Frederic Bastiat - Ο Νόμος

Ναπολέοντας

Όμορφο Νιάτο

Τίτλος: The Law
Πρωτότυπος τίτλος: La Loi
Συγγραφέας: Frederic Bastiat
Έτος πρώτης έκδοσης: 1850


Ένα από τα καλύτερα έργα του Γάλλου πολιτικού και οικονομολόγου Frederic Bastiat, το ‘The Law’ (La Loi – Ο Νόμος) εξηγεί ποιος είναι ο σκοπός και ποια τα όρια του νόμου και πως ο νόμος καταχράται λόγω απληστίας ή εσφαλμένης ‘φιλανθρωπίας’. Είναι σχετικά σύντομο κείμενο (74 σελίδες η αγγλική έκδοση που διάβασα εγώ) αλλά αρκετά ευχάριστο διάβασμα καθώς και σημαντικό για να κατανοήσει κανείς τις φιλελεύθερες ιδέες.

Σύμφωνα με τον Frederic Bastiat ο καθένας έχει το δικαίωμα, από τον Θεό ή την Φύση (ανάλογα τι πιστεύει κανείς) να προστατεύει το άτομό του, την ελευθερία του και την περιουσία του. Ο νόμος δεν είναι τίποτα περισσότερο από την ένωση δυνάμεων για την συλλογική προστασία όλων των παραπάνω και άρα πρέπει να περιορίζεται σε αυτά αλλιώς ο νόμος δεν είναι δίκαιος πλέον.

Ο Frederic Bastiat προειδοποιεί ότι αν επεκταθούν περαιτέρω τα όρια του νόμου, είτε λόγω απληστίας είτε λόγω εσφαλμένης ‘φιλανθρωπίας’, θα επικρατήσει η αδικία. Ο νόμος πλέον δεν θα τιμωρεί το άδικο αλλά αντίθετα θα επιβάλλει μία θρησκεία - ηθική ή θα διαπράττει κλοπή (‘νόμιμη λεηλασία’) για να διανέμει χρήματα σύμφωνα με την βούληση των νομοθετών και θα τιμωρεί ως εγκληματίες αυτούς που, δίκαια, θέλουν να προστατέψουν την ιδιοκτησία τους. Αυτό οδηγεί εντέλει στην τυραννία.

Ο Frederic Bastiat επίσης αναφέρεται σε θεωρητικούς που οραματίζονται ουτοπίες και πιστεύουν ότι οι άνθρωποι είναι αδρανείς, μια άμορφη μάζα και άρα μπορούν, όπως ο πηλός από τον αγγειοπλάστη, να διαπλαστούν κατά το δοκούν του νομοθέτη με τη χρήση του νόμου και της βίας που συνοδεύει την επιβολή του νόμου. Οι θεωρητικοί αυτοί βλέπουν τους ανθρώπους όχι ως άτομα αλλά με το ίδιο τρόπο που ο καλλιεργητής βλέπει το χώμα. Θεωρούν ότι αν αφεθούν μόνοι τους οι άνθρωποι να κάνουν τις δικές τους επιλογές, τότε θα οδηγηθούν στην διαφθορά και ανηθικότητα. Αλλά αυτοί, οι θεωρητικοί και οι νομοθέτες, θεωρούν ότι είναι διαφορετικοί από όλους τους άλλους ανθρώπους, ότι είναι αλάθητοι και έχουν το δικαίωμα να επιβάλλουν στους άλλους τις ιδέες τους. Αντίθετα, ο Frederic Bastiat τονίζει ότι κάθε άνθρωπος έχει την ευφυΐα, ελευθερία και δυνατότητα κριτικής σκέψης ώστε να κάνει μόνος του τις επιλογές του. Για να παραθέσω ένα μικρό απόσπασμα:

"But, oh! sublime writers, deign to remember sometimes that this clay, this sand, this manure, of which you are disposing in so arbitrary a manner, are men, your equals, intelligent and free beings like yourselves, who have received from God, as you have, the faculty of seeing, of foreseeing, of thinking, and of judging for themselves!"

‘Ο Νόμος’ έχει μεταφραστεί και στα Ελληνικά. Δεν έχω διαβάσει την Ελληνική έκδοση, αλλά είναι φθηνή (€ 3,11) και το βιβλίο πάρα πολύ καλό, άρα το προτείνω σε όλους ανεπιφύλακτα. Ακόμη και αν διαφωνήσετε εντέλει με την φιλοσοφία του Bastiat, αξίζει να διαβαστεί το κείμενο αυτό.
 
Top