Χρήστος Δ.Καρδαράς : "Η βουλγαρική προπαγάνδα στη γερμανοκρατούμενη Μακεδονία"




Τίτλος: Η βουλγαρική προπαγάνδα στη γερμανοκρατούμενη Μακεδονία, Βουλγαρική Λέσχη Θεσσαλονίκης 1941-1944
Συγγραφέας: Χρήστος Δ.Καρδαράς
Εκδόσεις: Επικαιρότητα
Έτος έκδοσης: 1997
Διαστάσεις: 11*17

Αριθμός σελίδων: 152
ISBN: 960-205-351-8




Από το οπισθόφυλλο: Η μελέτη αυτή αποτελεί μια προσπάθεια για τη διερεύνηση των προβλημάτων που δημιούργησε η βουλγαρική προπαγάνδα στο χώρο της γερμανοκρατούμενης Δυτικής Μακεδονίας, με βάση ανέκδοτο αρχειακό υλικό του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών (ΑΥΕ). Συγκεκριμένα παροισιάζονται άγνωστες πτυχές της δράσης της "Βουλγαρικής Λέσχης Θεσσαλονίκης", του ισρύματος που αποτέλεσε το κέντρο της βουλγαρικής προπαγάνδας στη γερμανοκρατούμενη Μακεδονία κατά την περίοδο 1941-1944.


Στο παρουσα μελέτη ο συγγραφέας μας δίνει αρχικά το ιστορικό πλαίσιο της εποχής και, ξεκινώντας από την ίδρυση της Βουλγαρικής Λέσχης στη Θεσσαλονίκη, αναφέρει τις κατ' έτος δραστηριότητές της, το καταστατικό της, τα ονόματα των επιφανών μελών της, τη σχέση τους με τις δυνάμεις κατοχής και την υποστήριξή τους από το βουλγαρικό κράτος. Επίσης, αναφέρονται οι σκοποί και οι επιδιώξεις της, οι τρόποι προπαγάνδας και η εκμετάλλευση της εξαθλίωσης των Ελλήνων λόγω της κατοχής με σκοπό την εγγραφή τους στη Λέσχη.

Παρόλες τις γραπτές ενστάσεις της κατοχικής κυβέρνησης η Λέσχη κατάφερε να ιδρύσει δικό της σχολείο, νοσοκομείο και δική της εκκλησία. Η δράση της επεκτάθηκε σε όλη τη Μακεδονία. Κύρια συνθήματά της ήταν:
1)η εδαφική προδάρτηση της Μακεδονίας στα πλαίσια τηςσυμμαχίας της Βουλγαρίας με τον Άξονα και
2)η αυτονόμηση της Μακεδονίας


Υ.Γ. Χρήστος Σ.Καρδαράς:
Ο Χρήστος Καρδαράς γεννήθηκε στην Αθήνα το 1962. Διδάκτωρ ιστορίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Ως υπότροφος του Βουλγαρικού κράτους έχει παρακολουθήσει μαθήματα βουλγαρικής γλώσσας, ιστορίας και πολιτισμού στη Σόφια. Έχει διδάξει νεότερη ελληνική ιστορία στη σχολή Ικάρων και στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Διδάσκει στο Μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Π.Τ.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Αθηνών.
 
Last edited by a moderator:

Γλωσσολάγνος

Όμορφο Νιάτο
Μ' ενδιαφέρουν πάρα πολύ αυτά τα θέματα. Αυτόν τον καιρό μαθαίνω για την άλλη όψη αυτού του νομίσματος, μέσα από την εξαιρετική μελέτη του Τάσου Κωστόπουλου Η απαγορευμένη γλώσσα | Κρατική καταστολή των σλαβικών διαλέκτων στην ελληνική Μακεδονία και φρίττω με τη στάση που τήρησε το ελληνικό κράτος απέναντι στους σλαβόφωνους της εντός των σημερινών συνόρων Μακεδονίας. Ούτε στους άλλους δίνω δίκιο βέβαια, είτε Βούλγαρους είτε Σλαβομακεδόνες, διότι κι αυτοί ακολούθησαν επίσης δόλιες μεθόδους. Όλα αυτά με έχουν οδηγήσει εδώ και χρόνια να μην πιστεύω καθόλου στα εθνικά κράτη: τα θεωρώ μια μεγάλη αποτυχία της ιστορίας, διότι προσπαθούν να δημιουργήσουν πολιτισμική ομοιογένεια με τη βία, ακόμα και σε περιοχές όπου υπάρχουν αλλόγλωσσες, αλλόθρησκες, εν γένει αλλοεθνείς κοινότητες.
 
