματικό, το μοναδικό, το ανήσυχο, το ανεπανάληπτο∙ σε τελική ανάλυση, τους εαυτούς τους.
Με το να εξεγείρεται, ο άνθρωπος δεν προσπαθεί να ξεφύγει από τον κόσμο, δεν αποδέχεται τη ολότητά του, αλλά τον μεταμορφώνει και με αυτόν τον τρόπο αυτό-ενσαρκώνεται. Εξετάζοντας του δρόμους και τις διασταυρώσεις της «οικουμενικής εξέγερσης», ο Καμύ δείχνει συγκεκριμένα ότι, στην πολιτική, η ολική άρνηση οδηγεί στην ίδια δουλεία και δικτατορία, όπως και στην ολική αποδοχή της υπάρχουσας τάξης: κάθε Προμηθέας μεταμορφώνεται σε Καίσαρα, κάθε υπεράνθρωπος αρχίζει να έχει ανάγκη από δούλους.
 
Top