Το τελευταίο μπορεί να ισχύει εν μέρει σε μια περιοχή όπως τα Βαλκάνια, αλλά η ίδια η φράση που χρησιμοποίησες Γλωσσολάγνε εμπεριέχει στο τέλος της μια λέξη που έχει συνθετικό το εθνο-
Κάτι που σημαίνει αυξημένο δυναμικό σε οτιδήποτε προσδιορίζεται εθνολογικά. Άλλωστε, το τελευταίο κομμάτι του 20ου αιώνα χαρακτηρίστηκε απο διασπάσεις υπερκρατικών οντοτήτων, όπως η ΕΣΣΔ και η Γιουγκοσλαβία και δημιουργία πιο καθαρών πληθυσμιακά εθνοτήτων.
 

Γλωσσολάγνος

Όμορφο Νιάτο
η ίδια η φράση που χρησιμοποίησες Γλωσσολάγνε εμπεριέχει στο τέλος της μια λέξη που έχει συνθετικό το εθνο-
Πιστεύω απολύτως στα έθνη, δηλαδή στα πολιτισμικά χαρακτηριστικά που αναπτύσσονται αβίαστα και κάνουν τις διάφορες πληθυσμιακές ομάδες να ξεχωρίζουν μεταξύ τους, αλλά όχι στα αμιγώς εθνικά κράτη, γιατί έχει αποδειχτεί ότι αυτό το αμιγές επιτυγχάνεται είτε με καταπίεση των μειονοτήτων είτε με ξεριζωμούς (ανταλλαγές πληθυσμών). Το ιδανικό θα ήταν, εφόσον ζούμε σε κράτη των οποίων τα σύνορα χαράχτηκαν κατόπιν εθνικών αφυπνίσεων, να χαλαρώσουμε και να σεβόμαστε τη διαφορετικότητα του αλλοεθνούς που κατοικεί στο απέναντι σπίτι ή στο διπλανό χωριό (και φυσικά να κάνει κι αυτός το ίδιο με τη σειρά του, σεβόμενος την εθνότητα που πλειοψηφεί στο κράτος όπου κατοικεί). Πράγμα που πιστεύω ότι σιγα-σιγά θα επιτευχθεί: μια υγιής πολυ-πολιτισμικότητα (λέξη κι αυτή!).

Αντιγράφω ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Κωστόπουλου που δείχνει ότι η γλωσσική (και γενικότερα πολιτισμική) καταπίεση συνέβαινε και σε δυτικά κράτη, όπως στη Γαλλία, και συγκεκριμένα στην Προβηγκία, όπου μιλούν Οξιτανικά:

«Την πρώτη μέρα στο σχολείο, ο δάσκαλος μας ρώτησε τα ονόματά μας. Οπότε του είπα 'Αντριέν'.
‒Και μετά;
‒Μπορζά (το πρόφερα: Μπουρτζά) [σημ.: γράφεται Borgeat]
‒Γκαπ, γκουπ! Δε μιλάμε στο ιδίωμα εδώ!
Λοιπόν, την επομένη ήμασταν σχεδόν τρομοκρατημένοι, φοβόμαστε να μη φάμε χαστούκι όταν μας μιλούσε. Έτσι, με το καλό ή με το κακό, μάθαμε τα γαλλικά.»


(Μαρτυρία από το βιβλίο του Ρενέ Μερλ Culture occitane per anancar, Παρίσι 1977)
 
Last edited:
Πιστεύω ότι στη συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία είναι απαραίτητα τα έθνη- κράτη. Αργότερα, σε πιο ήσυχους καιρούς, μπορούμε να πάμε σε δομές όπως αυτή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με τα μιλέτια, όπου υπήρχε ειρηνική συμβίωση μεταξύ των διαφορετικών εθνοτήτων.
Εκείνο που βλέπω μπροστά δεν είναι μια υγιής πολυ-πολιτισμική κοινωνία, αλλά ένα χωνευτήρι εθνοτήτων και ισοπεδωτισμός. Μοιάζω απαισιόδοξος, αλλά τα σημάδια αυτό δείχνουν. Όταν οι "Μεγάλοι" ωρύονται υπέρ της πολυ-πολιτισμικότητας, περνάω στο απέναντι πεζοδρόμιο.
 

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
Το να συγχωνευτούν τα έθνη, πάντως, δεν σημαίνει πως δεν μπορεί να προκύψει κάτι διαφορετικό και καλύτερο.

Πιστεύω πως για την ώρα είμαστε εμποτισμένοι βαθιά με έντονη εθνική συνείδηση. Αυτό οφείλεται πολύ στην πλύση εγκεφάλου που δεχόμαστε συστηματικά από μικροί από τις ίδιες τις εθνικές κοινωνίες οι οποίες αποκτούν έτσι την συνοχή που χρειάζονται για να διασφαλίσουν την βιωσιμότητά τους.
 
Όπως και να το δούμε πάντως, είτε με εθνικά κράτη, είτε με πολυεθνικές αυτοκρατορίες, είτε με υπερεθνικές ομοσπονδίες, λόγω και μόνο της ανθρώπινης φύσης θα υπάρχουν καταπιέσεις από τις εξουσιαστικές δομές. Δε νομίζω να υπήρξε ιστορικά μάζωξη ανθρώπων κάτω από σημαία που να μην κατέληξε σε σύγκρουση με κάποια άλλη...σημαία. Είναι γεγονός ενσωματωμένο στην Ιστορία.

Ναι Βιβλιολάτρη, όντως, οι δομές που δημιουργούσαν υποψία επαναστατικής διάθεσης εναντίον της εξουσίας ήταν πάντα στο στόχαστρο. Γράφοντας το "ειρηνική συμβίωση" αναφερόμουν στο πνεύμα ανεξιθρησκείας που χαρακτήριζε την αυτοκρατορία αυτή. Δεν αναφέρθηκα καθόλου στις υπόλοιπες (Τσαρική Ρωσία, Ρωμαϊκή κλπ). Εβραίοι, Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι δεν διώκονταν για τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις ούτε υπήρχε μισαλλοδοξία.

Γενικά πάντως, άσχετα με τη μερική επιτυχία της περίπτωσης των μιλετίων, είμαι αντίθετος στις υπερδομές, λόγω του ότι είναι τελικά απαραίτητες μεγάλες ποσότητες ..."κόλλας" για να διατηρήσουν τη συνοχή τους. Όπου "κόλλα", βλέπε εξάλειψη των πάσης φύσεως ιδιαιτεροτήτων για πιο αποτελεσματική χειραγώγηση απο τις εξουσιαστικές δομές. Δηλαδή, ο υποκινούμενος ισοπεδωτισμός για τον οποίο έκανα λόγο στην παραπάνω ανάρτηση. Όσο πιο ομοιογενής είναι ένας πληθυσμός ως προς τα ζητούμενα και τα προτάγματά του, τόσο πιο εύκολα ποδηγετείται. Κάτι που πιστεύω ότι αποτελεί βασική επιδίωξη σήμερα για το τραπεζικό σύστημα που ουσιαστικά άρχει παγκοσμίως, έχοντας βάλει στην άκρη τα ζητούμενα των κρατών, σαν αυτόνομες οντότητες. Γι αυτόν ακριβώς το λόγο έγραψα πιο πάνω ότι στη συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία τα έθνη-κράτη είναι απαραίτητα, για να λειτουργήσουν δηλαδή σαν ανάχωμα στην παγκόσμια δικτατορία του χρήματος και των πολυεθνικών. Αργότερα, ίσως να υποκατασταθούν απο μια διαφορετική εκδοχή κοινωνικής οργάνωσης, και πάντα με τη θέληση των λαών, όχι με άνωθεν παρεμβάσεις και υπόγειες κινήσεις, επικαλυμμένες προσεκτικά με το άλλοθι της πολυ-πολιτισμικότητας που ευαγγελίζεται η Δύση, μια πολυ-πολιτισμικότητα που βασίζεται στον απλό συγχρωτισμό εξαθλιωμένων που η ίδια δημιούργησε. Άλλο αυτό, που το αποστρέφομαι, άλλο το να ζω αρμονικά με αλλόθρησκους και αλλοεθνείς στον ίδιο χώρο, με τις ίδιες ευκαιρίες, κοινούς στόχους και ειρηνική διάθεση. Το τελευταίο είναι πραγματικός πολυ-πολιτισμός, και όχι αυτό που πάνε να κάνουνε με τις στρατιές των χαροκαμένων που γίνονται εμπόρευμα απο τους δουλέμπορους και πολιορκητικός κριός απο τους Επικυρίαρχους για την κατάρρευση των εθνοκρατών.

Για να γυρίσω στο προηγούμενο, αλήθεια, σε ποια ιστορική περίοδο και πού, δεν υπήρξαν διωγμοί κατά των αντιφρονούντων στο πολιτικό καθεστώς; τα πογκρόμ ήταν και θα είναι πάντα στην ημερήσια διάταξη. Είτε φανερά, είτε συγκαλυμμένα. Άλλωστε, όλοι, μα όλοι οι "μεγάλοι άνδρες" της Ιστορίας υπήρξαν σφαγείς.

Θεωρητικά και μόνο μπορούμε να μιλάμε για ύπαρξη κοινωνιών χωρίς συγκρούσεις. Ούτε υπήρξαν ποτέ, ούτε θα υπάρξουν. Αυτή είναι μια οπτική με έντονα θρησκευτικό/ μεσσιανικό χαρακτήρα. (..."και τότε θα επικρατήσει παγκόσμια ειρήνη και δικαιοσύνη") Κάθε δομή επιδιώκει τη συνοχή της, είτε έτσι είτε αλλιώς. Στη βάση της λογικής του εθνικού κράτους πιστεύω ότι υπάρχει η ανάγκη για ένα (ακόμα) συλλογικό ιδεώδες, κάτι που δίνει ταυτότητα, δηλαδή ένα σημείο αναφοράς, κάτι που διαχωρίζει "εμένα" απο "εσένα" (όχι με την αρνητική έννοια, αλλά με την έννοια του "απλώς διαφορετικού και τίποτε παραπάνω" )
 
Last edited:
Top